Η υστερία με τα fake news: Πόσο παλιό είναι το πρόβλημα και κυρίως, ποιο είναι το πρόβλημα;

Επικρατεί μεγάλη σύγχυση γύρω από τον όρο, κυρίως επειδή χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό καταχρηστικά, ειδικά από τους πολιτικούς

 

fake news

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ 19.4.2018 | Πηγή: www.lifo.gr

 

Τα fake news είναι ένας όρος που εσχάτως χρησιμοποιείται πάρα πολύ, ειδικά τα τελευταία δύο χρόνια και ο οποίος δημιουργήθηκε για να περιγράψει κάτι πάρα πολύ παλιό: την προπαγάνδα, τα ψέματα, την παραπληροφόρηση, την διαστρέβλωση και τις κατασκευασμένες ειδήσεις, που υπήρχαν πάντα. Αυτό που έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια, είναι οι τρόποι διάδοσης τους. Υπάρχει ωστόσο, και μια μεγάλη σύγχυση γύρω από τον όρο αυτό, κυρίως επειδή χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό καταχρηστικά, ειδικά από τους πολιτικούς.

 
Συχνά, πολιτικά πρόσωπα που ψεύδονται και παραπληροφορούν συστηματικά την κοινή γνώμη, καταγγέλλουν ως “fake news” αλήθειες ή αποκαλύψεις που δεν τους βολεύουν.  Ένα σχετικά πρόσφατο παράδειγμα είναι εκείνο του πρωθυπουργού της Μάλτας, Τζοζεφ Μουσκάτ, που έχει κατηγορηθεί για πλήθος σκανδάλων διαφθοράς και ο οποίος κατήγγειλε ως fake news τα αποκαλυπτικά ρεπορτάζ της δημοσιογράφου, Δάφνης Καρουάνα Γκαλιζία, που δολοφονήθηκε πριν από ένα χρόνο.

Αλλά και στα καθ’ ημάς, πολιτικοί που έχουν πιαστεί να λένε ψέματα και να παραπληροφορούν πάρα πολλές φορές, δεν διστάζουν να χαρακτηρίζουν ως fake news ό,τι τους ενοχλεί.

 

Πριν από λίγο καιρό, εξαγγέλθηκε ως κυβερνητική πρωτοβουλία  από το υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής, νομοσχέδιο  που θα έχει ως στόχο τον εντοπισμό των ψευδών ειδήσεων. Πόσο ειλικρινής, όμως, μπορεί να είναι μία τέτοια πρωτοβουλία, από μία κυβέρνηση που διαθέτει και η ίδια έναν μακρύ κατάλογο ψευδών, ανακριβειών και διαστρεβλωμένων πληροφοριών, δικής της παραγωγής;

Οι κυβερνήσεις στην Ελλάδα βέβαια, το συνηθίζουν αυτό. Δεν είναι η πρώτη που ψεύδεται (παρότι πολλοί είναι εκείνοι που της προσάπτουν το ρεκόρ). Είναι πρώτη όμως, που ενώ παράγει προπαγανδιστικά ψεύδη αφειδώς, εξαγγέλλει μηχανισμό εντοπισμού τους.  Λογίζεται άραγε για την κυβέρνηση ως “fake news” η περσινή δήλωση του πρωθυπουργού ότι “δεν υπάρχει περίπτωση να νομοθετήσει ούτε ένα ευρώ επιπλέον μέτρα” όταν λίγες μέρες μετά,  προκειμένου να κλείσει την αξιολόγηση, συμφώνησε με τους δανειστές για νέα μέτρα δισεκατομμυρίων ευρώ;  Είναι ή όχι “fake news” η έξοδος από τα μνημόνια, όταν δεν καταργείται ούτε ένας μνημονιακός νόμος, αλλά αντιθέτως, τα υπάρχοντα μνημόνια  συμπληρώνονται με νέους νόμους, μέτρα και δεσμεύσεις; Γιατί, παρά τους ισχυρισμούς της κυβέρνησης περί του αντιθέτου , η έξοδος από τα μνημόνια είναι η μεγαλύτερη από τις ψευδείς και κατασκευασμένες ειδήσεις, αφού η χώρα ολοκληρώνει το μνημονιακό πρόγραμμα και δεν βγαίνει από αυτό. Αν τελειώσει κάτι τον Αύγουστο, αυτό θα είναι ο φθηνός δανεισμός που συνοδεύτηκε από το μνημονιακό πρόγραμμα.
TrumpFakeNews

Το ίδιο πάνω-κάτω συμβαίνει και εκτός συνόρων, από όπου άλλωστε ξεκίνησε και η (κατά)χρήση του όρου “fake news”.  O πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, χαρακτήριζε εξαρχής ως fake news όλες τις άβολες αλήθειες των ΜΜΕ που του ασκούσαν κριτική, όπως π.χ των NYtimes και του CNN, αλλά ποτέ όσα λένε για αυτόν τα φιλικά ΜΜΕ όπως το τηλεοπτικό κανάλι FOX κ.α.  Και φυσικά, δεν μιλά ποτέ για τα δικά του ψεύδη. Για τον Ντόναλντ Τραμπ, όπως και για τους δικούς μας κυβερνητικούς, “ψευδείς ειδήσεις” είναι μόνο όσες δεν του αρέσουν.

 

Ακριβώς λοιπόν, επειδή οι πολιτικές εξουσίες χρησιμοποιούν τον όρο καταχρηστικά και επειδή είναι οι πρώτες στην κατασκευή ψευδών ειδήσεων, καθίσταται σαφές ότι όσες από αυτές εξαγγέλλουν μηχανισμούς ελέγχων των “ψευδών ειδήσεων”,  έχουν σκοπό τον έλεγχο της ενημέρωσης.

 

Αυτό δεν σημαίνει βέβαια, ότι δεν υφίσταται ζήτημα γενικά με τις ψεύτικες ειδήσεις και το μίσος που συχνά αυτές τροφοδοτούν.  Το πρόβλημα είναι υπαρκτό, όπως ήταν πάντα.

 

Αυτό που έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια είναι οι μέθοδοι διάδοσης με το πέρασμα της επικοινωνίας και της ενημέρωσης στην εποχή του διαδικτύου. Κατά τ’ άλλα, οι ψευδείς και οι κατασκευασμένες ειδήσεις είναι τόσο παλιές,  όσο και οι ειδήσεις.  

 

Μέχρι την εποχή του διαδικτύου, η ενημέρωση μέσω του τύπου, της τηλεόρασης και του ραδιοφώνου, ελεγχόταν κυρίως από το κράτος, το κεφάλαιο και τις ελίτ. Και περιορίζονταν εντός εθνικών συνόρων. Τα ανεξάρτητα ΜΜΕ ήταν πάντα λιγότερα και η επιρροή τους είχε όρια.

Το διαδίκτυο έδωσε τη δυνατότητα να δημιουργηθούν μέσα χωρίς το μεγάλο κόστος που απαιτούσε η προηγούμενη εποχή. Επίσης  διευκόλυνε την ταχύτητα διάδοσης και την εξεύρεση κοινού. Τα social media επέτρεψαν στον καθένα να αποκτήσει δημόσιο λόγο (όλα αυτά με συγκεκριμένο κόστος και συνέπειες, αλλά αυτό είναι άλλο θέμα) και συνέβαλαν επίσης στη διακίνηση ειδήσεων, αληθινών και ψευδών.  

Για να περιοριστούμε στα θετικά εδώ όμως, το διαδίκτυο έδωσε τη δυνατότητα να δημοσιεύονται ειδήσεις που στα μεγάλα, καθιερωμένα ΜΜΕ, αυτά που αποκαλούνται “συστημικά”, συχνά είναι απαγορευμένες.

 

Χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιων “απαγορευμένων” ειδήσεων στη χώρα μας, ήταν (και είναι)  τα τεράστια σκάνδαλα των τραπεζών, τα οποία αποσιωπήθηκαν στο μεγαλύτερο μέρος τους, καθώς οι τράπεζες χρηματοδοτούσαν, μέσω διαφήμισης,  σχεδόν το σύνολο των ΜΜΕ.

Ένα άλλο παράδειγμα άξιο αναφοράς, είναι τα ρεπορτάζ της δολοφονημένης Μαλτέζας δημοσιογράφου, Δάφνης Καρουάνα Γκαλίζία, τα οποία αναφέρονταν στην κυβερνητική διαφθορά και τις ύποπτες συναλλαγές πολιτικών με τράπεζες που δημοσιεύονταν (για ευνόητους λόγους) κυρίως στο προσωπικό ιστολόγιο της  https://daphnecaruanagalizia.com/  το οποίο  ήταν εξαιρετικά δημοφιλές.

Οι νέες δυνατότητες που έδωσε το διαδίκτυο, αρχικά φάνηκε ότι ήταν προς όφελος των πιο ανίσχυρων και ανεξάρτητων δημοσιογραφικών φωνών, που μπορούσαν πλέον να ακουστούν. Οι πάσης φύσεως εξουσίες όμως που θίγονταν,  δεν θα έμεναν με σταυρωμένα τα χέρια, ούτε θα άφηναν ένα τέτοιο “όπλο” στα χέρια όσων τις αμφισβητούν, χωρίς να το αξιοποιήσουν οι ίδιες υπέρ των δικών τους συμφερόντων.

 

Οι πολιτικές και οικονομικές ελίτ που έλεγχαν τα παραδοσιακά μέσα, μετά την αρχική αμηχανία και τον αιφνιδιασμό (καθώς οι αλματώδεις εξελίξεις τις βρήκαν σχετικά απροετοίμαστες), φρόντισαν να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες που παρείχαν τα νέα μέσα και τη δύναμη του διαδικτύου προς όφελος τους. Οι βασικότεροι παραγωγοί ψευδών ειδήσεων και δημιουργοί μηχανισμών παραπληροφόρησης ήταν πάντα οι διαπλεκόμενες πολιτικές εξουσίες. Έτσι και τώρα,  αξιοποίησαν τα νέα μέσα για τον ίδιο σκοπό.

Ιστοσελίδες και  μπλογκς, που αναπαράγουν πολιτική προπαγάνδα, διαστρεβλώνουν την αλήθεια (όταν αυτή είναι ενοχλητική για την εξουσία που υπηρετούν) και συκοφαντούν τον αντίπαλο, άρχισαν να δημιουργούνται με πολιτική καθοδήγηση και πόρους που προέρχονταν είτε από κρατική διαφήμιση, είτε από επιχειρηματικά συμφέροντα για λογαριασμό πολιτικών, είτε και από μαύρα κομματικά ταμεία.

Το ίδιο συνέβη και με τους κομματικούς στρατούς των έμμισθων χειριστών ακάουντ και τα κομματικά τρολ, που λειτουργούν ως βασικοί διακινητές της πολιτικής προπαγάνδας. Όλα τα κόμματα και οι μηχανισμοί εξουσίας διαθέτουν πλέον τέτοιους στρατούς,  οι οποίοι τροφοδοτούνται καθημερινά από τα πολιτικά επιτελεία με τη “γραμμή” της ημέρας και το απαραίτητο προπαγανδιστικό υλικό για την υποστήριξή της.

 

Ο μεγάλος ντόρος γύρω από τα “fake news” έγινε κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου των τελευταίων εκλογών των ΗΠΑ και συνεχίστηκε και μετά, μέχρι σήμερα. Ο Ντόναλντ Τραμπ κατήγγειλε ως “fake news” όσα δημοσιεύματα  περιείχαν αποκαλύψεις εναντίον του και το ίδιο έκανε και το επιτελείο της Χίλαρι Κλίντον με τα αντίστοιχα δημοσιεύματα που αφορούσαν εκείνη. Την ίδια περίοδο φούντωσαν και οι θεωρίες συνωμοσίας -με λιγότερη ή περισσότερη αλήθεια, ή άλλες φορές και καθόλου- σύμφωνα με τις οποίες, πίσω από τη νίκη του Τραμπ κρύβονταν η Ρωσία και οι πανίσχυροι μηχανισμοί προπαγάνδας του Πούτιν.

Οι ισχυρισμοί αυτοί, άσχετα από το μέγεθος της αλήθειας τους, ανέδειξαν ένα νέο υπαρκτό ζήτημα: την ευκολία που έχουν πλέον ξένες δυνάμεις, ακόμα και όχι τόσο ισχυρές, να αποκτούν μηχανισμούς επιρροής της κοινής γνώμης σε μια άλλη χώρα, μέσω του διαδικτύου. Η επιρροή της διεθνούς κοινής γνώμης, μέχρι πριν από μερικά χρόνια,  ήταν κάτι που ελάχιστες χώρες μπορούσαν να κάνουν.

Ποιος (από όσους ήταν ενήλικες) δεν θυμάται το 1991 τη φωτογραφία που παρουσίασε το CNN το με τον βουτηγμένο στο πετρέλαιο κορμοράνο  (υποτίθεται στα μολυσμένα νερά του Περσικού Κόλπου) για το οποίο παρουσιάστηκε ως υπαίτιος ο Σαντάμ Χουσεϊν, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα αρνητικό κλίμα και να διευκολυνθεί η επέμβαση στο Ιράκ;  

Αργότερα, και αφού ο στόχος της προπαγάνδας είχε επιτευχθεί,  αποκαλύφθηκε ότι ο κορμοράνος ανήκε σε ζωολογικό κήπο και είχε  περιλουστεί με πετρέλαιο για να στηθεί η συγκεκριμένη φωτογραφία. Την ίδια περίοδο, άλλη μια χαρακτηριστική περίπτωση κατασκευασμένης είδησης ήταν όταν στην Επιτροπή του Κογκρέσου για τα ανθρώπινα δικαιώματα, παρουσιάστηκε ένα κορίτσι που ισχυρίστηκε κλαίγοντας ότι ιρακινοί στρατιώτες είχαν εισβάλλει  σε ένα μαιευτήριο στο Κουβέιτ και πετούσαν τα νεογέννητα μωρά από τις θερμοκοιτίδες. Δυο χρόνια μετά, αποκαλύφθηκε ότι το κορίτσι αυτό ήταν κόρη του πρεσβευτή του Κουβέιτ στην Ουάσιγκτον και η κατάθεσή της ήταν κι αυτή στημένη, όπως η φωτογραφία με τον κορμοράνο. Οι δύο αυτές κατασκευασμένες ειδήσεις είχαν κάνει το γύρο του (δυτικού τουλάχιστον) κόσμου, μέσω των παραδοσιακών ΜΜΕ, επηρεάζοντας την κοινή γνώμη, προκειμένου να εξουδετερωθούν  οι αντιδράσεις για την αμερικανική επέμβαση στο Ιράκ.

Τώρα η Δύση ανησυχεί ότι το διαδίκτυο προσφέρει τη δυνατότητα διακίνησης προπαγάνδας,  πέρα από το πεδίο επιρροής τους, σε χώρες όπως η Ρωσία, που πριν δεν είχαν. Για αυτό και τα αγγλόφωνα ρωσικά ΜΜΕ κατηγορούνται συχνά ως κατασκευαστές fake news.

Σε γενικές γραμμές,  τόσο στις ΗΠΑ, όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όταν οι εξουσίες μιλούν για αντιμετώπιση των fake news, εννοούν κυρίως είτε την επιρροή της Ρωσίας, είτε των ευρωσκεπτικιστών, αλλά και την αποκαλυπτική ειδησεογραφία εναντίον τους.

 

Για τις πολιτικές εξουσίες “fake news” είναι κάθε είδηση -κατασκευασμένη ή πραγματική- που τις ενοχλεί, ενώ οι ίδιες χρησιμοποιούν μεθόδους προπαγάνδας με καθημερινή παραγωγή ψευδών ειδήσεων, εναντίον των πολιτικών τους αντιπάλων, των εχθρών τους, αλλά και των πολιτών, προκειμένου να διαιωνίζουν την εξουσία τους.

