Το στοίχημα του προσφυγικού

Βασιλική Σιούτη

24 Φεβρουαρίου 2016

Έντονη είναι πλέον μετά και τις τελευταίες εξελίξεις, η ανησυχία της κυβέρνησης για τη διαχείριση του προσφυγικού, την κρισιμότητα του οποίου πολλά μέλη της κυβέρνησης σε κρίσιμα πόστα άργησαν να αντιληφθούν. Σήμερα αρκετοί θεωρούν ότι το προσφυγικό ζήτημα θα αποδειχθεί μεγαλύτερο πρόβλημα για τη χώρα από το οικονομικό, αλλά οπωσδήποτε ο συνδυασμός των δύο προβλημάτων δημιουργεί μία εκρηκτική κατάσταση, η οποία δεν φαίνεται ότι θα εξομαλυνθεί ούτε γρήγορα, ούτε εύκολα. Αντιθέτως, υπάρχει φόβος να χαθεί ο έλεγχος και προκληθούν συνθήκες αποσταθεροποίησης. Η κίνηση των τούρκων διακινητών πριν από λίγες μέρες να στείλουν εκατοντάδες πρόσφυγες στο ακριτικό κι ευαίσθητο Καστελόριζο, σήμανε συναγερμό σε μεγάλο τμήμα της πολιτικής ηγεσίας.

Οι εικόνες χάους που παρατηρούνται σε πολλές περιοχές της χώρας, όπου συνωστίζονται ταλαιπωρημένοι πρόσφυγες και μετανάστες, προκαλούν σε πολλά αυτοδιοικητικά και κυβερνητικά στελέχη πανικό, καθώς η χώρα δεν είναι ακόμα έτοιμη να ανταπεξέλθει σε τόσο μεγάλες ροές , σε συνδυασμό με τον εγκλωβισμό χιλιάδων ανθρώπων εντός των συνόρων, σαν αυτόν που παρατηρείται τελευταία.

Ο μεγάλος και υπαρκτός κίνδυνος για την Ελλάδα, πέρα από τον κίνδυνο να βγει η κατάσταση συνολικά στην Ευρώπη εκτός ελέγχου, είναι να θεωρηθεί από τα υπόλοιπα κράτη της ΕΕ, μέρος του προβλήματος, αντί για μέρος της λύσης. Ήδη χώρες όπως η Αυστρία – πιο πριν η Ουγγαρία και άλλες χώρες της κεντρικής Ευρώπης- αυτό καταδεικνύουν με τη στάση τους, γεγονός που έχει εκνευρίσει την ελληνική κυβέρνηση.

Σχεδόν όλοι οι ξένοι αναλυτές, αλλά και αρκετά κυβερνητικά στελέχη, παρατηρούν ότι η κυβέρνηση άργησε πάρα πολύ να αντιληφθεί τη σοβαρότητα του προβλήματος και ακόμα περισσότερο να αντιδράσει. Επίσης, όλο το προηγούμενο διάστημα δεν ανέλαβε καμία πρωτοβουλία για την αντιμετώπισή του, αφήνοντας το περιθώριο σε χώρες με αντιδραστική στάση να αναλάβουν αυτές πρωτοβουλία αιφνιδιάζοντας την. Αλλά ακόμα και πιο αδύναμες χώρες που μέχρι πρόσφατα κρατούσαν θετική στάση η οποία επαινέθηκε, όπως η Σερβία, άρχισαν να δυσφορούν κι αυτές. Η Σερβία μάλιστα, ανέλαβε κι εκείνη πρωτοβουλία συνάντησης κρατών της προσφυγικής διαδρομής για την αντιμετώπιση του ζητήματος, από την οποία μάλιστα δεν θέλησε να… αποκλείσει την Ελλάδα, όπως έκανε η Αυστρία- υποστηρίζοντας ότι η χώρα μας δεν φάνηκε πρόθυμη να κάνει αυτά που δεσμεύτηκε ούτε να μειώσει τις ροές και ότι έτσι ίσως πιεστεί.

