Gazprom, το ρωσικό υπερόπλο. Μία εταιρία γεμάτη μυστήριο.

Της Βασιλικής Σιούτη

(δημοσιεύθηκε το 2005)

«Αυτό που χαρακτηρίζει τη Ρωσία στις μέρες μας είναι η προσπάθειά της να αποκαταστήσει την ηγεμονία της. Το εργαλείο που έχει επιλέξει δεν είναι ούτε ο Κόκκινος Στρατός, ούτε η Κα Γκε Μπε, αλλά η Gazprom» έλεγε σε άρθρο του στους «Τimes» ο Roger Boyes αρκετό καιρό πριν την απόφαση του Γκέρχαρντ Σρέντερ να εργαστεί στη ρωσική εταιρεία φυσικού αερίου. Στο ίδιο άρθρο Πολωνός δημοσιογράφος ισχυριζόταν ότι η «Gazprom»» είναι «το πιο ισχυρό εργαλείο της εξωτερικής πολιτικής της Ρωσίας».

αρχείο λήψης

Και είναι αλήθεια. Σε μια εποχή που τα ενεργειακά αποθέματα μειώνονται για τις ΗΠΑ και την Ευρώπη, η πάμπλουτη σε φυσικό αέριο Ρωσία, φροντίζει μέσω της Gazprom και τις ελκυστικές προσφορές της να φτιάχνει αγωγούς σε όλο και περισσότερες χώρες τις οποίες τροφοδοτεί δημιουργώντας έτσι ενεργειακές εξαρτήσεις. Η σύλληψη του σχεδίου πολιτικής αξιοποίησης του ρωσικού ενεργειακού γίγαντα ανήκει στον Βλαντιμίρ Πούτιν. Εάν τα καταφέρει, τότε δικαίως θα δει να πραγματώνεται το όνειρό του να γίνει ο νέος «Μεγάλος Πέτρος» της Ρωσίας.
images (4)

Η αποδοχή του πρώην Καγκελάριου της Γερμανίας να γίνει μέλος της διοίκησης της επιχείρησης, που θα κατασκευάσει τον αγωγό που θα φέρνει το φυσικό αέριο από τη Ρωσία στη Γερμανία, (στην οποία η Γκάζπρομ συμμετέχει με 51%) προκάλεσε πλήθος σχολίων και κριτικές σε όλο τον κόσμο.

Ποια είναι όμως η περιβόητη ρωσική εταιρεία φυσικού αερίου «Gazprom» για την οποία ο Γκέρχαρντ Σρέντερ κατάφερε μόνος του το μεγαλύτερο πλήγμα στο πολιτικό του κύρος; Μόνος του; Έ, έβαλε ένα χεράκι κι ο Πούτιν. Τόσα χρόνια καριέρας στην Κα Γκε Μπε με πόστο την Ανατολική Γερμανία και ειδικότητα τη Γερμανία εν γένει, εκτός από τα γερμανικά, παίζει στα δάχτυλα και το γερμανικό ταμπεραμέντο. Πολύ περισσότερο όταν πρόκειται για το ταμπεραμέντο του Γκέρχαρντ Σρέντερ ο οποίος είναι «ανοιχτό βιβλίο». Ο πρώην υψηλόβαθμος κατάσκοπος έχει εκπαιδευτεί στις καλύτερες σχολές του ΚΚΣΕ για να χειρίζεται πολύ πιο δύσκολες περιπτώσεις. (Το ότι ο Πούτιν είχε κερδίσει τη φιλία του Σρέντερ είναι γνωστό εδώ και χρόνια. Ο Γερμανός καγκελάριος δεν είχε κρύψει τον ενθουσιασμό του όταν τον συνάντησε για πρώτη φορά και τον άκουσε να μιλά άψογα γερμανικά. Γεγονός που τον καθιστούσε τον μοναδικό ξένο ηγέτη με τον οποίο μπορούσε να συνομιλήσει χωρίς διερμηνέα).
images (5)

