Ο έλεγχος της διακυβέρνησης και οι «ανεξάρτητες» αρχές

Της Βασιλικής Σιούτη
siouti@ependytis.gr

images
Ο κίνδυνος «πολιτικού ατυχήματος», όπως αποκαλούν οι κυβερνητικές δυνάμεις αλλά και η τρόικα το ενδεχόμενο πτώσης της κυβέρνησης, δεν έχει πάψει να υφίσταται. Η πολιτική κατάσταση παραμένει «εύθραυστη» γι’ αυτό και οι κατέχοντες την εξουσία φροντίζουν να πάρουν τα μέτρα τους για να τη διατηρήσουν και κυρίως για να την προφυλάξουν από το βασικό αντίπαλο: το ΣΥΡΙΖΑ και τις αντιμνημονιακές δυνάμεις. Ο έλεγχος της διακυβέρνησης και το κλείδωμα κρίσιμων κρατικών πόστων , πέρα ακόμα και από τον προσδόκιμο βίο της κυβέρνησης, αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους τόσο της κυβέρνησης όσο και της τρόικας. Οι δυο τους συγκλίνουν στο στρατηγικό στόχο, την ακύρωση μιας ενδεχόμενης αντιμνημονιακής κυβέρνησης, αλλά υπάρχουν και δευτερεύοντα ζητήματα στα οποία αποκλίνουν.

Η τρόικα θέλει να δημιουργήσει φορείς εξουσίας που να ελέγχονται από την ίδια και τους δανειστές, αλλά να μην επηρεάζονται από την κυβέρνηση, ειδικά όταν και εάν αυτή αλλάξει. Η Ν.Δ φυσικά επιθυμεί να έχει εκείνη τον έλεγχο. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο γενικός γραμματέας Εσόδων, πενταετούς θητείας, στον οποίο η τρόικα θέλει να δοθούν υπερεξουσίες, ενώ η Ν.Δ όχι. Ένα άλλο, είναι το ΤΑΙΠΕΔ για το οποίο Γερμανοί δεν κρύβουν την επιθυμία να φύγει από κάθε ελληνικό-κρατικό έλεγχο.

Και η Ν.Δ όμως και η τρόικα, καθώς και οι υπόλοιποι κυβερνητικοί εταίροι συμφωνούν ότι «δεν πρέπει να χαθεί ο έλεγχος» ακόμα κι αν υπάρξει «αντιμνημονιακή παρένθεση».

Κυβερνητικός βουλευτής, που συμμετέχει ενίοτε και σε συσκέψεις στο Μέγαρο Μαξίμου, συζητώντας με συνάδελφό του ανέφερε πρόσφατα ότι πρέπει να δημιουργηθούν όροι «θεσμικής ασφυξίας» για να αποτραπεί μια ενδεχόμενη αριστερή διακυβέρνηση. «Είτε για να την αποτρέψουμε, είτε ακόμα κι αν πάρουν την εξουσία, να μην έχουν τι να την κάνουν» είπε.
Σε πολιτικό επίπεδο η Ν.Δ αυτό το επιδιώκει με το να εμφανίζει το ΣΥΡΙΖΑ ως κόμμα των άκρων, αλλά και με τα σχέδια παρεμπόδισης κάθε πιθανής συμμαχίας.

Στην κυβέρνηση έχει συζητηθεί σοβαρά και η πιθανή μετάθεση των δημοτικών εκλογών, να μην ισχύσει δηλαδή η πρόβλεψη του νόμου Ραγκούση για κοινή διεξαγωγή ευρωεκλογών και δημοτικών εκλογών, παρά μόνο η πενταετής θητεία. Το ΠΑΣΟΚ ελέγχει πάρα πολλούς δήμους και περιφέρειες και μέσω αυτών συντηρεί ένα μεγάλο «κομματικό στρατό» που εν πολλοίς αποτελεί τη σημερινή βάση του. Αυτή η δύναμη που σήμερα είναι στην υπηρεσία της συγκυβέρνησης, μ’ έναν τρόπο, στις επόμενες εκλογές πιθανόν να μην υπάρχει, ενώ ανησυχούν και μήπως ένα τμήμα της να μετακινηθεί προς το ΣΥΡΙΖΑ. Άρα έχουν κάθε λόγο να καθυστερήσουν, αγοράζοντας χρόνο. Ήδη οι ζυμώσεις έχουν αρχίσει, αν και δεν είναι τόσο εύκολο να πετύχουν τη μετάθεση των δημοτικών εκλογών.

Επίσης, συζητήσεις μεταξύ ορισμένων συνεργατών του πρωθυπουργού γίνονται και για τον εκλογικό νόμο για τον οποίο υπάρχουν διάφορες προτάσεις. Μεταξύ άλλων έχει εκφραστεί η άποψη ότι «ένας νόμος α λα Κουτσόγιωργα» θα ήταν ίσως ο πλέον κατάλληλος για να εμποδίσει το ΣΥΡΙΖΑ να σχηματίσει κυβέρνηση, σε περίπτωση που έρθει πρώτος, όταν γίνουν εκλογές.

Ανάμεσα στα πόστα που η κυβέρνηση θέλει να παραμείνουν ανέπαφα από το ΣΥΡΙΖΑ είναι και οι ανεξάρτητες αρχές, στις διοικήσεις των οποίων επιχειρούν να διατηρήσουν πρόσωπα της επιλογής τους μέχρι το 2018-19. Βέβαια οι «ανεξάρτητες» αρχές δεν είναι ακριβώς ανεξάρτητες, αφού οι διοικήσεις τους μέχρι τώρα επιλέγονταν πάντα κατόπιν παρασκηνιακών διαβουλεύσεων μεταξύ της Ν.Δ και του ΠΑΣΟΚ. Ποτέ δεν υπήρξε δημόσια προκήρυξη των θέσεων αυτών, ούτε διαφάνεια στην επιλογή.
Οι πέντε Ανεξάρτητες Αρχές, οι οποίες είναι και συνταγματικά κατοχυρωμένες, είναι: το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ), το Ανώτατο Συμβούλιο Επιλογής Προσωπικού (ΑΣΕΠ), η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδόμένων, ο Συνήγορος του Πολίτη και η Αρχή διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών.