Δεν ευαισθητοποιήθηκαν λοιπόν ξαφνικά οι πολιτικές ελίτ για την αντιμετώπιση των ψευδών ειδήσεων. Αυτό που θέλουν είναι να ελέγξουν την ενημέρωση.  Το κατεστημένο των Δημοκρατικών στις ΗΠΑ ταράχθηκε ευλόγως το τελευταίο διάστημα, με το έδαφος που είδε να χάνει το σύστημα της Χίλαρι που νόμιζε ότι είναι ανίκητο και έριξε το ανάθεμα στις δυνάμεις του “λαϊκισμού” και στη “Ρωσία”.  Το ίδιο περίπου συνέβη και στην Ε.Ε όταν άρχισαν να διαπιστώνουν ότι η κεντρική πολιτική τους καθίσταται όλο και λιγότερο δημοφιλής, με αποτέλεσμα την άνοδο των ευρωσκεπτικιστών. Κι εκεί το ανάθεμα έπεσε πάλι στην προπαγάνδα των “λαϊκιστών” και της Ρωσίας.  

 

Ο πρόεδρος Juncker, μάλιστα,  πριν από καιρό ζήτησε από την Επίτροπο Ψηφιακής Οικονομίας, Μαρίγια Γκάμπριελ,  “να ερευνήσει τις προκλήσεις που δημιουργούν οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες για τις δημοκρατίες, σχετικά  με τη διασπορά ψευδών ειδήσεων” και να αναλάβει πρωτοβουλίες “για να προστατευθούν οι πολίτες” της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό συστήθηκε και μία ομάδα 39 εμπειρογνώμων για να συμβουλεύει σχετικώς την Επιτροπή. Είναι πάντως χαρακτηριστικό ότι τρία χρόνια πριν,  από το 2015, είχε ήδη συσταθεί η East Stratcom Task Force,  https://eeas.europa.eu/headquarters/headquarters-Homepage/2116/questions-and-answers-about-east-stratcom-task-force_en

από την εκπρόσωπο της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, Φεντερίκα Μογκερίνι, για “την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης στις Ανατολικές γειτονικές χώρες”. Ο λόγος που δημιουργήθηκε αυτή η Task Force είναι η ανησυχία τους ότι Ρωσία, εθνικιστές και  λαϊκιστές επηρεάζουν την κοινή γνώμη των χωρών αυτών- σημαντικό τμήμα της οποίας δεν φαίνεται ιδιαίτερα ικανοποιημένο από τις ευρωπαϊκές πολιτικές.

 

Πάνω στην ευρωπαϊκή ανησυχία, η οποία κι αυτή δεν είναι τόσο αθώα, ωστόσο κινείται εντός συγκεκριμένων θεσμικών ορίων,  σκοπεύει να πατήσει και η ελληνική κυβέρνηση, προκειμένου να νομιμοποιήσει τις μεθόδους που θα χρησιμοποιήσει για τις “ψευδείς ειδήσεις”. Πέρα από γενικότητες και αοριστίες όμως, τα κυβερνητικά στελέχη δεν έχουν πει τίποτα συγκεκριμένο για το πως σκοπεύουν να υλοποιήσουν τα σχέδια που έχουν εξαγγείλει. Κάποιες σκόρπιες κουβέντες για αλγόριθμους και τεχνητή νοημοσύνη, δεν οδηγούν σε σαφή συμπεράσματα για το τι θα κάνουν, αλλά είναι επίσης γνωστό ότι οι αλγόριθμοι στην πραγματικότητα δεν έχουν τη δυνατότητα να εντοπίζουν τις ψευδείς ειδήσεις. Αν μπορούσαν να το κάνουν, θα ήμασταν όλοι ευτυχέστεροι και θα τους αναθέταμε να ελέγχουν και τις προεκλογικές ομιλίες των πολιτικών στις προεκλογικές -και όχι μόνο- περιόδους.  

http://www.lifo.gr/articles/media_articles/189193/i-ysteria-me-ta-fake-news-poso-palio-einai-to-provlima-kai-kyrios-poio-einai-to-provlima#comment

 

Advertisements

Γιατί το Μαξίμου κρατά αποστάσεις από τον Πάνο Καμμένο

καμμενοτσιπρας

Γιατί προσεγγίζει τον Σταύρο Θεοδωράκη το Μαξίμου και γιατί κρατά αποστάσεις από τον Πάνο Καμμένο. Το σχέδιο του Τσίπρα για την επόμενη μέρα.

 

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ 15.3.2018 | Πηγή: www.lifo.gr

Εδώ και τρία χρόνια που συγκυβερνούν ο Τσίπρας με τον Καμμένο, είχαν δει πάρα πολλά δημοσιεύματα να μιλούν για ρήξη στη σχέση τους. Ποτέ όμως ως τώρα δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα.   Αυτή τη φορά τα πράγματα είναι διαφορετικά. Τα δημοσιεύματα που παρουσιάζουν τον Πάνο Καμμένο ως βαρίδι έχουν πληθύνει και προέρχονται κυρίως από κυβερνητικές πηγές και φιλικά μέσα.   Την ίδια ώρα, κυβερνητικά στελέχη που μέχρι πρότινος κατάπιναν την κάμηλο σχετικά με τον Πάνο Καμμένο, σήμερα επιχειρούν να διυλίσουν τον κώνωπα.   Ενώ δεν είχαν εκδηλώσει καμία ενόχληση όταν έλεγε ακρότητες, όπως αυτά με τους τζιχαντιστές που θα γέμιζαν την Ευρώπη, τώρα κατακρίνουν τη δήλωση που έκανε περί ομηρίας από την Τουρκία, κάτι που ισχύει και επισημαίνεται από πλήθος αναλυτών.   Όλα αυτά φυσικά δεν συμβαίνουν τυχαία, όπως δεν ήταν τυχαία και η συνάντηση του Αλέξη Τσίπρα με τον Σταύρο Θεοδωράκη, η οποία ειπώθηκε ότι έγινε για να συζητήσουν την πρόταση που είχε κάνει προ πολλού για τη σύσταση Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας. Μια πρόταση για την οποία το Μαξίμου δεν είχε δείξει το παραμικρό ενδιαφέρον τότε.

 

Η συνάντηση αυτή έγινε και για να ενοχλήσει τον Π. Καμμένο και για να στείλει μηνύματα. Αλλά κυρίως έγινε γιατί εδώ και λίγο καιρό υπάρχει ένα σχέδιο προσέγγισης του Σταύρου Θεοδωράκη από το Μέγαρο Μαξίμου.   Κυβερνητικές πηγές ισχυρίζονται ότι ο επικεφαλής του Ποταμιού ανταποκρίνεται στην προσέγγιση, παρ’ ότι όλοι θυμούνται πως τα προηγούμενα χρόνια είχε δεχθεί αναρίθμητες ύβρεις από στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και κομματικά ΜΜΕ.   Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι ο πρωθυπουργός και οι συνεργάτες του έχουν συζητήσει το ενδεχόμενο να είναι υποψήφιος ευρωβουλευτής με το ψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ στις επόμενες εκλογές.   Δεν είναι επιβεβαιωμένο ότι ο Στ. Θεοδωράκης το έχει συζητήσει αυτό, αλλά από το περιβάλλον του πρωθυπουργού υποστηρίζουν ότι το βλέπει θετικά και το συζητάει. Το τι θα κάνει με το Κίνημα Αλλαγής σε περίπτωση που το φλερτ με τον Τσίπρα προχωρήσει, είναι άγνωστο για την ώρα.

tsipkam2

Η στρατηγική του Αλέξη Τσίπρα εστιάζει πλέον στην επόμενη μέρα. Στόχος του είναι να ηγηθεί της κεντροαριστεράς και ιδανικά θα ήθελε το κόμμα του να απορροφήσει το ΠΑΣΟΚ και το νέο σχήμα στο οποίο συμπεριλαμβάνεται, χωρίς όμως στελέχη όπως οι Βενιζέλος και Λοβέρδος.   Στις επόμενες εκλογές, που συζητούν να γίνουν τον Οκτώβριο, πριν εφαρμοστούν τα νέα μέτρα που έχουν ψηφίσει -γιατί είναι βέβαιο ότι θα έχουν μεγάλο πολιτικό κόστος-, η βασική επιδίωξη είναι να μην πάρει αυτοδυναμία η ΝΔ.   Ελπίζουν ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν θα μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση κι έτσι να πάνε ξανά σε εκλογές με απλή αναλογική. Αυτό το σενάριο τους κρατάει μέσα στο παιχνίδι και εκτιμούν ότι είναι αρκετά πιθανό να βρεθούν ξανά στην κυβέρνηση, με μια ευρύτερη κυβερνητική συμμαχία.   Για να ηγηθεί όμως της κεντροαριστεράς, όπως επιθυμεί ο Αλέξης Τσίπρας, θα πρέπει να χτίσει το ανάλογο προφίλ. Κι εδώ ακριβώς είναι που ο Καμμένος αποτελεί εμπόδιο στα σχέδιά του. Οι ΑΝΕΛ, ειδικά αν δεν ξαναμπούν στη Βουλή όπως είναι πιθανό, αλλά ακόμα και αν μπουν, δεν θα είναι πλέον άλλο χρήσιμοι ειδικά όσο πλησιάζουν οι εκλογές.   Κάπου εδώ λοιπόν τελειώνει η χρησιμότητα τους. Στο εξής σκοπεύουν να προσεγγίζουν περισσότερο αυτούς που αρκετά στελέχη τους χαρακτηρίζουν «φυσικούς τους συμμάχους».

Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι δεν αποκλείεται να δούμε κάποιους από τους ΑΝΕΛ να διασώζονται και να συνεχίζουν την πορεία μαζί τους. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι έχουν προσεγγίσει ήδη για αυτό την Ελενα Κουντουρά και τον Θάνο Παπαχριστόπουλο.   Πέρα από αυτούς τους λόγους, για την αποστασιοποίηση από τον Καμμένο φαίνεται ότι υπάρχει κι άλλος ένας, ο οποίος δεν είναι άλλος από τις πιέσεις ξένων παραγόντων που ενδιαφέρονται ταυτόχρονα να αποδυναμώσουν τη ρωσική επιρροή στην Ελλάδα, και αυτό περιλαμβάνει και τον Ιβάν Σαββίδη. Οι πιέσεις αυτές υπήρχαν και παλιότερα, σε πιο χαλαρή μορφή, αλλά η κυβέρνηση αδιαφορούσε.

Οι πληροφορίες λένε ότι οι παραινέσεις αυτές επανήλθαν και αυτή τη φορά η κυβέρνηση, για κάποιο λόγο που δεν είναι γνωστός, είναι πιο δεκτική.   Το συμβάν με τον πρόεδρο του ΠΑΟΚ που εισέβαλε στο γήπεδο με το όπλο στη θήκη και σε δημόσια θέα, από τη μία έφερε την κυβέρνηση σε δύσκολη θέση, αλλά από την άλλη τη διευκόλυνε για να πάρει τις αποστάσεις της. Αυτό φαίνεται ότι το κατάλαβε ο Ι. Σαββίδης, όπως αντίστοιχα, πλέον, το έχει καταλάβει και ο Πάνος Καμμένος.   Ο τελευταίος μάλιστα, δεν αποκλείεται να θυσιαστεί από την κυβέρνηση, αν τα πράγματα με τους δύο Έλληνες στρατιωτικούς που είναι φυλακισμένοι στην Τουρκία, δεν πάνε καλά.   Σε αυτή την περίπτωση το σενάριο λέει ότι θα του χρεώσουν όλη την ευθύνη για όσα έγιναν και κυρίως για όσα δεν έγιναν ώστε να αποφευχθεί αυτή η εξέλιξη.

3 χρόνια κυβέρνηση Τσίπρα − Καμμένου: Χωρίς αρχές και χωρίς πρόγραμμα

Οι υποσχέσεις, οι φιλοδοξίες, οι αντιδράσεις, η απογοήτευση: Ο απολογισμός μιας ταραγμένης τριετίας. ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ 1.2.2018 | www.lifo.gr

ΤΣΙΠΚΑΜΦΩΤΟ

Πριν από τρία χρόνια ο ΣΥΡΙΖΑ, που κινούνταν για χρόνια μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας, κέρδισε τις εκλογές και σχημάτισε κυβέρνηση, επιλέγοντας ως εταίρο το δεξιό-εθνικολαϊκιστικό κόμμα των ΑΝ.ΕΛ. Η κρίση του 2009 και η αποτυχία του πολιτικού κατεστημένου να την αντιμετωπίσει έφερε στο πολιτικό προσκήνιο πλήθος περιθωριακών προσώπων και τον Αλέξη Τσίπρα με τον Πάνο Καμμένο στην εξουσία. Η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ εκμεταλλεύτηκε τη λαϊκή δυσαρέσκεια και αυτή τους οδήγησε αλματωδώς στη διακυβέρνηση της χώρας. Αναμφισβήτητα πρόκειται για μια επιτυχία του Αλέξη Τσίπρα, ακόμα και αν δεν κατάφερε να κερδίσει αυτοδυναμία και να δει ποσοστά σαν αυτά που είχαν λάβει ο Γιώργος Παπανδρέου και ο Κώστας Καραμανλής, παρ’ ότι είχε ξεκινήσει η πορεία φθοράς των κομμάτων τους. Στις δεύτερες εκλογές, του Σεπτεμβρίου, μετά από διακυβέρνηση μόλις λίγων μηνών και χωρίς να έχουν αρχίσει να εφαρμόζονται τα αντιλαϊκά μέτρα που είχε νομοθετήσει, δέχτηκε την πρώτη αποδοκιμασία, καθώς τον εγκατέλειψαν περίπου 300.000 ψηφοφόροι, οι οποίοι τον είχαν εμπιστευτεί τον Ιανουάριο. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, η απώλεια αυτή, που ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2015, συνεχίστηκε μέχρι σήμερα, που φαίνεται για την ώρα να έχει σταθεροποιηθεί σε χαμηλά ποσοστά, περίπου 15% κάτω από το εκλογικό ποσοστό του, καθώς οι πολίτες δεν φαίνεται να επιδοκιμάζουν τη διακυβέρνησή του.

 

Ο Αλέξης Τσίπρας υποσχέθηκε ότι θα τα έκανε όλα διαφορετικά, καταγγέλλοντας με σκληρή γλώσσα τους προηγούμενους και αφού πειραματίστηκε ανεπιτυχώς για μερικούς μήνες, μεγαλώνοντας τη ζημιά για τους πολλούς, αποφάσισε να ακολουθήσει τον δρόμο των προηγούμενων κυβερνήσεων με ακόμα μεγαλύτερο κόστος, προφανή απειρία, περισσότερους συμβιβασμούς και υποχωρήσεις. Αυτό το γεγονός προκαλεί δυσφορία στο εσωτερικό, αλλά ικανοποίηση στους δανειστές, οι οποίοι τον περιγράφουν ως τον πιο πρόθυμο πρωθυπουργό να ακολουθήσει τις οδηγίες τους. Η δικαιολογία του Τσίπρα, ότι ξαναπήγε σε εκλογές αφού είχε ψηφίσει το τρίτο μνημόνιο και κέρδισε πάλι, άρα ο ελληνικός λαός έχει εγκρίνει την πολιτική του, δεν φαίνεται να πείθει πολλούς. Είναι μια απλοϊκή και βολική για τον ίδιο απάντηση, αλλά εξαιρετικά ελλιπής. Πρώτα απ’ όλα, ο ελληνικός λαός, στην πλειονότητά του, αγνοούσε το περιεχόμενο του τρίτου μνημονίου και ο ίδιος το αποσιωπούσε για ευνόητους λόγους. Οι περισσότεροι, βέβαια, υποψιάζονταν ότι δεν ήταν κάποιο φιλολαϊκό πρόγραμμα. Ο Τσίπρας όμως και τα στελέχη του ισχυρίζονταν ότι αν και ψήφισαν το τρίτο μνημόνιο, δεν θα το εφάρμοζαν, γιατί θα έβρισκαν ισοδύναμα μέτρα. Με αυτήν ακριβώς τη δέσμευση κέρδισαν τις δεύτερες εκλογές, την οποία στην πορεία επίσης δεν τήρησαν, άρα ο ισχυρισμός περί πολιτικής νομιμοποίησης είναι αβάσιμος. Η πορεία του ΣΥΡΙΖΑ από τον Ιανουάριο του 2015 και μετά, για όσους ήξεραν τι είχε προηγηθεί από το 2012 μέχρι τότε, ήταν προδιαγεγραμμένη. Κανείς ωστόσο από εκείνους που γνώριζαν δεν τόλμησε να φωνάξει ότι ο βασιλιάς ήταν γυμνός − ο καθένας για τους δικούς του λόγους.