Η Γκάζπρομ είναι μία εταιρεία γεμάτη μυστήριο που θα μπορούσε να εμπνεύσει τον οίστρο για να γραφτούν πολλά πολιτικο-οικονομικό-αστυνομικά μυθιστορήματα. Χρόνια τώρα, όποιος ελέγχει την εταιρεία –ενεργειακό γίγαντα, ελέγχει και τη Ρωσία και όχι μόνο. Πολλές πληροφορίες που σε άλλες εταιρείες ανακοινώνονται ακόμα και στις ιστοσελίδες του διαδικτύου για την Γκάζπρομ παραμένουν «άκρως απόρρητες» . Όπως, για παράδειγμα τα πλήρη περιουσιακά της στοιχεία αλλά και όλα τα ονόματα των μετόχων. Αυτό δεν εμποδίζει τους “Financial Times” να την κατατάσσουν στις μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου με κριτήριο τη χρηματιστηριακή αξία της.

Η έδρα της βρίσκεται στη Μόσχα σε έναν αλουμινένιο ουρανοξύστη 35 ορόφων. Εντός του υπάρχουν εστιατόρια, κλινική, ξενοδοχείο, εμπορικά καταστήματα ακόμα και spa.Και φυσικά πολλά μυστικά
.images (3)

Θεωρείται η μεγαλύτερη εταιρεία φυσικού αερίου στον κόσμο. Της αναλογεί περισσότερο από το ένα τέταρτο της παγκόσμιας παραγωγής φυσικού αερίου. Οι αγωγοί της ξεπερνούν τα 150.000 χιλιόμετρα και οι εργαζόμενοι της τους 300.000. Εκτός από το φυσικό αέριο διαθέτει 35 ΜΜΕ, τράπεζες, εργοστάσια, ξενοδοχεία καθώς και ένα βαρύτιμο χαρτοφυλάκιο. Στην ιστοσελίδα της αναφέρει ότι διαθέτει 58 θυγατρικές και συμμετέχει στο κεφάλαιο περίπου 100 ρωσικών και ξένων επιχειρήσεων.

Διαθέτει 3.633 σταθμούς διανομής φυσικού αερίου το οποίο εξάγει ήδη σε 27 χώρες: Γερμανία, Ιταλία, Γαλλία, Τουρκία, Ουγγαρία, Τσεχία, Σλοβακία, Πολωνία, Αυστρία, Φιλανδία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Γιουγκοσλαβία, Σλοβενία, Κροατία, Ελλάδα, Ελβετία, Ολλανδίας, Βοσνία, ΠΓΔΜ, Μεγάλη Βρετανία, Ουκρανία, Λευκορωσία, Μολδαβία, Λιθουανία, Λετονία, Εσθονία.

Η επί χρόνια κρατική Γκάζπρομ ιδιωτικοποιήθηκε μερικώς το 1994. Πουλήθηκε το 35%, ενώ το 40% παρέμεινε στο ρωσικό δημόσιο. Το 15% παραχωρήθηκε στο προσωπικό της εταιρείας και το 10% στα διευθυντικά στελέχη.
Το γεγονός ότι η Γκάζπρομ έχει αναδειχθεί σε ρωσικό διπλωματικό υπερόπλο το αντιλαμβάνεται κανείς ρίχνοντας μια ματιά στις εκδηλώσεις εγκαινίων κάθε καινούριου αγωγού της εταιρείας που προμηθεύει την Ευρώπη και την Τουρκία με φυσικό αέριο. Καθώς επίσης και από τις δημόσιες διενέξεις των όμορων κρατών που διαγκωνίζονται μέσω ποιών θα περάσει κάθε φορά ο καινούριος αγωγός της Γκάζπρομ.