Σε πολλές από τις Ανεξάρτητες Αρχές έχει λήξει η θητεία των προέδρων, χωρίς αυτοί να έχουν αντικατασταθεί, όπως συμβαίνει στο ΕΣΡ, στην ΑΔΑΕ και στο ΑΣΕΠ, ο ρόλος των οποίων είναι κρίσιμος. Ο λόγος που καθυστερεί η αντικατάστασή τους, σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, είναι οι διεργασίες μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων για τη νομή των θέσεων αυτών. Αλλά και σε άλλες αρχές, όπως ο Συνήγορος του Πολίτη ή η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, μπορεί να αντικαταστάθηκαν οι παραιτηθέντες πρόεδροι και να έχουν κλειδώσει οι θητείες τους μέχρι το …2019 αλλά υπάρχει έντονη αμφισβήτηση τόσο από νομικούς όσο και από πολιτικούς κύκλους για τον τρόπο με τον οποίο αυτό επετεύχθη. Στο ΣΥΡΙΖΑ μάλιστα κάποιοι μιλούν ανοιχτά για μεθόδευση.

Σύμφωνα με το νόμο, οι θητείες των προέδρων των Ανεξάρτητων Αρχών είναι έξι έτη. Με διάταξη που είχε φέρει όμως πέρσι στη Βουλή ο Προκόπης Παυλόπουλος, ενώ είχε λήξει ήδη η εξαετής θητεία πολλών προέδρων, επεκτάθηκε «αυτοδικαίως στα 8 έτη» παρότι το ΣτΕ (απόφαση 2074/2011) είχε κρίνει ότι όταν λήγει η ορισθείσα θητεία τους, δεν μπορούν να μείνουν πάνω από 6 μήνες.

Mετά την παραίτηση του Γ.Καμίνη, για να αναλάβει τη δημαρχία της Αθήνας, δεν έγινε εκλογή νέου Συνηγόρου του Πολίτη. Το ΠΑΣΟΚ με τη Ν.Δ αποφάσισαν να τον αντικαταστήσει η βοηθός Συνηγόρου, Καλλιόπη Σπανού, μέχρι τη λήξη της θητείας του, που έληγε πέρσι. Στη συνέχεια ερμήνευσαν ότι ο νόμος Παυλόπουλου που ανέφερε ότι «Για όσα από τα υπηρετούντα μέλη δεν έχουν συμπληρώσει οκταετία, από την αρχική επιλογή τους, η θητεία τους παρατείνεται μέχρι τη συμπλήρωση της οκταετίας» μπορεί να εφαρμοστεί και σε αυτή την περίπτωση. Έτσι αποφάσισαν να μην προβούν καν σε επιλογή νέου Συνηγόρου και παρατείνανε τη θητεία της Κ.Σπανού (για την οποία πίεσε ιδιαίτερα ο Γιώργος Παπανδρέου) μέχρι τον Ιούνιο του 2019. b_300_0_16777215_0___plugins_content_imagesresizecache_9085cb418c9ad97ffe469b4ee3c4de71

Είναι χαρακτηριστικό το δημοσίευμα της εφημερίδας «Καθημερινή» στις 2/4/11, που παραθέτει το διάλογο μεταξύ του τότε πρωθυπουργού Γ.Παπανδρέου και του Α.Σαμαρά που ήταν αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Ο Γ.Παπανδρέου τον ρώτησε τι θα κάνουν με τις εκκρεμότητες που υπάρχουν στον Συνήγορο του Πολίτη και στην Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. «Εμείς είμαστε έτοιμοι. Δική σας είναι η πρωτοβουλία, Γιώργο», απάντησε ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας στο ερώτημα του πρωθυπουργού «τι θα κάνουμε, Αντώνη;». «Οι πληροφορίες λένε» προσέθετε το ρεπορτάζ «ότι έχει συμφωνηθεί ο μεν διάδοχος του κ. Καμίνη να τυγχάνει της στήριξης του ΠΑΣΟΚ, ο δε νέος επικεφαλής της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων μετά τη λήξη της θητείας του κ. Χρ. Γεραρή να προταθεί από τη Νέα Δημοκρατία». Κάπως έτσι έγινε –και γίνεται- η «μοιρασιά».

Στο ΣΥΡΙΖΑ θεωρούν ότι οι Ανεξάρτητες Αρχές είναι «όμηροι» στα χέρια της κυβέρνησης, που μπορεί με διατάξεις σαν αυτή του Παυλόπουλου, να παρατείνει ή να λήγει θητείες όποτε θέλει. «Δεν είναι τυχαίο ότι ο θεσμός του Συνηγόρου του Πολίτη έχει υποβαθμιστεί τόσο πολύ σε μια εποχή που τα δικαιώματα του πολίτη δέχονται τις μεγαλύτερες επιθέσεις» ισχυρίζονται και αναφέρουν ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την «αλαλία» της Αρχής σχετικά με τα θέματα μετανάστευσης και ιθαγένειας για τα οποία κάποτε ήταν λαλίστατη.
(δημοσιεύθηκε στον “Επενδυτή”)

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s