Ο Αλέξης Τσίπρας και η συγκυρία

Ήταν όλη αυτή η πορεία προς τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ αποτέλεσμα μακρόπνοου σχεδιασμού και των στρατηγικών ικανοτήτων του Αλέξη Τσίπρα; Ξεκάθαρα όχι. Ούτε ο Τσίπρας αλλά ούτε και κανείς άλλος μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ τολμούσε να φανταστεί μέχρι το 2012 ότι μπορεί να κέρδιζαν την εξουσία. Πολλοί σχολιαστές, που τα προηγούμενα χρόνια τον περιφρονούσαν, εμφανίστηκαν εκ των υστέρων (αφού κέρδισε την εξουσία) να εξυμνούν τον Αλέξη Τσίπρα ως τον χαρισματικό ηγέτη που πήρε μια ομάδα Γ’ Εθνικής, όπως έγραφαν, και την πήγε στην Α’ κατηγορία. Αν ο Αλέξης Τσίπρας όμως ήταν τόσο χαρισματικός όσο τον παρουσιάζουν κάποιοι, γιατί δεν κατάφερε να αυξήσει τα ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του 2009, όταν κατέβηκε σε εκλογές για πρώτη φορά ως επικεφαλής του κόμματός του; Αντιθέτως, πέτυχε χαμηλότερα ποσοστά από τις προηγούμενες εκλογές, όταν το κόμμα του κατέβηκε με αρχηγό τον Αλέκο Αλαβάνο. Ο Τσίπρας τότε είχε ρίξει τον ΣΥΡΙΖΑ από την τέταρτη θέση στην πέμπτη. Μάλιστα, σε εκείνες τις εκλογές τον ξεπέρασε και ο Καρατζαφέρης, το κόμμα του οποίου επί Αλαβάνου ήταν πίσω από τον ΣΥΡΙΖΑ. Ακόμα και στις δημοτικές εκλογές του 2006, οπότε έφερε ένα καλό αποτέλεσμα ως υποψήφιος δήμαρχος στην Αθήνα, μπορεί να ανέβασε τα ποσοστά της παράταξής του (κάτι που κατά καιρούς είχαν πετύχει και αρκετοί άλλοι του ΣΥΡΙΖΑ σε μεγάλους δήμους), πλην όμως νικήθηκε από τις αδύναμες υποψηφιότητες των Νικήτα Κακλαμάνη και Κώστα Σκανδαλίδη, που πέτυχαν πολύ μεγαλύτερα ποσοστά από εκείνον, αν και ήταν ήδη πολιτικώς φθαρμένα πρόσωπα. Στις ευρωεκλογές του 2009 ο ΣΥΡΙΖΑ με τον Αλέξη Τσίπρα έλαβε 4,7%, ποσοστό πιο μικρό από αυτό των εθνικών εκλογών, κάτι που δεν είχε ξανασυμβεί και θεωρήθηκε μεγάλη αποτυχία του κόμματος, προκαλώντας έντονη κριτική και γκρίνια.

ΤσιπΦωτο

Δεν ήταν, λοιπόν, το χάρισμα του Αλέξη Τσίπρα αλλά η δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων, και ειδικά του ΠΑΣΟΚ που, θυμωμένοι από την ανικανότητα της πολιτικής ηγεσίας του να διαχειριστεί την κρίση, ήταν έτοιμοι να το εγκαταλείψουν και να κατευθυνθούν αλλού. Το καινούργιο που περίμεναν πολλοί να γεννηθεί μέσα από τις οργισμένες αντιδράσεις στην πλατεία Συντάγματος δεν γεννήθηκε ποτέ. Η ΝΔ είχε τεράστιες ευθύνες και αποδοκιμαζόταν κι αυτή μαζί με το ΠΑΣΟΚ, ενώ το ΚΚΕ δεν έδειχνε κανένα ενδιαφέρον να παίξει αυτόν το ρόλο που αναζητούσαν οι απογοητευμένοι ψηφοφόροι, κυρίως του ΠΑΣΟΚ. Έτσι, έμενε μόνο ο ΣΥΡΙΖΑ για να του αναθέσουν την ανατροπή των πολιτικών της φτωχοποίησης και τον ρόλο του τιμωρού.   Η απειρία του ήταν προφανής, η αξιοπιστία του εξαρχής αμφίβολη, αλλά ο κόσμος πήρε το ρίσκο, πιστεύοντας ότι τα πράγματα δεν μπορούσαν να γίνουν χειρότερα. Το φθινόπωρο του 2011 όσοι συνομιλούσαν με τον Αλέξη Τσίπρα και τους πολύ στενούς συνεργάτες του γνωρίζουν ότι, παρά τη μυθολογία που αναπτύχθηκε εκ των υστέρων, ούτε καν φαντάζονταν όσα συνέβησαν στις εκλογές του 2012. Η προσδοκία τους ήταν να πετύχουν ένα 7%-8%. Οι αισιόδοξοι έλεγαν ότι μπορεί να πλησίαζαν και διψήφιο νούμερο, ούτε ένας όμως δεν πίστευε ότι μπορεί να ξεπερνούσαν το 10%. Όταν ένας δημοσιογράφος, τον Μάρτιο του 2012, είπε σε στενό συνεργάτη του Αλέξη Τσίπρα ότι το ΠΑΣΟΚ θα καταρρεύσει και αρκετοί ψηφοφόροι του θα κατευθυνθούν στον ΣΥΡΙΖΑ, γεγονός που θα τους οδηγήσει σε διψήφια ποσοστά, τον ρώτησε αν είναι τρελός και τον προκάλεσε να βάλουν στοίχημα, λέγοντάς του ότι αυτά δεν τα υποστηρίζει ούτε ο πιο αισιόδοξος στο επιτελείο του προέδρου. Ο Αλέξης Τσίπρας μπορεί, βέβαια, να μην τολμούσε να φανταστεί ότι θα γινόταν πρωθυπουργός, αλλά ήταν πάντα φιλόδοξος, αγαπούσε τη δημοσιότητα και επιζητούσε να αποκτήσει ισχύ. Ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν ένα καλό «μαγαζί» με προσβάσεις σε κέντρα εξουσίας και αρκετούς ανθρώπους του σε θέσεις κλειδιά. Μπορούσε να το παίζει εκ του ασφαλούς αντισυστημικός και ταυτόχρονα να κάνει δουλειές κανονικά με το «σύστημα». Στις τάξεις του είχε πάντα αρκετά ευκατάστατα στελέχη, ακόμα και εκατομμυριούχους, κάποιοι εκ των οποίων έκαναν δουλειές με τις προηγούμενες κυβερνήσεις που ταυτόχρονα κατήγγελλαν.

Οι φιλοδοξίες της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ και η πορεία προς την εξουσία

Αυτό που ήθελε ο Αλέξης Τσίπρας όταν έγινε πρόεδρος ήταν ο έλεγχος του κόμματος και μέσω αυτού να αποκτήσει ισχυρές προσβάσεις. Η επιρροή στα ΜΜΕ ήταν το άλλο μέλημά του. Για τα κομματικά ΜΜΕ είχε πάντα μια ελαφρά περιφρόνηση, ενώ, αντιθέτως, τον ενδιέφεραν τα μεγάλα ονόματα των συστημικών ΜΜΕ και με κάθε αφορμή φρόντιζε να αποκτά σχέσεις με όποιον από αυτούς του δινόταν η ευκαιρία. Είναι γνωστή η προσέγγιση γνωστού δημοσιογράφου μεγάλου καναλιού, όσο ήταν ακόμα αρχηγός του μικρού ΣΥΡΙΖΑ, στον οποίο προσπάθησε να πείσει την Κουμουνδούρου να αναθέσουν τα κομματικά ΜΜΕ, αλλά δεν τα κατάφερε. Στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ από το προεδρικό περιβάλλον τότε, απαντώντας στις επιφυλάξεις για το πρόσωπο αυτό, υποστήριζε ότι ο συγκεκριμένος δημοσιογράφος θα περνούσε τις θέσεις τους από τον τηλεοπτικό σταθμό στον οποίο εργαζόταν και αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα οι θέσεις τους να φτάνουν σε ενάμισι εκατομμύριο πολίτες καθημερινά, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του. Ο Νίκος Βούτσης, την περίοδο που ο ΣΥΡΙΖΑ βρισκόταν ακόμα στην αντιπολίτευση, έλεγε ότι με τον Αλέξη Τσίπρα συμφωνεί σε όλα εκτός από ένα πράγμα: την αναλογία της επικοινωνιακής πολιτικής. «Εγώ λέω ότι επικοινωνία και πολιτική είναι 50-50, ενώ ο Αλέξης ισχυρίζεται ότι είναι 80% η επικοινωνία και 20% πολιτική» αφηγούνταν.

Αγκαλιά

Μετά το 2009 τα ΜΜΕ ήταν στην ημερήσια διάταξη. Στενοί συνεργάτες του προσέγγιζαν δημοσιογράφους με σκοπό να προωθήσουν συγκεκριμένη ατζέντα, ενώ, όπου μπορούσαν, παρενέβαιναν σε ΜΜΕ και ζητούσαν από τους διευθυντές των μέσων οι συντάκτες που κάλυπταν το ρεπορτάζ του ΣΥΡΙΖΑ να είναι της εγκρίσεώς τους. Τότε συναντούσαν αρκετές δυσκολίες. Μετά το 2012 όλα έγιναν πιο εύκολα. Από τον Ιούνιο του 2012 και μετά, καθώς ήταν φανερό ότι θα κέρδιζαν τις επόμενες εκλογές, άρχισαν να τους προσεγγίζουν όλοι όσοι είχαν εύλογο ενδιαφέρον και κυρίως επιχειρηματίες. Η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ ένιωθε κολακευμένη, αλλά δεν της αρκούσε. Ήθελε να γίνει αποδεκτή από όλους τους συστημικούς παίκτες και κυρίως από τους δανειστές, ώστε να μην τους βάλουν εμπόδια στον δρόμο για την εξουσία. Ήξεραν καλά ότι ήταν απροετοίμαστοι για την ανάληψη της εξουσίας. Όταν είδαν όμως ότι η συγκυρία ήταν τέτοια που τους οδηγούσε εκεί, δεν δίστασαν καθόλου. Ο φόβος, ωστόσο, για το αν θα κατάφερναν να επιπλεύσουν υπήρχε, κάτι που τους προκαλούσε αρκετό άγχος, καθώς όποιος πέφτει στη θάλασσα χωρίς να ξέρει κολύμπι κινδυνεύει να πνιγεί. Γι’ αυτό και άρχισαν από νωρίς να αναζητούν σωσίβια στον ξένο παράγοντα. Η χαρά για τα πρωτόγνωρα προνόμια που είχαν αποκτήσει ήδη ως αξιωματική αντιπολίτευση, πάντως, υπερνικούσε το άγχος της ανεπάρκειας και τον φόβο για τυχόν συνέπειες που αυτή θα μπορούσε να έχει.

ΤσίπραςΚομπολόι

Η ηγετική ομάδα γνώριζε καλά ότι για να μείνει στην εξουσία έπρεπε να κάνει άλλα από εκείνα που έλεγε και αυτό δεν ήταν βέβαιοι αν θα κατάφερναν να το περάσουν χωρίς να προκαλέσουν τη λαϊκή οργή. Ήταν όμως αποφασισμένοι να μην αφήσουν να χαθεί η ευκαιρία. Με τον Γιάνη Βαρουφάκη ο Αλέξης Τσίπρας είχε εντυπωσιαστεί από την αρχή, ειδικά με τις γνωριμίες του, οι οποίες πίστευε ότι θα του άνοιγαν πόρτες σε ΗΠΑ και Ε.Ε. Γι’ αυτό και παραμέρισε άλλα στελέχη του οικονομικού του επιτελείου και του ανέθεσε το υπουργείο και τη διαπραγμάτευση, σχεδόν εν λευκώ.

Η λευκή σημαία της 20ής Φεβρουαρίου 2015

Πριν καλά-καλά κλείσουν έναν μήνα στην εξουσία, στο Eurogroup του Φεβρουαρίου του 2015 ο Γιάνης Βαρουφάκης, ο οποίος ήταν σε συνεχή επικοινωνία με τον Αλέξη Τσίπρα, συμφώνησε σε μια απόφαση που καταγράφηκε στο κείμενο της ανακοίνωσης, με την οποία ξεκάθαρα δεχόταν να ακολουθήσουν την πολιτική των μνημονίων που κατήγγελλαν. Το κείμενο αυτό, παρ’ ότι ήταν δημόσιο, δεν παρουσιάστηκε παρά σε ελάχιστα μικρά ΜΜΕ, δεν έγινε καν αντικείμενο ρεπορτάζ και αποσιωπήθηκε εντελώς από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛ., σαν να μην υπήρχε.

Στην απόφαση αυτή αναφερόταν ξεκάθαρα ότι η κυβέρνηση Τσίπρα, που συνέχιζε να καταγγέλλει λεκτικά τα μνημόνια, ζητούσε την παράταση της δανειακής σύμβασης και του μνημονίου και αναγνώριζε όλα τα αποτελέσματα των δύο προηγούμενων μνημονίων.

Το κείμενο αυτό, μεταξύ άλλων, έλεγε: «… Οι ελληνικές αρχές επαναλαμβάνουν την αδιαμφισβήτητη δέσμευσή τους να τηρήσουν τις δανειακές υποχρεώσεις προς όλους τους πιστωτές, πλήρως και έγκαιρα. Οι ελληνικές αρχές δεσμεύονται επιπλέον να διασφαλίσουν τα πρέποντα πρωτογενή πλεονάσματα ή τα οικονομικά έσοδα που απαιτούνται για τη βιωσιμότητα του χρέους, σύμφωνα με την απόφαση του Eurogroup του Νοεμβρίου του 2012…». Κι επίσης: «… Οι ελληνικές αρχές δεσμεύονται να απόσχουν από κάθε ανατροπή μέτρων ή μονομερείς αλλαγές στις πολιτικές αυτές και στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα είχαν αρνητικές συνέπειες στους δημοσιονομικούς στόχους, την οικονομική ανάκαμψη ή τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, όπως αξιολογούνται από τους θεσμούς». Αυτά είχαν συμφωνήσει με τους δανειστές μόλις έναν μήνα μετά την ανάληψη της εξουσίας, αλλά στο εσωτερικό της χώρας αρνούνταν ότι είχαν κάνει τέτοια συμφωνία και ας υπήρχαν τα ντοκουμέντα και οι αδιάψευστοι μάρτυρες.

 

Μυστικά κονδύλια υπουργείου Εξωτερικών: αγνοείται η τύχη τους

ΤσιπΦωτο

Δημοσίευση 3/1/2018 στο inside story.

Όσο τα κόμματα της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ ήταν στην αντιπολίτευση, ασκούσαν έντονη κριτική για το θέμα της διαφάνειας και ειδικά της διαχείρισης των απόρρητων δαπανών του υπουργείου Εξωτερικών, απαιτώντας λεπτομερή κοινοβουλευτικό έλεγχο. Τρία χρόνια τώρα όμως, η κυβέρνηση ακολουθεί και στον τομέα αυτό την πεπατημένη, ξεχνώντας τις καταγγελίες και τις υποσχέσεις της.

 

Πριν από λίγες μέρες ψηφίστηκε στη Βουλή άλλος ένας προϋπολογισμός, της κυβέρνησης Τσίπρα, που δεν άλλαξε τίποτα από όσα υποσχόταν να αλλάξει.  Και μπορεί στα δημοσιονομικά να επικαλείται συνεχώς  ως δικαιολογία, την πίεση των δανειστών και το αυστηρό πλαίσιο της τρόικας που δεν μπόρεσε να αποφύγει, αλλά η δικαιολογία αυτή δεν καλύπτει διόλου τα θέματα διαφάνειας των απόρρητων δαπανών.