Πριν από λίγες ημέρες ήταν ο Ταγίπ Ερντογάν αυτός που εγκαινίασε έναν νέο αγωγό φυσικού αερίου, τον «Μπλου Στριμ» στον ενεργειακό σταθμό Ντουρουσού στη Μαύρη Θάλασσα παρουσία του Πούτιν και του Μπερλουσκόνι. Οι Τούρκοι πολιτικοί δήλωναν ότι η συνεργασία με την Γκάζπρομ και η δημιουργία του αγωγού ενισχύει τη στρατηγική θέση της Τουρκίας και ενισχύει τη φιλοδοξία της να πρωταγωνιστήσει στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Ο Ιταλός πρωθυπουργός βρέθηκε στα εγκαίνια του «Μπλου Στρημ» στη Μαύρη Θάλασσα γιατί εκτός από τη Γκάζπρομ στην κατασκευή του συμμετείχε και η ιταλική πετρελαϊκή εταιρεία ΕΝΙ.
Οι τρεις ηγέτες εξήραν το έργο και μίλησαν για εκπληκτικά αποτελέσματα. Τη χαρά τους δεν συμμερίζεται όμως η Ουάσιγκτον η οποία δεν κρύβει την ανησυχία της ότι η Τουρκία οδηγείται σε επικίνδυνη εξάρτηση από τη Ρωσία μέσω της τροφοδοσίας της σε φυσικό αέριο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, πάλι, έχει οριστικοποιήσει προ πολλού την στρατηγική της επιλογή να προμηθεύεται φυσικό αέριο από τη Ρωσία.

Όταν ο Roger Boyes των «Times» ανέφερε στον Πολωνό δημοσιογράφο ότι σκοπεύει να γράψει ένα βιβλίο για την Γκαζπρομ, εκείνος του απάντησε ότι αμφιβάλει αν θα προλάβει: «Μία τέτοια απόπειρα δεν θα διαρκούσε πολύ». «Σα να καπνίζεις 30 τσιγάρα την ημέρα;» ρώτησε. «Όχι, σαν να πηδάς από τον 35ο όροφο της Γκαζπρομ» απάντησε αυτός.
Η ρωσική εταιρεία έχει καταστεί πεδίο αντιπαράθεσης – ακόμα και δικαστικών -ισχυρών αδρών, προκαλεί μονίμως το ενδιαφέρον των ξένων ηγετών, έχει καταστεί πόλος έλξης κατασκόπων αλλά και αντικείμενο δημοσιογραφικής έρευνας σε όλα τα διεθνή έγκυρα ΜΜΕ. Η ιταλική εφημερίδα «La Repubblica» το 2000 υπολόγιζε την αξία του ενεργητικού της επιχείρησης όσο περίπου και το ακαθάριστο εθνικό προϊόν της Ιταλίας ενώ πλήθος αμερικανικών εντύπων έχουν επιχειρήσει να τη συνδέσουν ακόμα και με ξέπλυμα μαύρου χρήματος.
Ιντερπόλ, CIA, FBI, ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες είναι μερικές μόνο από αυτές που έχουν ασχοληθεί συστηματικά μαζί της.
Ακόμα και τις ελληνικές δικαστικές αρχές αλλά και την ΕΥΠ έχει απασχολήσει. Μία γνωστή ιστορία είναι η «υπόθεση Γκουζίνσκι» που συνέβη το 2003.

Η ελληνική «εμπλοκή»

Ήταν τότε που ο ρωσοεβραίος μεγιστάνας βρέθηκε στο στόχαστρο του Πούτιν μαζί με μερικούς άλλους «ύποπτα» πλουτίσαντες μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Ο Γκουζίνσκι είχε αποκτήσει μετοχές της Γκάζπρομ την περίοδο της ιδιωτικοποίησης επί Γιέλτσιν και φαινόταν να την ελέγχει. Ο Πούτιν ξεκίνησε την «καταδίωξή» του ρωσοεβραίου επιχειρηματία προειδοποιώντας τον και στην συνέχεια κατάσχοντας τις μετοχές της Γκάζοπρομ και διώκοντας τον δικαστικά. Στην προσπάθειά του να διαφύγει βρέθηκε στην Ελλάδα, όπου και συνελήφθη κατόπιν σήματος της Ιντερπόλ. Η Ρωσία ζήτησε από την Ελλάδα την έκδοσή του ενώ οι ΗΠΑ και το Ισραήλ πίεζαν τη χώρα μας για το αντίθετο. Ακόμα και το Παγκόσμιο Συμβούλιο των Εβραίων πίεζε την ελληνική δικαιοσύνη να μην τον εκδώσει στη Μόσχα.