Αξιωματούχοι της ΠΓΔΜ και της Σερβίας υποστηρίζουν ότι εδώ κι ένα χρόνο που ξεκίνησε η δραματική αύξηση των προσφυγικών ροών και άνοιξε η βαλκανική διαδρομή, στην οποία προωθούνταν οι πρόσφυγες που έμπαιναν από τα θαλάσσια σύνορα της Ελλάδας, οι χώρες τους δεν αντέδρασαν δημόσια, δεν διαμαρτυρήθηκαν, αλλά αποφάσισαν να διευκολύνουν την Ελλάδα και τους πρόσφυγες που ήθελαν να πάνε στη βόρεια Ευρώπη. Όλα αυτά, λένε, μέχρι η Ελλάδα να έπαιρνε τον χρόνο της για να προετοιμαστεί , αλλά ισχυρίζονται ότι οι μήνες που πέρασαν δεν έφεραν κάποιο αποτέλεσμα.
Οι πολιτικοί πολλών χωρών της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης κατηγορούν την Ελλάδα ότι δεν κατάφερε να ελέγξει τα σύνορά της , παρότι «την είχαν προειδοποιήσει» ότι αν εκείνη δεν μπορούσε να το κάνει, τότε θα την βοηθούσαν τα υπόλοιπα κράτη μέλη. Η άλλη κατηγορία είναι ότι ενώ ο έλληνας πρωθυπουργός είχε δεσμευθεί στις 25 Οκτωβρίου πως μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου θα είχε φτιάξει τα πέντε hotspot και χώρους φιλοξενίας για 50.000 πρόσφυγες, έφτασε το τέλος του Φεβρουαρίου για να αρχίσουν να γίνονται όλα αυτά και με πολύ μεγάλη πίεση.
Οι καθυστερήσεις έχουν ενοχλήσει πολλούς Ευρωπαίους, που θεωρούν ότι οι χειρισμοί του προσφυγικού έπληξαν κι άλλο την ήδη τραυματισμένη αξιοπιστία της χώρας.

Επιθέσεις για το προσφυγικό η κυβέρνηση δέχεται και στο εσωτερικό από τα κόμματα της αντιπολίτευσης που θυμίζουν τις δηλώσεις του υπουργού Άμυνας, Πάνου Καμμένου, ο οποίος λίγο μετά τον σχηματισμό της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, έλεγε ότι θα δώσουν χαρτιά σε όλους τους πρόσφυγες και μετανάστες για να πάνε στο Βερολίνο και ότι αν ανάμεσά τους είναι και κάποιοι που δεν έχουν ελεγχθεί και μπορεί να είναι με τον ISIS, η ευθύνη θα είναι της Ευρώπης. «Αυτή είναι η πολιτική που ασκεί η σημερινή κυβέρνηση» είχε πει τότε.

Στο ίδιο πλαίσιο, της αυστηρής κριτικής σε κάθε ευκαιρία, θυμίζουν και τις δηλώσεις της πρώην αρμόδιας υπουργού Μετανάστευσης, Τασίας Χριστοδουλοπούλου, η οποία αρχικά αρνούνταν ότι είναι δική της αρμοδιότητα το προσφυγικό-μεταναστευτικό και στη συνέχεια καθησύχαζε τους πάντες ότι ο μεγαλύτερος αριθμός που θα μπορούσε να έρθει στην Ελλάδα όλο το 2015 θα ήταν «το πολύ 100.000 πρόσφυγες», ενώ διαβεβαίωνε ότι η Ιταλία και η Ισπανία θα είχαν μεγαλύτερο πρόβλημα από την Ελλάδα, γιατί οι πρόσφυγες προτιμούν να φτάνουν μέσα από αυτές τις χώρες στην Ευρώπη.
Από τα βέλη της κριτικής δεν ξεφεύγει ούτε ο Αλέκος Φλαμπουράρης, στον οποίο ο πρωθυπουργός είχε αναθέσει τον γενικό συντονισμό όλων των αρμόδιων υπουργείων για το προσφυγικό, αλλά κατά γενική ομολογία δεν τα κατάφερε.
Έπρεπε να χαθεί πολύτιμος χρόνος και μόνο κατόπιν της αγωνιώδους πίεσης του επόμενου υπουργού Μεταναστευτικής πολιτικής, Γ.Μουζάλα, να αρχίσει να παράγεται έργο. Και είναι γεγονός ότι την προσπάθεια του κ.Μουζάλα αναγνωρίζει σχεδόν όλη η αντιπολίτευση.