Όσο ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν στην αντιπολίτευση, ασκούσε πολύ έντονη κριτική για το θέμα της διαχείρισης των μυστικών κονδυλίων και απαιτούσε κοινοβουλευτικό έλεγχο και διαφάνεια. Τρία χρόνια τώρα όμως, που κυβερνά,  ακολουθεί και στον τομέα αυτό την πεπατημένη, αγνοώντας τόσο τις καταγγελίες του, όσο και τις υποσχέσεις του.  

 

Λίγο πριν από τα Χριστούγεννα ψηφίστηκε ο ετήσιος κρατικός προϋπολογισμός με τον οποίο προσδιορίζονται τα έσοδα και τα έξοδα του κράτους, με τρόπο, υποτίθεται, λεπτομερή και δεσμευτικό. Μεταξύ των ποσών αυτών κάθε χρόνο διατίθενται και κάποια εκατομμύρια ευρώ ως απόρρητες δαπάνες στο Υπουργείο Εξωτερικών, τα περιβόητα μυστικά κονδύλια. Αυτά, οι εκάστοτε υπουργοί μπορούν να τα ξοδεύουν όπως θέλουν, όπου θέλουν, χωρίς να δίνουν λογαριασμό και χωρίς να υποχρεώνονται να αποδείξουν τίποτα. Όχι ότι και στις υπόλοιπες δαπάνες υπάρχει ουσιαστική διαφάνεια και λογοδοσία, αλλά εδώ η αδιαφάνεια είναι και τυπικά επιτρεπτή.

Τα αποκαλούμενα  μυστικά κονδύλια προορίζονται για την προώθηση των εθνικών θεμάτων της χώρας και σημαντικά ποσά είθισται να κατευθύνονται  και σε πληροφοριοδότες, οργανώσεις, δημοσιογράφους, διάφορες ομάδες ή πρωτοβουλίες κ.α.,  χωρίς την υποχρέωση να καταγράφονται τα ονόματα και τα στοιχεία τους σε κανένα επίσημο αρχείο.  Μόνο κάποια πρόχειρα παραστατικά τα οποία καταστρέφονται.

Οι κίνδυνοι που προκύπτουν από τη διαχείριση αυτών των κονδυλίων -και κατά το παρελθόν έχουν υπάρξει πολλές υπόνοιες και ψίθυροι, ακόμα και καταγγελίες-  είναι τα χρήματα αυτά να μην προορίζονται τελικώς για την εξυπηρέτηση εθνικών συμφερόντων, αλλά των προσωπικών συμφερόντων της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας και της αυλής πέριξ αυτής.

Τα τελευταία χρόνια, μετά την έναρξη της κρίσης, υπήρξε απαίτηση για διαφάνεια, καθώς πλήθος υποθέσεων που ήρθαν στο φως, κατέδειξαν μη χρηστή διαχείριση του δημόσιου χρήματος. Το αίτημα αυτό επιχείρησε να το εκφράσει πολιτικά ο ΣΥΡΙΖΑ.  Ειδικά το θέμα των απόρρητων δαπανών ήταν ένα θέμα στο οποίο είχε εστιάσει ιδιαίτερα ως αξιωματική αντιπολίτευση.

 

Στις  30 Ιανουαρίου του 2012, ο Αλέξης Τσίπρας, μαζί με την – βουλευτή τότε- Ζωή Κωνσταντοπούλου και το Νίκο Παππά που ήταν  διευθυντής του πολιτικού του γραφείου, επισκέφτηκαν  τους  οικονομικούς  εισαγγελείς  κ.κ Πεπόνη και Μουζακίτη  για το θέμα των  απόρρητων  δαπανών του Υπουργείου Εξωτερικών, ως κατάληξη  μιας σειράς ενεργειών του Αλέξη Τσίπρα που είχαν ξεκινήσει  από το 2011. Εκεί, κατέθεσε ένα υπόμνημα πέντε σελίδων, με το οποίο ισχυριζόταν ότι είχαν περιέλθει σε γνώση του έγγραφα  “που  καταδείκνυαν την επιβάρυνση των κρατικών δαπανών με ιλιγγιώδη ποσά εκατομμυρίων ευρώ, ως υποτιθέμενες «απόρρητες δαπάνες»”,  υποστηρίζοντας ότι είχε “ κατ’ επανάληψη ζητήσει από τους αρμόδιους υπουργούς και από τον πρωθυπουργό εξηγήσεις για το πώς τα ποσά αυτά δικαιολογήθηκαν και εκταμιεύθηκαν ως «απόρρητες δαπάνες», παρότι, όπως φαινόταν από το ίδιο το σώμα των σχετικών αποφάσεων, αλλά και “όπως προκύπτει από την μέχρι σήμερα αιδήμονα σιωπή των υπευθύνων, πρόκειται για πακτωλούς χρημάτων που προφανώς δεν διατέθηκαν για εθνικούς σκοπούς, αλλά για την εξυπηρέτηση άλλων σκοπών, σε πλήρη καταστρατήγηση της νομοθεσίας και της νομιμότητας”.

 

Δεν ρωτήσαμε που πάνε οι απόρρητες δαπάνες, ούτε ζητήσαμε να κατατεθούν τα σχετικά παραστατικά. Ζητήσαμε να μάθουμε το ύψος τους” έλεγαν. “Αν υπήρξαν αυξήσεις σε σχέση με τις προϋπολογισθείσες δαπάνες, πότε αυτές έγιναν, αν μεταφέρθηκαν δαπάνες από άλλους κωδικούς, την προέλευση των αιτημάτων αύξησης των δαπανών και εάν έχουν τηρηθεί οι προβλεπόμενες από το δημόσιο λογιστικό και την ευρύτερη νομοθεσία διαδικασίες».

Εύλογα ερωτήματα. Τα ίδια ακριβώς έθεσε και το insidestory στον εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ,  αλλά απάντηση δεν πήρε.

ΔΟΥΡΟΥφωτο

Ο ΣΥΡΙΖΑ επέμενε στο θέμα των απόρρητων δαπανών σταθερά για χρόνια, από το το 2011 ως το 2014. Τον Ιούλιο του 2013 η Ρένα Δούρου, ως βουλευτής τότε, μαζί με τον επίσης βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Στάθη Παναγούλη είχαν καταθέσει ερώτηση στη Βουλή για το πού κατευθύνονται οι απόρρητες δαπάνες του υπουργείου Εξωτερικών, αναφέροντας ότι “από την κατάθεση του προϋπολογισμού για το έτος 2013, δεν προκύπτει με σαφήνεια το ύψος της πιστώσεως που προορίζεται για δαπάνες απορρήτων εθνικών αναγκών (σ.σ όπως ακριβώς συμβαίνει και σήμερα)  και κατέληγε ως εξής:

 

“ …Δεδομένου ότι η Ελληνική κοινωνία δοκιμάζεται σήμερα σκληρά από περικοπές δημοσίων δαπανών, συμπεριλαμβανομένων και περικοπών σε μισθούς και συντάξεις που καταβαραθρώνουν το επίπεδο ζωής των πολιτών,

Δεδομένου ότι η πραγματοποίηση των όποιων κρατικών δαπανών δίχως ουσιαστικό δημόσιο έλεγχο συνιστά πρόκληση προς τους σκληρά δοκιμαζόμενους πολίτες, Δεδομένου τέλος, ότι η διάθεση οποιουδήποτε ποσού από την ειδική πίστωση απορρήτων εθνικών αναγκών διενεργείται με απλή απόφαση του Υπουργού Εξωτερικών, μετά από γνώμη της Επιτροπής Ειδικών Δαπανών του άρθρου 39 του Οργανισμού του ΥΠΕΞ,

Ερωτάται ο κ. Υπουργός Εξωτερικών:

  1. Ποιο ακριβές ποσό έχει προϋπολογιστεί για τις απόρρητες δαπάνες του ΥΠΕΞ για το έτος 2013; Ειδικά την περίοδο που η χώρα μας διανύει τον έκτο χρόνο βαθιάς ύφεσης;
  2. Τι ποσό παρέλαβε ο κ. Υπουργός, κατά την ανάληψη των καθηκόντων του προσφάτως, στον σχετικό λογαριασμό της Τραπέζης της Ελλάδος, στον οποίο καταχωρείται η ειδική πίστωση και τι ποσό εκταμιεύθηκε από την απερχόμενη πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΞ, καθώς και εις ρευστό στο ταμείο των μυστικών κονδυλίων του ΥΠΕΞ, γνωστό ως “μαύρα ταμεία” του ΥΠΕΞ και τι ποσό βρήκε διαθέσιμο;
  3. Σκέπτεται ο κ. Υπουργός να αναζητήσει την τύχη της δικογραφίας, η οποία είχε συνταχθεί από τους οικονομικούς εισαγγελείς, την στιγμή κατά την οποία στο παρελθόν υπήρξαν διαρροές (εκ μέρους του κ. Υπουργού) για τα πρόσωπα κλειδιά για τη χρήση των μυστικών κονδυλίων, τα οποία και εκλήθησαν να καταθέσουν, αφού διέθεταν άμεσα και βαθιά γνώση των σκοπών, τρόπων και προσώπων διοχέτευσης του χρήματος από τις απόρρητες δαπάνες;
  4. Σκέπτεται ο κ. Υπουργός να προβεί στην τροποποίηση του άρθρου 164, προκειμένου να διασφαλιστεί, έστω στοιχειωδώς, ο έλεγχος των ποσών που διακινούνται ανεξέλεγκτα ως απόρρητες εθνικές ανάγκες από συγκεκριμένα πρόσωπα διπλωματικών και διοικητικών υπαλλήλων του ΥΠΕΞ, ποσά ιλιγγιώδη, για την σπατάλη των οποίων δίδεται συχνή απάντηση για τους προκατόχους η επίκληση “δεν υπάρχουν παραστατικά” ;
  5. Ποιες εγγυήσεις μπορεί να παράσχει στη Βουλή των Ελλήνων ο κ. Υπουργός Εξωτερικών ότι τα ποσά που δαπανώνται άνευ αποδόσεως λογαριασμού από την ειδική πίστωση του άρθρου 164, καλύπτουν πράγματι απορρήτου χαρακτήρα εθνικές δαπάνες και όχι δαπάνες προσωπικών παροχών προς υπαλλήλους ή όργανα του κράτους, ταξίδια, αμοιβές και αποζημιώσεις τρίτων και όλα αυτά “χωρίς παραστατικά”, στο όνομα της διαφάνειας και της διαύγειας;”

 

Σήμερα, τρία χρόνια μετά από την ανάληψη της διακυβέρνησης από τον ΣΥΡΙΖΑ, με τα περισσότερα από τα ζητήματα που είχαν τεθεί  να παραμένουν αναπάντητα,  ουδείς από τους ερωτώντες ή άλλοι βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος,  έχουν δείξει να ενδιαφέρονται πλέον για το θέμα. Την ίδια αδιαφορία (εξακολουθούν να ) επιδεικνύουν και τα κόμματα της σημερινής αντιπολίτευσης.

Τόσο η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, όσο και ο σημερινός υπουργός Εξωτερικών, κ. Νίκος Κοτζιάς, είχαν δεσμευτεί ότι το καθεστώς της αδιαφάνειας και η έλλειψη ουσιαστικού  ελέγχου θα σταματούσαν.  Βεβαίως οι απόρρητες δαπάνες δεν θα μπορούσαν ποτέ να αναφέρονται δημοσίως αναλυτικά και ονομαστικά πού κατευθύνονται. Μπορούν όμως οι αρμόδιοι να ενημερώνουν εμπιστευτικά την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής και κάτι τέτοιο ήταν που είχε πει ο ΣΥΡΙΖΑ ότι θα έκανε.

Ο πρωθυπουργός ωστόσο, παρά την μαχητικότητα του για το θέμα της διαφάνειας και τις καταγγελίες του όσο ήταν στην αντιπολίτευση, τα ξέχασε όλα αυτά εντελώς με το πού έγινε πρωθυπουργός .  

Όσο για την αντιπολίτευση, που δεχόταν βροχή τις καταγγελίες, όσο κυβερνούσε, δεν δείχνει να την απασχολεί το θέμα, ούτε να έχει τη διάθεση να ελέγξει την κυβέρνηση Τσίπρα για το αν εφαρμόζει όσα έλεγε. Συγκεκριμένα, στην αξιωματική αντιπολίτευση δεν έχουν καν εικόνα για το συνολικό ποσό που διατίθεται για τις απόρρητες δαπάνες κατ’ έτος αυτά τα τρία χρόνια, αλλά ούτε και ενδιαφέρθηκε κανείς τους να το μάθει. Αν η αντιπολίτευση είχε ζητήσει επισήμως τις πληροφορίες αυτές, η κυβέρνηση ήταν υποχρεωμένη να τις δώσει.

Σε ερώτηση που απευθύναμε στον εκπρόσωπο τύπου του ΥΠΕΞ, κ. Αλ. Γεννηματά, για το ύψος των ποσών που διατέθηκαν από το υπουργείο για απόρρητες δαπάνες κατά το 2015, το 2016 και το 2017 απάντησε ευγενικά ότι το υπουργείο δεν δίνει στη δημοσιότητα τα στοιχεία αυτά.

Πέρσι ωστόσο, αρκετές μέρες μετά την ψήφιση του γενικού προϋπολογισμού,  υπήρξαν κάποια ελάχιστα δημοσιεύματα που ανέφεραν ότι  για το 2017 ο προϋπολογισμός του υπουργείου για τις απόρρητες δαπάνες ήταν 15 εκατομμύρια ευρώ, ενώ άλλες πληροφορίες αναφέρουν 17 εκατομμύρια ευρώ. Κανένας δεν μπορεί να μας πει όμως, αν αυτό ήταν και  το τελικό ποσό που δαπανήθηκε  για απόρρητες δαπάνες ή έγινε υπέρβαση του και μεταφορά ποσών και από άλλους κωδικούς.

ΚαμμένοςΚοτζιάς

Η τριμελής Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ελέγχου που… αγνοείται

 

Ο κ. Κοτζιάς από τους πρώτους μήνες του 2015 είχε προτείνει να ανατεθεί στη Βουλή ελεγκτικός ρόλος, προκειμένου να υπάρξει διαφάνεια στη διαχείριση των απόρρητων δαπανών του υπουργείου Εξωτερικών.  Πιο συγκεκριμένα, όπως είχε δημοσιευθεί σε όλα τα ΜΜΕ πριν από τρία χρόνια, είχε προτείνει τη σύσταση τριμελούς κοινοβουλευτικής επιτροπής, που θα έλεγχε και αυτή τη διαχείριση των πιστώσεων, ώστε οι απόρρητες δαπάνες να μην είναι χωρίς άλλο έλεγχο, πλην του υπηρεσιακού, από τους ανθρώπους του ΥΠΕΞ, που συνήθως πρόκειται για έμπιστα πρόσωπα των υπουργών.

Τα έγγραφα εκείνα του κ. Κοτζιά είχαν διαβιβαστεί  μετά  από ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων από τον βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Χρήστο  Καραγιαννίδη, ο οποίος ανήκει στην ομάδα των λεγόμενων “53 plus” οι οποίοι στο παρελθόν ασκούσαν σφοδρή κριτική στον νυν υπουργό κατηγορώντας τον ως “εθνικιστή”,  ενώ αντίστοιχα η πατριωτική πλευρά που έβλεπε με συμπάθεια τον κ. Κοτζιά,  τους κατηγορούσε ως “εθνομηδενιστές”.  (Παρόλα αυτά μετά την τακτοποίηση των εσωτερικών κομματικών και κυβερνητικών ισορροπιών, οι αλλληλοκατηγορίες αυτές υποχώρησαν).

Ο κ. Κοτζιάς τότε, είχε απαντήσει ότι απόρρητες δαπάνες δεν διαχειρίζεται αποκλειστικά το υπουργείο Εξωτερικών και ότι κατά το πρώτο τρίμηνο του 2015 δεν «σπαταλήθηκε» ούτε ένα ευρώ  για απόρρητες δαπάνες.