Ήταν μία «καυτή πατάτα» που η ελληνική κυβέρνηση και ο τότε υπουργός Δικαιοσύνης, Φ. Πετσάλνικος , δεν αισθάνονταν ιδιαίτερα ευτυχείς που είχαν κληθεί να τη βγάλουν από τη φωτιά.
Η Ρωσία που ζητούσε επίμονα την έκδοσή του ισχυριζόταν ότι ο Γκουζίνσκι διώκεται για ποινικά αδικήματα, για απάτη και ιδιοποίηση ξένης περιουσίας , της Γκάζπρομ, και ξέπλυμα χρήματος. Ο ίδιος και οι υποστηρικτές του σε ΗΠΑ και Ισραήλ αντέτειναν ότι πρόκειται για πολιτική δίωξη. Συνήγοροί του σε αυτή την υπόθεση ήταν ο Αλ. Λυκουρέζος και ο Αντ. Βγόντζας.

Ο Βλαντιμίρ Γκουζίνσκι πέτυχε τελικά να μην εκδοθεί και κατάφυγε στο Ισραήλ όπου σήμερα διαθέτει επίσης ισχύ, χρήμα και αρκετά ΜΜΕ (ανάμεσά τους και η γνωστή μας ακροδεξιά ισραηλινή εφημερίδα «Μαρίιβ» που δημοσίευσε πέρσι την πώληση πατριαρχικής γης σε Εβραίους από τον έκπτωτο –πλέον Ειρηναίο, ανοίγοντας τον ασκό του Αιόλου.

Πριν από τέσσερα χρόνια η ελληνική ΔΕΠΑ είχε τολμήσει να συγκρουστεί με την –κράτος εν κράτει- Γκαζπρομ, διαφωνώντας με την αύξηση που ήθελε να επιβάλει η ρωσική εταιρεία στην τιμή του αερίου. Η διοίκηση της ΔΕΠΑ άλλαξε και ο υπουργός Ανάπτυξης –τότε- Ν. Χριστοδουλάκης αναγκάστηκε να πάει στη Μόσχα και να συναντήσει τον πρόεδρο της Γκαζπρομ με τον οποίο και συμφώνησαν τελικά σε αύξηση 5%.

Σύμφωνα με τον Ν.Χριστοδουλάκη η συμφωνία αυτή κρίθηκε ικανοποιητική δεδομένου ότι η ρωσική εταιρεία είχε δεχθεί να διαγραφεί η απαίτηση της για 35 εκατομμύρια δολάρια. Η απαίτηση αυτή της Γκάζπρομ από τη ΔΕΠΑ προέκυψε από ποσότητες που η δεύτερη δεν παρέλαβε ενώ υπήρχε ρήτρα «take or pay».

O Έλληνας συνεταίρος της Γκάζπρομ ακούει στο όνομα Δημήτρης Κοπελούζος. Στα τέλη του 2000 η εταιρεία «Προμηθέας Γκαζ», της οποίας είναι διευθύνων σύμβουλος, γιόρτασε τα δέκα χρόνια λειτουργίας της με την παρουσία του Βίκτωρ Τσερνομίρντιν και εκατοντάδων εκπροσώπων του επιχειρηματικού και πολιτικού ελληνικού κόσμου. Ο κ. Κοπελούζος δηλαδή έχει συνεργαστεί με τη Γκαζπρόμ σε όλα τα ιδιοκτησιακά στάδια που πέρασε. Από το σοβιετικό, το μετασοβιετικό, την περίοδο Γιέλτσιν με τους πάσης φύσεως τύπους να αλωνίζουν και τώρα με τη διοίκηση του Πούτιν.