Όλους τους προηγούμενους μήνες στην κυβέρνηση υπήρχαν πολλές διαφωνίες μεταξύ των υπουργών για τους χειρισμούς που θα έπρεπε να γίνουν από την κυβέρνηση. Ακόμα και σήμερα που έχουν υποχωρήσει σε μεγάλο βαθμό οι διαμάχες , δεν έχουν εξαφανιστεί εντελώς.

Η εντονότερη κριτική που ασκείται πάντως στον πρωθυπουργό, είναι ότι δεν ανέλαβε καμία πρωτοβουλία ο ίδιος και αφέθηκε στο να περιμένει τη λύση από τη Μέρκελ και τον Ερντογάν.
Στην κυβέρνηση ωστόσο, αποκρούουν όλες τις κατηγορίες και βγαίνουν στην επίθεση. «Το προσφυγικό δεν το προκάλεσε η κυβέρνηση. Είναι ένα τεράστιο διεθνές πρόβλημα. Δεν μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε μόνοι μας. Εμείς κάναμε ότι μπορούσαμε» υποστηρίζουν στην κυβέρνηση. «Σήμερα είμαστε έτοιμοι σε μεγάλο βαθμό».

Ένας από τους συναρμόδιους υπουργούς ισχυρίζεται πως στην Ευρώπη «έχει επικρατήσει η γραμμή Όρμπαν» και ότι για αυτό έχει δημιουργηθεί ένα αρνητικό κλίμα για την Ελλάδα. «Οι περισσότεροι αντιδρούν για μικροκομματικούς λόγους, γιατί σε λίγο θα έχουν εκλογές, για να μην δυσαρεστήσουν ψηφοφόρους». Παραδέχεται ωστόσο, ότι το πρόβλημα έχει λάβει σχεδόν ανεξέλεγκτες για τη χώρα διαστάσεις: «Ποιος δεν θα ανησυχούσε; Δεν μπορούμε να τους πνίγουμε στο Αιγαίο όμως. Για διαχείριση ανθρώπων πρόκειται».

Άλλος κυβερνητικός αξιωματούχος εκτιμά ότι το σήμα για να περιοριστούν οι ροές έχει ήδη δοθεί και σε λίγο θα φανούν τα αποτελέσματα. «Βέβαια κάποιοι έχουν ήδη πληρώσει τους διακινητές και θα μπουν στη βάρκα» λέει, «αλλά ας δούμε πρώτα τι θα γίνει και με τις περιπολίες του ΝΑΤΟ».
Ο ίδιος ο γραμματέας του ΝΑΤΟ δήλωσε πρόσφατα ότι αυτό δεν θα παρεμβαίνει επιχειρησιακά και θα έχει μόνο υποστηρικτικό ρόλο. Στο κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ ωστόσο, αντιδρούν για την παρουσία του στο Αιγαίο, την ίδια ώρα που η κυβέρνηση το καλεί να έχει πιο ενεργό ρόλο.

Ο Αλέξης Τσίπρας απείλησε δημόσια ότι θα θέτει βέτο στις αποφάσεις της ΕΕ αν δεν γίνει αναλογική κατανομή βαρών, ενώ στην κυβέρνηση τις προηγούμενες μέρες αποφάσισαν να ενισχύσουν την επικοινωνιακή τους αντεπίθεση, προωθώντας τη θέση ότι οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να ανοίξουν τα σύνορα, όχι μόνο στους πρόσφυγες, αλλά και στους μετανάστες, χωρίς να αποκλείουν κανέναν. Στην ίδια γραμμή η κυβέρνηση επιδιώκει να αναδειχθεί και το ζήτημα των Αφγανών που στερούνται άδειας εισόδου εδώ και μερικές μέρες με αποτέλεσμα αυτοί να μένουν στην Ελλάδα. «Πρέπει να ευαισθητοποιήσουμε την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη για τους Αφγανούς και τους υπόλοιπους που δεν είναι από τη Συρία και το Ιράκ, καθώς πρέπει να επιτραπεί και σε εκείνους να περάσουν στην Ευρώπη.

«Γενικότερα στην ελληνική κοινωνία πρέπει να καλλιεργηθεί η ευαισθησία για το προσφυγικό και τους πρόσφυγες, ώστε να μην υπάρχουν αρνητικές αντιδράσεις για όσους μείνουν εδώ για όσο διάστημα χρειαστεί» λένε στην κυβέρνηση. «Η αρμονική συνύπαρξη θα είναι ένα από τα επόμενα στοιχήματα».

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s