Ο υπουργός Εξωτερικών απαντώντας στον κ.Καραγιαννίδη  για τα στοιχεία που ζητούσε για τις χρήσεις των κονδυλίων, ανέφερε απλώς  ότι βάσει του άρθρου 39 του οργανισμού του υπουργείου Εξωτερικών, ορίστηκαν τα μέλη της τριμελούς Επιτροπής Ειδικών Δαπανών του υπουργείου Εξωτερικών (η οποία δεν έχει καμία σχέση με την σύσταση τριμελούς Κοινοβουλευτικής Επιτροπής που θα έλεγχε τις δαπάνες).  Η επιτροπή αυτή είναι εκείνη που αποτελείται από έμπιστα πρόσωπα, υπαλλήλους του ΥΠΕΞ,  όπως είχαν και οι προηγούμενοι υπουργοί.  Βάσει του ίδιου άρθρου, όλα τα παραστατικά έγγραφα για απόρρητες δαπάνες  που κατέχει η εν λόγω Επιτροπή Ειδικών Δαπανών καταστρέφονται  το αργότερο, ένα χρόνο μετά την έκδοση της σχετικής υπουργικής απόφασης.

Πολιτικό στέλεχος που έχει περάσει από το Υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει ότι ““το αργότερο μετά ένα χρόνο” στην πράξη σημαίνει ότι τα παραστατικά καταστρέφονται συνήθως εντός 24 ωρών νομοτύπως”. Όσο για την “τριμελή Επιτροπή Ειδικών Δαπανών, αυτή  διορίζεται από τον εκάστοτε υπουργό και είναι υπάλληλοί του”. Κάποιοι διπλωμάτες μάλιστα, με σκωπτική διάθεση την αποκαλούν “επιτροπή εκκαθάρισης”,  αφού όπως λένε, έτσι λειτουργεί,  ή αλλιώς “Επιτροπή καταστροφής στοιχείων και συσκότισης”.

Πάντως,  σχεδόν τρία χρόνια μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον ΣΥΡΙΖΑ, η Βουλή δεν έχει καταφέρει ακόμη να ελέγξει τον λογαριασμό απορρήτων δαπανών του ΥΠΕΞ στην Τράπεζα της Ελλάδος. Ουσιαστικός έλεγχος σημαίνει ότι αυτός θα αφορά και τις εισροές από άλλους κωδικούς  του προϋπολογισμού (κοινώς φούσκωμα των απόρρητων δαπανών, όταν η εξουσία θέλει να να ξοδέψει ποσά  αδιαφανώς) αλλά και τις αναλήψεις μετρητών.

Ο πρέσβης και γ.γ του υπουργείου, κ. Παρασκευόπουλος (πρώην έμπιστος και του Γιώργου Παπανδρέου)  που έχει το καθήκον της ενημέρωσης στη διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής κάθε έξι μήνες, ενημερώνει γενικά, δίχως στοιχεία και δίχως να επιδεικνύει κανένα παραστατικό κίνησης του λογαριασμού  απορρήτων δαπανών στην Τράπεζα της Ελλάδας, που να δείχνει  πόσα λεφτά διαχειρίζονται ως απόρρητες δαπάνες στην διάρκεια του οικονομικού έτους (ιδίως πόσα πέραν των αρχικώς προβλεφθέντων ,μέσω μεταφορών από άλλους κωδικούς του προϋπολογισμού του ΥΠΕξ ή και άλλων υπουργείων και πότε τα εκταμιεύουν.

“Το πότε αναλαμβάνουν μετρητά είναι άκρως διαφωτιστικό και ενδιαφέρον” αναφέρει πρώην σύμβουλος αρχηγού κόμματος  για θέματα εξωτερικής πολιτικής. “ Το πού τα ξοδεύουν είναι μάταιο να το αναζητά κανείς” προσθέτει, “ αφού στο 90% των περιπτώσεων ουδείς υπογράφει αποδείξεις”.

Εν ολίγοις, τίποτα επί της ουσίας δεν έχει αλλάξει.  Ούτε οι διαδικασίες, ούτε καν οι άνθρωποι, αφού από το 2009, επί  Γιώργου Παπανδρέου στο στενό επιτελείο του υπουργού εξωτερικών δέσποζε ο κ. Παρασκευόπουλος.

Σχετικά με τη  σύσταση της τριμελούς Κοινοβουλευτικής Επιτροπής που θα έλεγχε τις δαπάνες του ΥΠΕΞ και την οποία είχε εξαγγείλει ο υπουργός από το το 2015, το insidestory ρώτησε τον βουλευτή, τομεάρχη Εξωτερικών της Νέας Δημοκρατίας και μέλος της Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, Γ. Κουμουτσάκο, για το εάν αυτή έχει συσταθεί και απάντησε ότι δεν έχει συσταθεί καμία τέτοια επιτροπή,  καθώς και ότι ουδέποτε αυτά τα τρία χρόνια έλαβε κάποια ενημέρωση από το υπουργείο Εξωτερικών για τις απόρρητες δαπάνες.

Την ίδια ακριβώς απάντηση μας έδωσε και ο Ανδρέας Λοβέρδος, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος της ΔΗΣΥ και επίσης μέλος της Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής. “Ποτέ δεν είχαμε καμία ενημέρωση για το θέμα αυτό, ούτε εμπιστευτική, ούτε άλλη”.

 

Ελλιπής η ενημέρωση του ΥΠΕΞ λέει η διάσκεψη των Προέδρων

Το insidestory είχε ζητήσει ενημέρωση από το υπουργείο Εξωτερικών από τις αρχές του Δεκεμβρίου και για το κατά πόσο έχει συσταθεί και λειτουργεί  στη Βουλή η τριμελής επιτροπή ελέγχου δαπανών. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου, κ. Γεννηματάς,  απέφευγε ευγενικά κάθε φορά να απαντά επί της ουσίας και ξεκάθαρα, αλλά στο μεταξύ κι ενώ περιμέναμε κάποια συγκεκριμένη απάντηση, ο πρέσβης κ. Παρασκευόπουλος ζήτησε να ενημερώσει τη διάσκεψη των προέδρων της Βουλής για το θέμα των απόρρητων δαπανών.  

Εκεί ο κ. Παρασκευόπουλος ανέφερε ότι δόθηκαν μερικά εκατομμύρια ευρώ σε δύο συγκεκριμένους σκοπούς εθνικού ενδιαφέροντος. Ωστόσο η διάσκεψη των προέδρων βρήκε (ομοφώνως) ελλειπή την ενημέρωση του κ. πρέσβη και εξουσιοδότησε τον Πρόεδρο της Βουλής κ. Βούτση να ζητήσει περισσότερα στοιχεία. “Η ενημέρωση ήταν εντελώς προσχηματική και δεν έχει κανένα νόημα να συνεχίσει να γίνεται με αυτόν τρόπο. Διαφορετικά συνιστούμε άλλοθι για τον κάθε υπουργό Εξωτερικών” ανέφερε ένας από τους αποδέκτες της ενημέρωσης που ανήκει στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. “Ρωτήσαμε αν δίνονται και πόσα χρήματα σε δημοσιογράφους. Δεν μας απάντησε, αλλά δεν μας είπε και ότι δεν δίνουν”. “Κάθε φορά συντάσσεται πρακτικό. Εκεί αναφέρεται ρητά αυτό που είπαμε,  ότι την άλλη φορά θέλουμε περισσότερα στοιχεία”.

 

Τελικά,  η απαίτηση διαφάνειας για τον ΣΥΡΙΖΑ αποδεικνύεται ότι ήταν ένας τρόπος άσκησης αντιπολίτευσης,  όπως και τόσα άλλα, που ξεχάστηκαν  αμέσως μόλις έγινε κυβέρνηση, ακόμα και αν δεν υπήρχε καμία πίεση ή εξαναγκασμός από την τρόικα για αυτά. Όσο για την αξιωματική αντιπολίτευση, αυτή αποδεικνύει μία (αρνητική) συνέπεια στη στάση της, καθώς ούτε όταν στην εξουσία, αλλά ούτε και τώρα στην αντιπολίτευση, δείχνει ενδιαφέρον για το θέμα της διαφάνειας των απορρήτων δαπανών και της χρηστής διαχείρισης τους, αφού τρία χρόνια τώρα, είτε σκοπίμως είτε από παράλειψη,  αποφεύγει κάθε σχετικό κοινοβουλευτικό έλεγχο για το θέμα αυτό.

 

https://insidestory.gr/article/mystika-kondylia-yp-exoterikon?token=O30R934SM3&utm_source=twitter&utm_medium=post&utm_campaign=op&utm_content=%2Farticle%2Fmystika-kondylia-yp-exoterikon

 

Αποστολή στο Ιράν

Το διάταγμα Τραμπ, δώρο στις ακραίες φωνές του Ιράν

ΙρανΦωτο(δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή στις 11.02.2017)

ΤΕΧΕΡΑΝΗ. Στο Ιράν, οι μόνοι που είδαν θετικά το διάταγμα του Ντόναλντ Τραμπ, αυτές τις μέρες, ήταν οι σκληροπυρηνικοί του ισλαμικού καθεστώτος, οι οποίοι τελευταία ενοχλούνταν με τα ανοίγματα της κυβέρνησής τους προς τη Δύση, καθώς και με τη συμφωνία για τον ειρηνικό χαρακτήρα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων εις βάρος της χώρας. Ολο αυτό το διάστημα δυσφορούσαν με την επιτυχή έκβαση της συμφωνίας, για την οποία εργάστηκαν σκληρά οι πρόεδροι των ΗΠΑ και του Ιράν, Μπαράκ Ομπάμα και Χασάν Ροχανί, εκφράζοντας έντονες αντιρρήσεις, όπως άλλωστε και ο Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ. Οι ακραίοι ισλαμιστές του Ιράν ισχυρίζονταν ότι «οι ΗΠΑ δεν θα κρατούσαν τον λόγο τους». Μετά την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ και ειδικά μετά το απαγορευτικό διάταγμα, υποστηρίζουν ότι δικαιώθηκαν.

Αυτοί που ανησυχούν ιδιαιτέρως είναι οι λεγόμενοι μεταρρυθμιστές, ειδικά ενόψει των επερχόμενων εκλογών, οι οποίοι φοβούνται ότι μπορεί να τους στοιχίσει πολιτικά αν ενισχυθούν οι ακραίες φωνές ως αντίδραση στην πολιτική του Τραμπ. Ανήσυχοι είναι και οι νέοι επιστήμονες που εγκατέλειπαν μαζικά τη χώρα τους για τις Ηνωμένες Πολιτείες τα τελευταία χρόνια. Αυτές οι δύο κατηγορίες πλήττονται άμεσα στο Ιράν και είναι ακριβώς αυτοί από τους οποίους οι ΗΠΑ μόνο να κερδίσουν είχαν τα τελευταία χρόνια.

Οι συντηρητικοί μουλάδες έβλεπαν εξαρχής με καχυποψία τη συμφωνία με τον Μπαράκ Ομπάμα και τους αποκαλούμενους μεταρρυθμιστές πολιτικούς του Ιράν, οι οποίοι ήταν υπέρ του διαλόγου με τις ΗΠΑ και βρήκαν τώρα την ευκαιρία να πουν ότι εκείνοι είχαν προειδοποιήσει πως δεν έπρεπε να εμπιστευθούν την αμερικανική κυβέρνηση.

Οι φόβοι

Ο –εκ των μετριοπαθών– Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Μοχαμάντ Τζαβάν Ζαρίφ, δήλωσε ότι το διάταγμα Τραμπ ήταν ένα μεγάλο δώρο στους ακραίους της χώρας του. Αλλά και οι υπόλοιποι μετριοπαθέστεροι πολιτικοί της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν φοβούνται ότι θα ενισχυθεί ο αντιαμερικανισμός ο οποίος υποχωρούσε. Κι όλα αυτά, λίγους μήνες πριν από τις κρίσιμες εκλογές που θα γίνουν την ερχόμενη άνοιξη, όταν θα δοθεί μία μεγάλη μάχη μεταξύ των συντηρητικών και των μεταρρυθμιστών.

Ο Μπαράκ Ομπάμα υποστήριξε με πάθος τη συμφωνία για τα πυρηνικά και ήθελε να κλείσει πριν φύγει, παρότι (ή ακριβώς γι’ αυτό) είχε σφοδρές αντιδράσεις από τους Ρεπουμπλικανούς και τον Ισραηλινό ηγέτη Μπέντζαμιν Νετανιάχου. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν την είχε χαρακτηρίσει ιστορική ευκαιρία «για να κερδίσει η Ουάσιγκτον την εμπιστοσύνη του ιρανικού λαού, η οποία είχε πληγεί από εχθρικές πολιτικές δεκαετιών των Ηνωμένων Πολιτειών».

Ο μεταρρυθμιστής πρόεδρος του Ιράν, Χασάν Ροχανί, είχε πάρει πάνω του τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα, όχι χωρίς κόστος στο εσωτερικό, καθώς κατηγορήθηκε για υποχωρητικότητα προς τις ΗΠΑ. Ηδη και πριν από το διάταγμα Τραμπ ήταν σε δύσκολη θέση, αφού οι Αμερικανοί δεν προχώρησαν σε ουσιαστική άρση των κυρώσεων και παρά τις υποχωρήσεις της Τεχεράνης, ο οικονομικός αποκλεισμός –ένα χρόνο μετά– παραμένει. Η κατάσταση αυτή αξιοποιείται εις βάρος του Χασάν Ροχανί και των μετριοπαθέστερων από τους συντηρητικούς πολιτικούς αντιπάλους τους, που τους κατηγορούν ότι «πίστεψαν αφελώς τις ΗΠΑ οι οποίες τους κορόιδεψαν».

Και στο παρελθόν

Αν ο Τραμπ συνεχίσει σε αυτό το μοτίβο, ο Ροχανί και οι μεταρρυθμιστές κινδυνεύουν να έρθουν σε εξαιρετικά δύσκολη θέση, καθώς αυτή η συμπεριφορά ενδέχεται να υπονομεύσει την υποψηφιότητά τους στις εκλογές και να κερδίσουν οι σκληροπυρηνικοί. Εχει ξαναγίνει κάτι τέτοιο, όταν κέρδισε τις εκλογές ο πρώην πρόεδρος Αχμαντινετζάντ εις βάρος των μεταρρυθμιστών, καθώς οι ΗΠΑ τότε δεν ανταποκρίνονταν στα ανοίγματά τους, που είχαν προηγηθεί.

Σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μετά την Ισλαμική Επανάσταση, με την αμερικανική πρεσβεία στην Τεχεράνη να παραμένει έκτοτε κλειστή, ο αντιαμερικανισμός είχε αρχίσει να υποχωρεί αισθητά, ειδικά στη νεολαία και στους ανθρώπους των επιστημών και των τεχνών, πολλοί εκ των οποίων μέχρι προχθές ονειρεύονταν να κάνουν καριέρα στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς έβλεπαν όλο και περισσότερους συμπατριώτες τους να κάνουν το όνειρο αυτό πραγματικότητα.

Απογοήτευση για τους νέους και δημόσιες αντιδράσεις

Οι νέοι στο Ιράν έχουν πολύ καλή σχέση με το Διαδίκτυο και καταφέρνουν να μαθαίνουν τα πάντα, παρά τους περιορισμούς. Στην Τεχεράνη σχεδόν όλοι έχουν smartphone και στους δρόμους συναντάς παντού νέους με iphone στο χέρι – οι περισσότεροι με τα τελευταία μοντέλα. Οποιος επισκεφθεί το Ιράν, θα διαπιστώσει ότι όλες οι δυτικές μάρκες υπάρχουν εκεί, παρά τον πολυετή αποκλεισμό της Δύσης. «Ολα μπορούμε να τα βρούμε και να τα αγοράσουμε, αλλά τα πληρώνουμε δύο και τρεις φορές ακριβότερα από ό,τι τα αγοράζετε στη Δύση», λένε.

Οι νέοι του Ιράν ενημερώθηκαν για το διάταγμα του Ντόναλντ Τραμπ την ίδια στιγμή. Για την ακρίβεια, γνώριζαν την είδηση για το διάταγμα πριν καν αυτό τεθεί σε ισχύ, καθώς ήταν ενημερωμένοι λεπτομερώς για όσα είχαν προηγηθεί και εύχονταν να μη γίνει πράξη.