H «Προμηθέας Γκαζ» λειτουργεί ως εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπος της Γκάζπρομ για το αέριο στην Ελλάδα αλλά και για ενεργειακές επενδύσεις στα Βαλκάνια. Το καλοκαίρι του 2002 η θυγατρική της Γκαζπρόμ, Γκαζέξπορτ, και ο όμιλος Κοπελούζου με συμμετοχή 50% έκαστος ίδρυσαν νέα εταιρεία με σκοπό τις ενεργειακές επενδύσεις εντός κι εκτός Ελλάδας την «Γκαζπρόμ Ανώνυμη Εταιρεία Αερίου και Ενέργειας».

Βίκτωρ Τσερνομίρντιν- Ο άρχοντας του Φυσικού Αερίου

Πριν από οχτώ χρόνια η γαλλική εφημερίδα «Le Μonde» έγραφε ότι οι διευθυντές της CIA και του FBI είχαν δηλώσει στο αμερικανικό κογκρέσο ότι ο Βίκτωρ Τσερνομίρντιν -όταν έγινε πρωθυπουργός της Ρωσίας το 1992- διέθετε περιουσία 28 εκατομμυρίων δολαρίων (που στη συνέχεια έφτασε τα 5 δις δολάρια). Την αναφορά αυτή τη συνέδεαν ευθέως με το γεγονός ότι ο Τσερνομίρντιν ήταν υπουργός Ενέργειας, με την Γκαζπρομ στη δικαιοδοσία του, από το 1985.
biktor_rwsia
Το Νιούσγουικ είχε παρουσιάσει το 1999 άλλο ένα ρεπορτάζ για σκάνδαλο με ξέπλυμα χρήματος και ανάμειξη του πρώην πρωθυπουργού της Ρωσίας Β.Τσερνομίρντιν.

Σύμφωνα με όσα έγραψε το Νιουσγουικ, τον Αύγουστο του 1999, η CIA ασχολιόταν από καιρό με τη δράση του αρχιμαφιόζου Σιμεόν Μογκίλεβιτς ο οποίος –σύμφωνα με τη CIA- ξέπλενε χρήματα σε τράπεζες της Νέας Υόρκης και έκανε δουλειές με μέλη της ρωσικής πολιτικής ελίτ μεταξύ των οποίων και ο Β.Τσερνομίρντιν, πρόεδρο της Γκάζπρομ. Κάτι που οι δύο εμπλεκόμενοι, όμως, δεν παραδέχθηκαν ποτέ. Η CIA συνέχισε να ισχυρίζεται σθεναρά ότι τα χρήματα που ξεπλένονταν δεν προέρχονταν αποκλειστικά από όπλα, ναρκωτικά και πορνεία αλλά και από πώληση φυσικού αερίου .

Σημερινός «άρχοντας» της Γκάζπρομ, δηλαδή πρόεδρος της, είναι ο εκλεκτός του Βλαντιμίρ Πούτιν από την Αγία Πετρούπολη , Αλεξέι Μπορίσοβιτς Μίλερ, γεννημένος το 1962. Αυτή τη στιγμή , πέραν των άλλων σχεδίων, ο Αλεξέι Μπορίσοβιτς προετοιμάζει την Γκαζπρομ σε συνεργασία με την Ε.Ε ώστε να προσαρμόσει τη λειτουργία της σύμφωνα με τα Ευρωπαϊκά πρότυπα ώστε να εισέλθουν ξένα κεφάλαια. Η Ευρώπη πλησιάζει όλο και πιο πολύ τη Ρωσία για την οποία επιθυμεί πολιτική και οικονομική σταθερότητα που θα επιτρέψει την αύξηση των ποσοτήτων τόσο του πετρελαίου όσο και του φυσικού αερίου που ρέει προς την Ευρώπη.
Δεν είναι λοιπόν πολύ σοβαρό να υποστηρίζει κανείς ότι ο Σρέντερ προχώρησε το έργο του αγωγιού μόνο επειδή είχε… να λαμβάνειν τη στιγμή που η Γερμανία εφοδιάζεται για το ένα τρίτο της ενέργειας που χρησιμοποιεί από τη Ρωσία. Όσο για όσα ακούστηκαν ότι έλαβε τη θέση ως δώρο για τις εξυπηρετήσεις που έκανε στη Γκαζπρομ, αυτό μπορεί να έχει κάποια βάση.

Advertisements

One Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s