«Ελπίζω να μην ισχύσει στ’ αλήθεια», έλεγε ένα 25χρονο κορίτσι που έχει σπουδάσει ηλεκτρολόγος μηχανικός, έχει κάνει μάστερ στην Τεχεράνη και περίμενε να της απαντήσουν τα αμερικανικά πανεπιστήμια στα οποία είχε κάνει αιτήσεις με την προσδοκία να συνεχίσει τις σπουδές της εκεί. Δεν έκρυβε την απογοήτευσή της για την απαγόρευση Τραμπ και έδειχνε απελπισμένη όταν αναφερόταν στην πιθανότητα να ακυρωθούν όλα τα σχέδιά της.

«Φυγή» επιστημόνων

Το Ιράν διαθέτει σπουδαίους επιστήμονες σε πολλούς τομείς και κάποιοι νεαροί απόφοιτοι πανεπιστημίων της Τεχεράνης γίνονται αμέσως δεκτοί στα καλά πανεπιστήμια των Ηνωμένων Πολιτειών. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει τεράστιο brain drain από το Ιράν προς τις ΗΠΑ και αυτός είναι και ο κύριος λόγος που οι Ιρανοί μετανάστες στην Αμερική έχουν υψηλό μορφωτικό επίπεδο.

Τόσο η πολιτική ηγεσία του Ιράν όσο και διάσημοι Ιρανοί καλλιτέχνες, αλλά και απλοί πολίτες της χώρας αντέδρασαν έντονα από την πρώτη στιγμή στο διάταγμα του Nτόναλντ Τραμπ και δήλωσαν ότι οι Ιρανοί δεν είναι τρομοκράτες και δεν ήταν αυτοί που πρωταγωνίστησαν στις τρομοκρατικές επιθέσεις που έπληξαν τα τελευταία χρόνια τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Κάποια κυβερνητικά στελέχη απευθύνθηκαν δημόσια προς τον Ντόναλντ Τραμπ, κουνώντας του το δάχτυλο και δηλώνοντας (παρότι τον κατηγόρησαν πριν για ρατσισμό) ότι εκείνοι είναι η μοναδική άρια φυλή στην περιοχή (Ιράν σημαίνει «η χώρα των Αρίων» και αυτό ήθελαν να πουν όταν με αυτό το όνομα αντικατέστησαν το παλιό όνομα Περσία, θέλοντας να διαφοροποιηθούν από τους Αραβες στη γύρω περιοχή, τους οποίους θεωρούν περίπου κατώτερους).

Πράξεις διαμαρτυρίας

Πολλοί νέοι άνθρωποι στην Τεχεράνη επιδοκίμασαν τις δηλώσεις της δημοφιλούς ηθοποιού Ταρανέ Αλιντουστί, η οποία υποστήριξε ότι οι τρομοκράτες στις ΗΠΑ ήταν κυρίως πολίτες εθνικοτήτων χωρών που δεν είναι στη λίστα του Ντόναλντ Τραμπ. Η συγκεκριμένη ηθοποιός πρωταγωνιστεί στην ταινία «Ο εμποράκος», που είναι υποψήφια για Οσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας και θα μετέβαινε στις ΗΠΑ για την τελετή απονομής. Επειτα από αυτά, όμως, ανακοίνωσε ότι δεν θα παραστεί στην τελετή των Οσκαρ, ως πράξη διαμαρτυρίας, ακόμα και αν η περίπτωσή της εξαιρεθεί από τη γενική απαγόρευση. Η στάση της αυτή επαινέθηκε τόσο από τους απλούς Ιρανούς όσο και από κυβερνητικά στελέχη, που την παρουσίασαν ως υπόδειγμα ήθους και πατριωτισμού.

Ακόμα πιο δημοφιλής στο Ιράν είναι ο σκηνοθέτης της ταινίας, ο Ασγκάρ Φαραντί, που έχει ήδη κερδίσει ένα βραβείο Οσκαρ το 2012 με την ταινία «Ο χωρισμός» και που και εκείνος δεν θα παραστεί στην τελετή. Ο Φαραντί άφησε αιχμές όμως, όχι μόνο για τον Ντόναλντ Τραμπ αλλά και για πολιτικούς της χώρας του, μιλώντας για ομάδες ανθρώπων και στις δύο πλευρές που ασπάζονται τη σκληρή γραμμή και προσπάθησαν να παρουσιάσουν στον λαό τους «ως τρομακτικές τις εικόνες ανθρώπων από άλλους πολιτισμούς, ώστε οι διαφορές να γίνουν διαφωνίες, οι διαφωνίες εχθρότητες και οι εχθρότητες φόβοι». Ανέφερε ακόμη – και με αυτό συμφώνησαν πολλοί νέοι και καλλιτέχνες στο Ιράν, ότι «το να εμπνέεις φόβο στον άλλο, είναι ένα από τα κατεξοχήν μέσα για τη δικαιολόγηση εξτρεμιστικών και φανατικών συμπεριφορών από στενόμυαλους ανθρώπους».

Τεράστια προσβολή στο «μεγάλο ιρανικό έθνος» και «ενάντια στους διεθνείς νόμους» χαρακτήρισε την απαγόρευση του Ντόναλντ Τραμπ και η βουλευτής του Ιράν Σομαγιέ Μαχμούντι, η οποία κι εκείνη με τη σειρά της αρνήθηκε να παραστεί σε διεθνή διάσκεψη του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη για τη θέση της γυναίκας.

Οι νέοι, που αποτελούν την πλειονότητα στο Ιράν, δεν έχουν μνήμες πριν από την Ισλαμική Επανάσταση και ειδικά οι νέοι στην Τεχεράνη έχουν υιοθετήσει έναν τρόπο ζωής με αρκετά στοιχεία του δυτικού πολιτισμού. Οι περισσότεροι αναρωτιούνται ποιο το όφελος των απαγορεύσεων αυτών. Οι μεταρρυθμιστές προσπάθησαν στην αρχή να παρουσιάσουν τον Ντόναλντ Τραμπ «σαν σκυλί που γαβγίζει, αλλά δεν δαγκώνει».

Οι πρώτες κινήσεις του δεν τους διευκολύνουν και γνωρίζουν ότι στην προεκλογική περίοδο που θα ανοίξει σε λίγο, η σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες θα είναι κεντρικό θέμα.

Η περίπτωση της Bridging Europe

be

Η εταιρεία δημοσκοπήσεων «φάντασμα» χωρίς διεύθυνση και τηλέφωνο και χωρίς το δικαίωμα να διενεργεί δημοσκοπήσεις, που δημιούργησε ένα μέλος του ΣΥΡΙΖΑ.

 

Η «Bridging Europe» είναι η περιβόητη εταιρεία δημοσκοπήσεων που εμφανίστηκε τα τελευταία δύο χρόνια στα κοινά της χώρας, δημοσιεύει τις έρευνες της αποκλειστικά σε φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ, αλλά κανένας δεν γνωρίζει σε ποιον ανήκει, ούτε καν που βρίσκεται η έδρα της.

bringingleft

Πρόκειται για μια εταιρεία δημοσκοπήσεων που δεν είναι μέλος του ΣΕΔΕΑ (Σύλλογος Εταιρειών Δημοσκοπήσεων και Έρευνας Αγοράς) αλλά ούτε εγγεγραμμένη στο μητρώο του ΕΣΡ είναι, ώστε να έχει τη δυνατότητα να διενεργεί νομίμως έρευνες κοινής γνώμης. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγει να δημοσιοποιήσει τη μετοχική της σύνθεση, όπως είναι υποχρεωμένες να κάνουν όλες οι νόμιμες εταιρείες, καθώς και να ελέγχεται όπως μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή με τις εταιρείες που ανήκουν στον ΣΕΔΕΑ.

Μέλη του Συλλόγου Εταιρειών Δημοσκοπήσεων και Έρευνας Αγοράς έχουν επανειλημμένα ζητήσει από τα συγκεκριμένα ΜΜΕ που συνεργάζονται με την Bringing Europe (αφού δεν μπορούν να επικοινωνήσουν με κάποιον εκπρόσωπό της εταιρείας καθώς δεν εμφανίζεται κανείς ) να τους μεταφέρουν την παράκληση να παρουσιαστούν και να εγγραφούν στο μητρώο του ΕΣΡ ώστε να λειτουργούν νομίμως. Ο ΣΕΔΕΑ έχει απευθυνθεί επίσης και στον αρμόδιο υπουργό Επικρατείας, καθώς και στον γγ Ενημέρωσης, οι οποίοι συμφώνησαν μαζί τους ότι δεν πρέπει να δημοσιεύονται έρευνες από μη νόμιμες εταιρείες, αλλά τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ συνέχισαν να το κάνουν.

Η συνέχεια από το ρεπορτάζ που δημοσιεύθηκε στο inside story:

«Ο νόμος περί δημοσκοπήσεων δεν τηρείται πρώτα από όλα από την ίδια την πολιτεία» υποστηρίζουν όλοι οι δημοσκόποι με τους οποίους μίλησε το inside story στο πλαίσιο ρεπορτάζ για τις δημοσκοπήσεις. Και όλοι τους ανεξαιρέτως αναφέρθηκαν – άλλοι ονομαστικά και άλλοι όχι- στη συγκεκριμένη εταιρεία που διενεργεί δημοσκοπήσεις χωρίς να έχει το δικαίωμα να κάνει έρευνες κοινής γνώμης και χωρίς να δηλώνει ποιος είναι ο ιδιοκτήτης και ποια η μετοχική σύνθεση- όπως ορίζει ο νόμος περί δημοσκοπήσεων.

«Για να δημοσιοποιήσει μία εταιρεία δημοσκοπήσεων μία έρευνα κοινής γνώμης ο νόμος λέει ότι πρέπει να είναι στην λίστα του ΕΣΡ. Την περασμένη Κυριακή είδαμε πάλι μία δημοσκόπηση από εταιρεία που δεν είναι ούτε στον ΣΕΔΕΑ ούτε στο ΕΣΡ. Επιχειρήσαμε να επικοινωνήσουμε μαζί τους για να τους ενημερώσουμε για τη νομοθεσία και να τους καλέσουμε να εγγραφούν στη λίστα του ΕΣΡ» αναφέρει ο κ.Θωμάς Γεράκης, διευθύνων σύμβουλος της Marc, «αλλά δεν κατέστη δυνατόν γιατί στην ιστοσελίδα τους δεν αναφέρεται ούτε έδρα, ούτε διεύθυνση, ούτε τηλέφωνο!».
Την ίδια περίπτωση στηλιτεύει και ο Δημήτρης Μαύρος, πρόεδρος του ΣΕΔΕΑ, παρότι αρνείται να αναφέρει το όνομα της Bridging Europe. «Εμείς αυτό που κάναμε όταν είδαμε αυτή την έρευνα, ήταν να στείλουμε ένα δελτίο τύπου στα ΜΜΕ http://www.sedea.gr/files/deltio-typou-16.06.17.pdf με τη λίστα του ΕΣΡ ώστε να πληροφορηθούν όλοι ποιες είναι οι νόμιμες εταιρείες. Το θέσαμε και στον αρμόδιο υπουργό και αυτός είπε ότι συμφωνεί μαζί μας».
Η εν λόγω εταιρεία πάντως, εμφανίζεται με έδρα κάποτε στις Βρυξέλλες κάποτε στην Αθήνα, τις προηγούμενες μέρες χωρίς έδρα πουθενά. Μέχρι τώρα τα ευρήματα της Bridging Europe δημοσιεύονται σε φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ (Εφημερίδα Συντακτών, Χωνί) σε κομματικά (Αυγή, Left) ενώ τελευταία και στο κρατικό ΑΠΕ, παρότι πρόκειται για φορέα που διενεργεί δημοσκοπήσεις παρανόμως.

%ce%b1%cf%85%ce%b3%ce%ae%ce%b4%ce%b7%ce%bc%ce%bf%cf%83%ce%ba%ce%bf%cf%80%ce%ae%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82
Είναι εντυπωσιακό μάλιστα ότι και ο γενικός γραμματέας Ενημέρωσης, Λευτέρης Κρέτσος, είχε κάνει πριν από λίγο καιρό (αυτό;)κριτική http://news247.gr/eidiseis/synentefxeis/kretsos-sto-news247-o-klados-twn-dhmoskophsewn-de-mporei-na-aytorrythmistei.4007200.html λέγοντας ότι είναι λάθος για τα κομματικά μέσα να παρουσιάζουν δημοσκοπήσεις από εταιρείες που δεν είναι στον ΣΕΔΕΑ αν και λίγες μέρες τη δήλωση αυτή συνέβη ξανά το ίδιο, όπως ξανάγινε την περασμένη Κυριακή.

Η Bridging Europe πάντως πέρα από τη μη τήρηση των περισσότερων διατάξεων του νόμου, σε πολλές έρευνες που είχε δημοσιεύσει απέφευγε να αναφέρει το όνομα του εντολέα παρότι είναι υποχρεωτικό.

Μία από τις πρόσφατες δημοσκοπήσεις της Bridging Europe ήταν για την Εφημερίδα των Συντακτών, η οποία δημοσιεύθηκε στις 27 Αυγούστου με τίτλο «Ψηφίζουν αλλαγή στο τηλεοπτικό τοπίο» https://www.efsyn.gr/arthro/psifizoyn-allagi-sto-tileoptiko-topio
Στη δημοσιοποίηση της δημοσκόπησης αυτής βλέπουμε να αναφέρεται η ταυτότητα της έρευνας, καθώς η εταιρεία το προηγούμενο διάστημα είχε γίνει αντικείμενο πολλών επικριτικών δημοσιευμάτων, κυρίως γιατί ήταν η μόνη που έδινε και συνεχίζει να δίνει τον ΣΥΡΙΖΑ ως πρώτο κόμμα στην πρόθεση ψήφου, όταν όλες οι υπόλοιπες τον δείχνουν να καταρρέει.

Αυτή δεν είναι η μόνη αλλαγή που υποχρεώθηκε να κάνει η εν λόγω εταιρεία, όταν όλοι άρχισαν να αναρωτιούνται για το ποιος είναι ο ιδιοκτήτης της νεοφερμένης, αλλά αρνούμενης να νομιμοποιηθεί εγγραφόμενη στο ΕΣΡ εταιρείας.
Ιδρυτής και διευθυντής της Bridging Europe μέχρι πρότινος, δεν ήταν άλλος από τον επίσης νεοφερμένο στα πολιτικά πράγματα της χώρας, τον τριαντάχρονο Δημήτρη Ραπίδη.
director

Ο Δημήτρης Ραπίδης εμφανίστηκε στα πολιτικά πράγματα της χώρας μετά την έναρξη της κρίσης, το 2012, όταν βρέθηκε στον ΣΥΡΙΖΑ και στη συνέχεια εντάχθηκε στη γραμματεία Εξωτερικής Πολιτικής του κόμματος. Όσοι τον θυμούνται εκεί, αναφέρουν ότι βρέθηκε στην επιτροπή Εξωτερικής Πολιτικής χωρίς να τον γνωρίζουν από πριν, εικάζοντας ότι τον έφερε κάποιο από τα στελέχη της ηγετικής ομάδας. «Μας είπε ότι τον ενδιαφέρουν τα Βαλκάνια και η Τουρκία» αναφέρει ένα από τα μέλη εκείνης της Επιτροπής. «Είχε ένα think tank, την Bridging Europe, δεν ξέραμε από πού χρηματοδοτούνταν και αυτό κάποιοι στον ΣΥΡΙΖΑ δεν το έβλεπαν με καλό μάτι- αυτοί που έφυγαν μετά το τρίτο μνημόνιο. Ο ίδιος δήλωνε άνεργος και έλεγε ότι εκείνη την περίοδο έψαχνε για δουλειά».
Μετά τις Ευρωεκλογές πάντως, ο Δ. Ραπίδης, που στο μεταξύ είχε περάσει στην ομάδα Ευρωπαϊκών υποθέσεων του ΣΥΡΙΖΑ υπό τον Στέλιο Παππά, άρχισε να συνεργάζεται στενά με τον Δημήτρη Παπαδημούλη και να εργάζεται για την ευρωομάδα της αριστεράς, όπου συνεχίζει και σήμερα.
%cf%81%ce%b1%cf%80%ce%af%ce%b4%ce%b7%cf%82%cf%80%ce%b1%cf%80%ce%b1%ce%b4%ce%b7%ce%bc%ce%bf%cf%8d%ce%bb%ce%b7%cf%82

Ο κ.Ραπίδης σύντομα βρέθηκε στο στόχαστρο των πολιτικών αντιπάλων του ΣΥΡΙΖΑ, καθώς τόσο από την αρθρογραφία του, όσο και από την παρουσία του στα σόσιαλ μήντια, δεν κρυβόταν η ταύτιση του με το κυβερνών κόμμα, παρότι δεν την ανέφερε πουθενά- πιθανόν λόγω του ηθικά ασυμβίβαστου που υπάρχει με την ιδιότητα του «δημοσκόπου» . Για το λόγο αυτό, όταν τελευταία άρχισαν πολλοί να αναρωτιούνται για τη σχέση του με την κυβέρνηση, έπαψε να εμφανίζεται ως διευθύνων σύμβουλος της Bridging Europe κι εμφανίζεται μόνο ως ιδρυτής της, ενώ στη θέση του διευθύνοντα έχει μπει ένα ξένο όνομα.

Σε επικοινωνία που είχε το inside story μαζί του δήλωσε ότι ο ίδιος δεν είναι πια διευθυντής και συνεπώς δεν μπορούσε να μας απαντήσει στα ερωτήματα που θα του θέταμε. Σε άλλη ερώτηση μας για το που βρίσκεται η έδρα της εταιρείας μας είπε ότι «δεν υπάρχει, γιατί βρίσκεται σε μεταβίβαση», αλλά πριν ήταν στην Αθήνα.
Το inside story επιχείρησε να επικοινωνήσει και με τους φερόμενους ως επικεφαλής της εταιρείας αυτή την περίοδο, αλλά καθώς δεν υπάρχει τηλέφωνο, ούτε e-mail παρά μόνο η δυνατότητα να αφήσεις ένα μήνυμα στην ιστοσελίδα http://www.bridgingeurope.net/contact.html αυτό και πράξαμε , αλλά χωρίς να λάβουμε ποτέ κάποια απάντηση.

%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%84%ce%b1%ce%be%ce%b5%ce%b9%cf%831

%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%84%ce%b1%ce%be%ce%b5%ce%b9%cf%832

%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%84%ce%b1%ce%be%ce%b5%ce%b9%cf%833

%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%84%ce%b1%ce%be%ce%b5%ce%b9%cf%832

%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%84%ce%b1%ce%be%ce%b5%ce%b9%cf%833

%ce%b1%ce%bb%cf%84%cf%83%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%af%cf%81%ce%b9bringing

%cf%81%ce%b1%cf%80%ce%af%ce%b4%ce%b7%cf%82%cf%85%cf%80%ce%bf%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%ae%cf%83%cf%85%cf%81%ce%b9%ce%b6%ce%b1

%cf%84%ce%bf%cf%85%ce%af%cf%84%cf%82%cf%81%ce%b1%cf%80

Δημοσιεύθηκε στο insidestory.gr

Όταν η Ελλάδα μοίραζε βοήθεια σε τρίτες χώρες

Η έρευνα του ΥΠΕΞ, που έχει ξεκινήσει εδώ και δύο περίπου χρόνια, φέρνει στην επιφάνεια καλά κρυμμένα μυστικά της δραστηριότητας κάποιων ΜΚΟ στη χώρα μας πριν από την κρίση.

 

υπεξ
(δημοσιεύτηκε στις 12 Αυγούστου 2016 στο Inside story.)

Δεκαπέντε χρόνια μετά την έναρξη της χρηματοδότησης ΜΚΟ από το υπουργείο Εξωτερικών, επιχειρήθηκε για πρώτη φορά έλεγχος όλων των προγραμμάτων που διαχειρίστηκαν από το 2001 μέχρι το 2010 μη κυβερνητικές οργανώσεις με στόχο την αναπτυξιακή και ανθρωπιστική βοήθεια προς τρίτες χώρες. Παλιότερα υπήρξαν μεμονωμένοι έλεγχοι για ελάχιστες πολύ προκλητικές περιπτώσεις, στις οποίες καταλογίστηκαν και πρόστιμα, όμως τώρα επιχειρείται συνολικά απολογισμός και απόδοση ευθυνών, όπου υπάρχει ζήτημα με προγράμματα που χρηματοδοτήθηκαν, αλλά ουδέποτε υλοποιήθηκαν.

Τα εμπόδια είναι πολλά, και τα περισσότερα στοιχεία δεν υπάρχουν πια. Παρόλα αυτά, οι έρευνες που διεξάγονται εδώ και μερικούς μήνες ρίχνουν φως σε αρκετές υποθέσεις και αποκαλύπτουν, μεταξύ άλλων, ότι εγκρίνονταν προγράμματα αμφισβητούμενης σκοπιμότητας και πως τα χρήματα για πολλά από αυτά έμεναν στην Ελλάδα, αντί να πηγαίνουν στις χώρες για τις οποίες προοριζόταν η βοήθεια.

Όλα αυτά τα χρόνια, συνολικά 176 ΜΚΟ χρηματοδοτήθηκαν από την Υπηρεσία Διεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας του ΥΠΕΞ (ΥΔΑΣ)Η ιστοσελίδα της υπηρεσίας. Τους τελευταίους μήνες έχουν σταλεί στην Εισαγγελία Διαφθοράς 44 προγράμματα, ενώ για περισσότερες από 25 ΜΚΟ έχει ξεκινήσει η διαδικασία καταλογισμού για την επιστροφή χρημάτων. Οι αποφάσεις καταλογισμών που έχουν γίνει σε μέλη διοικητικών συμβουλίων ΜΚΟ έως τώρα φτάνουν τα 1.980.000 ευρώ, ενώ η έρευνα συνεχίζεται.

Πριν από λίγο καιρό επιστράφηκαν τα πρώτα χρήματα στο δημόσιο. Συγκεκριμένα, κατατέθηκαν 202.000 ευρώ, ποσό που δόθηκε το 2008 για δύο προγράμματα της ΜΚΟ Ελληνικό Ινστιτούτο Επικοινωνίας Leadership, τα οποία δεν υλοποιήθηκαν ποτέ. Τα προγράμματα, που είχαν χρηματοδοτηθεί από την ΥΔΑΣ, αφορούσαν την “Ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και τη βιώσιμη ανάπτυξη στην Αίγυπτο” και την “Ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας της Σερβίας”.

Οι ΜΚΟ ως άλλο ένα κόλπο

Όταν ξεκίνησε η κρατική χρηματοδότηση των ΜΚΟ, το 2001 –τότε που ξεφύτρωναν σαν τα μανιτάρια– και όσο αυτή διαρκούσε, δηλαδή μέχρι την αρχή της κρίσης, ελάχιστα γράφονταν και ακόμα λιγότερα αποκαλύπτονταν σχετικά με το ποιοι και πώς έπαιρναν τα χρήματα αυτά. Λίγο πολύ όμως, όλοι είχαν αντιληφθεί ότι στην Ελλάδα (και) η υπόθεση της αναπτυξιακής και ανθρωπιστικής βοήθειας προς τρίτες χώρες είχε μετατραπεί σε μεγάλο βαθμό σε μια υπόθεση κολλητών και κατάχρησης δημόσιου χρήματος.

Οι ΜΚΟ εξελίχθηκαν σύντομα σε άλλο ένα “κόλπο”, από αυτά που στήνονται στις αυλές της κυβερνητικής εξουσίας για να ωφελούνται οι ημέτεροι. Προφανώς όχι τυχαία, τα μεγαλύτερα ποσά –μιλάμε για εκατομμύρια ευρώ– δόθηκαν σε ΜΚΟ που διοικούνταν από πρόσωπα με ισχυρές φιλίες και δεσμούς με την πολιτική εξουσία. Κάποιοι από αυτούς μάλιστα, επιβιώνουν και στη σημερινή πολιτική κατάσταση.

Παρότι οι όροι χρηματοδότησης ήταν εξαιρετικά πολύπλοκοι και δύσκολοι –ενδεχομένως και για να αποθαρρυνθούν οι “εκτός συστήματος” από το να διεκδικήσουν μέρος της χρηματοδότησης, είτε αυτοί είχαν αγαθές προθέσεις είτε όχι– ποτέ δεν ελέγχθηκε η σκοπιμότητα των έργων για τα οποία δινόταν αφειδώς κρατική χρηματοδότηση. Αποτέλεσμα ήταν πολύ συχνά να χρηματοδοτούνται προγράμματα όπως “Κοινωνικά Δίκαιος Τουρισμός στον Λίβανο”, “Χρηστή Διακυβέρνηση στο Σουδάν”, κ.λπ. Κανένας στο υπουργείο Εξωτερικών δεν γνώριζε σε τι αφορούσαν τα προγράμματα αυτά, ποιο ήταν το περιεχόμενό τους και εάν η ελληνική κυβέρνηση είχε σοβαρούς λόγους να τα χρηματοδοτήσει.

Ακόμα πιο ουσιώδες όμως, είναι ότι ποτέ δεν ελεγχόταν εάν το όποιο έργο –σοβαρό ή μη, αναγκαίο ή όχι– πραγματοποιούνταν και παραδίδονταν. Είναι άξιο απορίας το πώς, ενώ ήταν τόσο δύσκολοι οι όροι έγκρισης χρηματοδότησης ενός προγράμματος από πλευράς τεχνικών προϋποθέσεων, στη συνέχεια δεν υπήρχε σχεδόν κανένας ουσιαστικός έλεγχος για το αν υλοποιήθηκε.

Επισήμως, σκοπός της χρηματοδότησης των ΜΚΟ ήταν να προσφέρουν αυτές, αντί για το κράτος –και οπωσδήποτε στο όνομα της Ελλάδας– αναπτυξιακή και ανθρωπιστική βοήθεια σε κράτη που την είχαν ανάγκη, ενισχύοντας την εικόνα της χώρας στο εξωτερικό.

Η συγκεκριμένη πηγή χρηματοδότησης κολλητών και φίλων –αν και υπήρχαν και κάποιες σοβαρές οργανώσεις– στέρεψε όταν η κρίση προχώρησε, καθώς η κατάσταση άρχισε να φαντάζει προκλητική και οι ψίθυροι για το τι πραγματικά συνέβαινε όλο και δυνάμωναν. Σε κάποιες περιπτώσεις, όπως στην κραυγαλέα υπόθεση της διαβόητης ΜΚΟ “Αλληλεγγύη”, καταλογίστηκαν από το 2008 και ζητήθηκε να επιστραφούν 6,69 εκατ. ευρώ (η γνωστή υπόθεση με τα χαλασμένα κοτόπουλα). Κάποια χρήματα επιστράφηκαν, αλλά όχι όλα και η υπόθεση αυτή βρίσκεται σε εκκρεμότητα εδώ και αρκετά χρόνια, χωρίς να έχουν αποδοθεί ευθύνες στον πρόεδρο της ΜΚΟ κ. Δημήτρη Φουρλεμάδη, ο οποίος τότε τα παράτησε και έγινε διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Alpha του επιχειρηματία Δ. Κοντομηνά.

Η “Αλληλεγγύη” είχε λάβει συνολικά 23,6 εκατομμύρια ευρώ και μόλις τον προηγούμενο μήνα βρέθηκαν και καταγράφηκαν για πρώτη φορά όλα τα ποσά, καθώς επικρατούσε (ενδεχομένως σκόπιμο) χάος. Περίπου 10 προγράμματα της “Αλληλεγγύης” έχουν κλείσει, θεωρούνται δηλαδή από το κράτος οικονομικά τακτοποιημένα, ενώ 18 παραμένουν ανοιχτά και ως τώρα υπάρχουν καταλογισμοί για τέσσερα προγράμματα που έχουν ελεγχθεί. Η ΜΚΟ έχει επιστρέψει τα 5,3 εκατομμύρια ευρώ στο ΥΠΕΞ, ενώ το ελληνικό κράτος της ζητάει πίσω πολύ περισσότερα.

Μετ’ εμποδίων ο έλεγχος

Εδώ και λίγο καιρό στο ΥΠΕΞ επιχειρείται για πρώτη φορά ενδελεχής έλεγχος από μία ομάδα διπλωματών (θα μπορούσαμε να τους χαρακτηρίσουμε και “αδιάφθορους”, εάν αυτές οι λέξεις δεν είχαν χάσει το νόημά τους τελευταία), που προσπαθεί να ρίξει φως σε όλες τις υποθέσεις για να ελεγχθούν τα πάντα από την αρχή: ποιοι πήραν χρήματα, γιατί τα πήραν και τι τα έκαναν.

Τα εμπόδια ωστόσο είναι πάρα πολλά, όπως διαπιστώνουν τόσο οι διπλωμάτες όσο και οι δικαστές. «Πρώτον, άντε να αποδείξεις ύστερα από 15 χρόνια αν έγινε ή όχι –κι αν έγινε όπως θα έπρεπε να είχε γίνει– ένα σεμινάριο από ελληνική ΜΚΟ σε ένα χωριό του Πακιστάν, ιδιαίτερα όταν και η πρεσβεία και η ΥΔΑΣ (σ.σ αρμόδια υπηρεσία του ΥΠΕΞ) έχουν ήδη “βεβαιώσει” την καλή εκτέλεσή του», αναφέρει πρόσωπο που ερευνά τις υποθέσεις αυτές. Η κατάσταση όμως είναι ακόμα χειρότερη, όπως εξηγεί, όσον αφορά στην “ανθρωπιστική βοήθεια”, όπου δεν έχει μείνει κανένα ίχνος, παρά μόνο δηλώσεις όπως αυτή: «Μοιράσαμε τέντες και κουβέρτες και φύγαμε».

Αυτή τη στιγμή πάντως έχει σταματήσει κάθε νέα χρηματοδότηση και στην ΥΔΑΣ υπάρχουν δύο κατηγορίες προγραμμάτων ΜΚΟ:

α) Τα “κλειστά”, δηλαδή εκείνα που υποτίθεται ότι είναι δημοσιονομικά τακτοποιημένα. Αυτά είναι περίπου 530, τα οποία ύστερα από τις βεβαιώσεις των πρεσβειών των χωρών στις οποίες δραστηριοποιήθηκαν οι ΜΚΟ και της αρμόδιας υπηρεσίας ΥΔΑΣ πήραν και τις ευλογίες της Υπηρεσίας Δημοσιονομικού Έλεγχου στο ΥΠΕΞ και στάλθηκαν μαζί με όλα τα παραστατικά στο Ελεγκτικό Συνέδριο, όπου βρίσκονται σωρηδόν σε μια αποθήκη στην Κάντζα, όπου κανείς δεν γνωρίζει πού βρίσκεται τι και η εύρεση οποιουδήποτε δικαιολογητικού είναι, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ηράκλειος άθλος. Μάλιστα, δεν κρατήθηκαν καν αντίγραφα τους στην ΥΔΑΣ!

Για να ολοκληρωθεί η εκταμίευση της κρατικής χρηματοδότησης, οι πρέσβεις έπρεπε να βεβαιώσουν για την καλή εκτέλεση των έργων. Οι περισσότεροι συνήθως δεν είχαν ιδέα για τα προγράμματα, αλλά παρόλα αυτά έδιναν το ΟΚ, καθώς γνώριζαν ότι αυτά είχαν το πράσινο φως από το ΥΠΕΞ, και πως αυτό ήθελαν οι πολιτικές ηγεσίες, από την αρχή που ξεκίνησε η χρηματοδότηση συγκεκριμένων ΜΚΟ και η έγκριση των προγραμμάτων τους. Η ΝΔ κάλυπτε το ΠΑΣΟΚ και το αντίθετο, παρά την όποια λεκτική αντιπαράθεση στο θέμα αυτό, κυρίως επιμέρους βουλευτών. Οι εξαιρέσεις ήταν ελάχιστες και μόνο χάρη στους λίγους διπλωμάτες που αρνήθηκαν να κάνουν τα στραβά μάτια διασώθηκαν κάποια στοιχεία, αφού οι πολιτικές ηγεσίες είχαν σπεύσει να κλείσουν άρον άρον τους φακέλους των προγραμμάτων, με τα περισσότερα στοιχεία να έχουν εξαφανιστεί από το ΥΠΕΞ.

Όλα τα παραπάνω σήμαιναν ότι πολλά “κλειστά” προγράμματα απλώς έκλεισαν για να κλείσουν, χωρίς να έχουν ελεγχθεί ουσιαστικά.

β) Τα “ανοικτά”, δηλαδή αυτά που δεν έχουν ακόμα περάσει από τον οικονομικό έλεγχο της Υπηρεσίας Δημοσιονομικού Έλεγχου και δεν έχουν σταλεί στο Ελεγκτικό Συνέδριο, επειδή το 2010 το ΥΠΕΞ δεν τους είχε πληρώσει την τρίτη ή την τέταρτη δόση λόγω περιστολής δαπανών. Αυτά είναι 198. Kαι εδώ έχουμε πάλι βεβαιώσεις καλής εκτέλεσης από πρεσβείες (πλην ελαχιστότατων περιπτώσεων) καθώς και το OK από την ΥΔΑΣ.

Όπως εξηγούν αρμόδιες διπλωματικές πηγές, για να αποδειχθεί ότι οι “βεβαιώσεις” δόθηκαν χωρίς έλεγχο (σύμφωνα με βάσιμες ενδείξεις και πληροφορίες που υπάρχουν για κάποια προγράμματα) πρέπει να αποδειχθεί ότι: α) το έργο δεν έγινε καθόλου ή έγινε με πολύ πλημμελή τρόπο και β) ότι υπήρξε δόλος εκ μέρους των υπαλλήλων που εξέδιδαν τις βεβαιώσεις –πράγμα πολύ δύσκολο, εάν όχι ακατόρθωτο. Υπάρχουν, όπως λένε πηγές μέσα από το ΥΠΕΞ, “καραμπινάτες” περιπτώσεις που είναι φανερά απάτες, όμως είναι πολύ πιθανό να μην βρεθούν ποτέ οι αποδείξεις. Πάντως, γίνεται προσπάθεια να “ξεσκονιστούν” τα πάντα, και σε ορισμένες περιπτώσεις όπως αυτές που αναφέρουμε παρακάτω, υπάρχουν αποτελέσματα.

Μεγάλες είναι βέβαια, σύμφωνα με κυβερνητική πηγή, και οι ευθύνες της Υπηρεσίας Δημοσιονομικού Έλεγχου στο ΥΠΕΞ, που υπάγεται στο υπουργείο Οικονομικών, η οποία σπανιότατα βρήκε κάτι το μεμπτό, –παρότι υπήρχαν και μάλιστα πολλά– και όταν έβρισκε, το επέστρεφε στην ΥΔΑΣ “για διόρθωση” (αν π.χ. έλειπε μια ημερομηνία ή μια σφραγίδα) χωρίς να μπαίνει στην ουσία του πράγματος. Ευθύνες έχουν και οι πάρεδροι του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο ΥΠΕΞ, που επίσης αρκούνταν σε καθαρά τυπικούς ελέγχους. Γι’ αυτό και σε κάθε δίωξη περιλαμβάνεται και ο επικεφαλής των παρέδρων, την εποχή που έγινε το αδίκημα.

“Αναπτυξιακή βοήθεια” σε κοσμηματοπώλες και βιομηχάνους

Εκτός από τα περίπου 700 χρηματοδοτημένα προγράμματα των ΜΚΟ, έχει ανακαλυφθεί στα αρχεία και μια σειρά από Χρηματικά Εντάλματα Προπληρωμής (ΧΕΠ) με τα οποία επίσης δίνονταν (ακόμα ευκολότερα) χρήματα από την ΥΔΑΣ σε γνωστούς και φίλους, χωρίς καμία προφανή σκοπιμότητα. To inside story διαθέτει έγγραφα ΧΕΠ, με τα οποία δίνονται μερικές εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ σε ιδιοκτήτη εκδοτικού οίκου (Ίνδικτος) –που ανήκε στο φιλικό περιβάλλον στελέχους της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΞ εκείνης της περιόδου– με αιτιολογία την έκδοση κάποιων φυλλαδίων, ενώ βρέθηκε και ΧΕΠ για δαπάνη ύψους 18.948 ευρώ σε πολύ γνωστό κοσμηματοπωλείο της Αθήνας (Πενθερουδάκης).

Η ομάδα των διπλωματών που ελέγχει όλες αυτές τις δαπάνες έχει στείλει αρκετά και από αυτά τα ΧΕΠ στην Εισαγγελία. Τα ποσά των διαπιστωθεισών χρηματοδοτήσεων από την πλευρά του ΥΠΕΞ αναφέρονται με επιφύλαξη, όπως αναφέρουν και στην δικαιοσύνη, καθώς δεν υπάρχει ακόμη ασφαλής καταγραφή των συνόλου των εκταμιεύσεων της ΥΔΑΣ. Η καταγραφή είναι πλήρης μόνο σε σχέση με τα στοιχεία που υπάρχουν σήμερα στο ΥΠΕΞ και έχουν βρεθεί.

Μια ακόμα από τις ενδιαφέρουσες περιπτώσεις που ανακάλυψαν πρόσφατα στο ΥΠΕΞ ήταν και η ΜΚΟ που εμφανιζόταν στις λίστες των χρηματοδοτούμενων οργανώσεων με την ονομασία INA και μέλη της ήταν …βιομήχανοι της βόρειας Ελλάδας. Με το πρόσχημα της αναπτυξιακής βοήθειας –όπως αναφέρεται και σε έγγραφο με στοιχεία που εστάλησαν στη δικαιοσύνη– τα χρήματα φαίνεται να πήγαιναν σε ιδιωτικές εταιρείες. Την υπόθεση πλέον ερευνά (και) η δικαιοσύνη, παρότι υπήρξε ζωηρό ενδιαφέρον βορειοελλαδίτη υπουργού υπέρ των συγκεκριμένων επιχειρηματιών.

Το “Κέντρο Ευρωπαϊκου Συνταγματικού Δικαίου”

Για να καταλάβει κανείς πώς λειτουργούσε το σύστημα, αρκεί να παρακολουθήσει ένα από τα χαρακτηριστικά προγράμματα των ΜΚΟ που χρηματοδοτούσε το υπουργείο Εξωτερικών. Η περίπτωση, που έχει σταλεί και στον εισαγγελέα, είναι το πρόγραμμα κοινωνικά δίκαιου τουρισμού στο Λίβανο από τη ΜΚΟ “Κέντρο Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου-Ίδρυμα Θεμιστοκλή και Δημήτρη Τσάτσου” (αναφέρεται και ως ΚΕΣΔ σε κάποια έγγραφα). Πολλά από τα στοιχεία που βρέθηκαν στον φάκελο του “κλειστού” αυτού προγράμματος είναι πραγματικά άξια αναφοράς.

Το πρόγραμμα “Fairtour” ή αλλιώς “Εκπόνηση σχεδίου και εφαρμογής δράσεων για την προώθηση κοινωνικά δίκαιου τουρισμού στη Συρία και στο Λίβανο”Από τη ιστοσελίδα της οργάνωσης είχε προϋπολογισμό 320.000 ευρώ. Διαπιστώθηκε λοιπόν ότι υπήρξε εκταμίευση της β’ και γ’ δόσης (120.000 ευρώ), ενώ ο πρέσβης της Ελλάδας στη Βηρυτό εκείνη την περίοδο Νικόλαος Βαμβουνάκης είχε εισηγηθεί αρνητικά, καθώς ουδέποτε, όπως είπε, είχε λάβει γνώση του συγκεκριμένου προγράμματος. Από τις ελάχιστες φωτεινές εξαιρέσεις, ο πρέσβης αρνήθηκε να κάνει τα στραβά μάτια, προς μεγάλη και δυσάρεστη έκπληξη των ενδιαφερομένων.

Σχετικά με το “Fairtour”, από το σχετικό έγγραφο του ΥΠΕΞ μαθαίνουμε ότι:

Υπήρξε μελέτη για το πρόγραμμα, που κόστισε 80.000 ευρώ. Από αυτά, τα 50.000 ευρώ πήγαν σε Έλληνες και τα 30.000 σε ξένους.
Για δαπάνες φιλοξενίας στην Ελλάδα (οι αποστολές ήταν για τρία ολιγοήμερα σεμινάρια 4 ή 6 ατόμων) αναφέρεται το υπερβολικό ποσό των 60.000 ευρώ.
Από τον συνολικό προϋπολογισμό του προγράμματος, το 90% των χρημάτων δαπανήθηκε στην Ελλάδα και μόνο το 10% στη χώρα-πεδίο δράσης.
Υπήρξε μέχρι και διαμαρτυρία συμμετεχόντων, όπως της διευθύντριας του υπουργείου Τουρισμού του Λιβάνου, για τα πανάκριβα εισιτήρια μέσω Κύπρου που στοίχιζαν 600 δολάρια περισσότερα από την πτήση της Ολυμπιακής, ενώ η λιβανέζικη αεροπορική εταιρεία τους τα προσέφερε, όπως ανέφερε, δωρεάν. Επίσης η συγκεκριμένη γυναίκα πρότεινε να μειωθούν οι διανυκτερεύσεις και επεσήμανε ότι εάν η πρότασή της δεν γινόταν δεκτή, δεν θα συμμετείχε ούτε η ίδια ούτε άλλο ένα στέλεχος, του οποίου το όνομα αναφέρει. Προφανώς η πρόταση της δεν έγινε δεκτή, γιατί τελικά όπως προκύπτει από τα στοιχεία που βρέθηκαν, ακύρωσαν τη συμμετοχή τους.
Ο εκπρόσωπος της λιβανέζικης ΜΚΟ που θα συνεργαζόταν με την ΜΚΟ του “Κέντρου Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου” για το πρόγραμμα ήταν κι εκείνος δυσαρεστημένος, καθώς φαίνεται ότι είχε συμφωνηθεί να υποδείξει αυτός τα πρόσωπα που θα συμμετείχαν στα σεμινάρια, πράγμα που δεν συνέβη και διαμαρτυρήθηκε γι’ αυτό. Από την ελληνική ΜΚΟ του απάντησαν ότι τα πρόσωπα που συμμετείχαν τα υπέδειξε η πρεσβεία της Ελλάδας στον Λίβανο, πράγμα που επίσης διαψεύδεται από την πρεσβεία, με τον τότε πρέσβη να αναφέρει ότι ουδέποτε ρωτήθηκε.
Από τα 320.000 ευρώ του προϋπολογισμού του προγράμματος, ο τοπικός εταίρος θα έπαιρνε μόνο τα 15.000 ευρώ. Κατά τη διάρκεια της τελικής ημερίδας ωστόσο είχε λάβει μόνο 5.000 και από τον φάκελο του προγράμματος δεν φαίνεται αν έλαβε και τα υπόλοιπα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα παραστατικά του προγράμματος δεν υπάρχουν πια στον φάκελο της ΜΚΟ “Κέντρο Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου” στο ΥΠΕΞ, αφού το πρόγραμμα έχει “κλείσει” και θεωρείται τακτοποιημένο αρμοδίως με τις τότε υπηρεσίες του ΥΠΕΞ να έχουν εκδώσει και βεβαιώσεις καλής εκτέλεσης, κουκουλώνοντας την αρνητική εισήγηση του πρέσβη και τις λοιπές ενδείξεις.

Διαπιστώθηκε επίσης, ότι μετά από αναφορά του τότε πρέσβη στον Λίβανο προς το ΥΠΕΞ, είχε διαταχθεί –ως όφειλε– ΕΔΕ από τον κ. Μολυβιάτη, η οποία ωστόσο δεν αξιοποιήθηκε περαιτέρω και βρέθηκε καταχωνιασμένη στα αρχεία. Χάρη σε αυτήν ωστόσο βρέθηκαν τα παραπάνω στοιχεία που αποκαλύπτουν τι συνέβαινε με τα προγράμματα αυτά. Στοιχεία που βέβαια δεν θα είχαν συλλεχθεί, εάν δεν βρισκόταν ένας πρέσβης να στείλει αναφορά, αρνούμενος να κάνει ό,τι έκαναν οι περισσότεροι.

Το κόστος κάποιων από τα προγράμματα, από παλαιότερες λίστες του ΥΠΕΞ

Ο πρόεδρος της ελληνικής ΜΚΟ που εμπλέκεται, τοποθετήθηκε πριν από μερικούς μήνες στην Επιτροπή των Σοφών για το Ασφαλιστικό από υπουργό που υπήρξε μέλος και αυτός της συγκεκριμένης ΜΚΟ και το αναφέρει στο βιογραφικό του. Η συγκεκριμένη ΜΚΟ είναι από εκείνες που έχουν λάβει μεγάλες χρηματοδοτήσεις για πλήθος προγραμμάτων όπως: “Τεχνική υποστήριξη της αλβανικής κυβέρνησης για την καταπολέμηση της διαφθοράς”, “Ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στην κοινωνική και οικονομική ζωή της Ιορδανίας”, “Καλύτερη νομοθέτηση στη Δημοκρατία της Αρμενίας”, “Εκπαίδευση εμπειρογνωμόνων στη χρηστή διακυβέρνηση στο Σουδάν”, “Eκπαίδευση δικαστών στη Νότια Αφρική” κ.α (πηγή:  η ιστοσελίδα της οργάνωσης).

Αναμένονται οι πρώτες διώξεις

Εδω και 17 μήνες η ομάδα των “αδιάφθορων” της ΥΔΑΣ μελετά σε βάθος τους φακέλους και προσπαθεί να αποδείξει τα τρωτά, τις αντιφάσεις και τις τυπικές παραλείψεις των έργων και των συμβάσεων. Αν κρίνουν ότι για ένα πρόγραμμα έχουν επαρκή αρνητικά στοιχεία, το στέλνουν στην Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς.

Ειδικά τους τελευταίους μήνες, που η “ομάδα Ράικου” της εισαγγελίας ενεργοποιήθηκε ξανά, φαίνεται να αρχίζει να κινείται και η δικαιοσύνη, γιατί μέχρι πρότινος τα έστελναν μεν στην Εισαγγελία Πρωτοδικών, αλλά δεν γινόταν τίποτα.

Στο επόμενο εξάμηνο, αν δεν υπάρξουν καθυστερήσεις ή στασιμότητα από τη δικαιοσύνη, αναμένεται να γίνουν διώξεις για αρκετά προγράμματα για τα όποια έχουν σταλεί πολλά στοιχεία, όπως π.χ. αυτό που αφορά τα λεφτά που είχαν συγκεντρωθεί για το τσουνάμι, που θεωρείται μεγάλο σκάνδαλο από όσους το διερεύνησαν, καθώς και δυο-τρεις περιπτώσεις ΜΚΟ ανθρώπων με ισχυρές διασυνδέσεις στο πολιτικό κατεστημένο, τότε αλλά και τώρα.

Η έλλειψη προσωπικού που να είναι πρόθυμο να συμβάλει στη διερεύνηση των προγραμμάτων είναι ακόμα ένα σοβαρό εμπόδιο στον έλεγχο των ΜΚΟ, καθώς υπάρχει τεράστιος όγκος δουλειάς και πάρα πολύ λίγα άτομα που εργάζονται γι’ αυτό. Για κάθε υπόθεση χρειάζεται έρευνα πολλών ημερών και ιδιαίτερη προσοχή, γιατί «τα λάθη δεν επιτρέπονται», όπως λέει πηγή από το ΥΠΕΞ.

Παράλληλα, η ομάδα της ΥΔΑΣ απαντάει σε εφορίες και ΣΔΟΕ, που ερευνούν φορολογικά διάφορες ΜΚΟ, κι επίσης προβαίνει σε καταλογισμούς, μια πολύ χρονοβόρα διαδικασία, καθώς πρέπει να τους σταλούν τα παραστατικά από το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Την ίδια στιγμή προσπαθούν να βρουν τι έγιναν παραπάνω από 46 εκατομμύρια ευρώ που είχαν δοθεί από το ΥΠΕΞ σε άλλα υπουργεία για “αναπτυξιακές δράσεις στο εξωτερικό” (γιατί συνέβαινε και αυτό, προκειμένου να μοιράζονται κάποια κονδύλια και σε άλλα υπουργεία).

https://insidestory.gr/article/voitheia-trites-hores?token=LKEHJ51CBI