Αποστολή στο Ιράν

Το διάταγμα Τραμπ, δώρο στις ακραίες φωνές του Ιράν

ΙρανΦωτο(δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή στις 11.02.2017)

ΤΕΧΕΡΑΝΗ. Στο Ιράν, οι μόνοι που είδαν θετικά το διάταγμα του Ντόναλντ Τραμπ, αυτές τις μέρες, ήταν οι σκληροπυρηνικοί του ισλαμικού καθεστώτος, οι οποίοι τελευταία ενοχλούνταν με τα ανοίγματα της κυβέρνησής τους προς τη Δύση, καθώς και με τη συμφωνία για τον ειρηνικό χαρακτήρα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων εις βάρος της χώρας. Ολο αυτό το διάστημα δυσφορούσαν με την επιτυχή έκβαση της συμφωνίας, για την οποία εργάστηκαν σκληρά οι πρόεδροι των ΗΠΑ και του Ιράν, Μπαράκ Ομπάμα και Χασάν Ροχανί, εκφράζοντας έντονες αντιρρήσεις, όπως άλλωστε και ο Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ. Οι ακραίοι ισλαμιστές του Ιράν ισχυρίζονταν ότι «οι ΗΠΑ δεν θα κρατούσαν τον λόγο τους». Μετά την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ και ειδικά μετά το απαγορευτικό διάταγμα, υποστηρίζουν ότι δικαιώθηκαν.

Αυτοί που ανησυχούν ιδιαιτέρως είναι οι λεγόμενοι μεταρρυθμιστές, ειδικά ενόψει των επερχόμενων εκλογών, οι οποίοι φοβούνται ότι μπορεί να τους στοιχίσει πολιτικά αν ενισχυθούν οι ακραίες φωνές ως αντίδραση στην πολιτική του Τραμπ. Ανήσυχοι είναι και οι νέοι επιστήμονες που εγκατέλειπαν μαζικά τη χώρα τους για τις Ηνωμένες Πολιτείες τα τελευταία χρόνια. Αυτές οι δύο κατηγορίες πλήττονται άμεσα στο Ιράν και είναι ακριβώς αυτοί από τους οποίους οι ΗΠΑ μόνο να κερδίσουν είχαν τα τελευταία χρόνια.

Οι συντηρητικοί μουλάδες έβλεπαν εξαρχής με καχυποψία τη συμφωνία με τον Μπαράκ Ομπάμα και τους αποκαλούμενους μεταρρυθμιστές πολιτικούς του Ιράν, οι οποίοι ήταν υπέρ του διαλόγου με τις ΗΠΑ και βρήκαν τώρα την ευκαιρία να πουν ότι εκείνοι είχαν προειδοποιήσει πως δεν έπρεπε να εμπιστευθούν την αμερικανική κυβέρνηση.

Οι φόβοι

Ο –εκ των μετριοπαθών– Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Μοχαμάντ Τζαβάν Ζαρίφ, δήλωσε ότι το διάταγμα Τραμπ ήταν ένα μεγάλο δώρο στους ακραίους της χώρας του. Αλλά και οι υπόλοιποι μετριοπαθέστεροι πολιτικοί της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν φοβούνται ότι θα ενισχυθεί ο αντιαμερικανισμός ο οποίος υποχωρούσε. Κι όλα αυτά, λίγους μήνες πριν από τις κρίσιμες εκλογές που θα γίνουν την ερχόμενη άνοιξη, όταν θα δοθεί μία μεγάλη μάχη μεταξύ των συντηρητικών και των μεταρρυθμιστών.

Ο Μπαράκ Ομπάμα υποστήριξε με πάθος τη συμφωνία για τα πυρηνικά και ήθελε να κλείσει πριν φύγει, παρότι (ή ακριβώς γι’ αυτό) είχε σφοδρές αντιδράσεις από τους Ρεπουμπλικανούς και τον Ισραηλινό ηγέτη Μπέντζαμιν Νετανιάχου. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν την είχε χαρακτηρίσει ιστορική ευκαιρία «για να κερδίσει η Ουάσιγκτον την εμπιστοσύνη του ιρανικού λαού, η οποία είχε πληγεί από εχθρικές πολιτικές δεκαετιών των Ηνωμένων Πολιτειών».

Ο μεταρρυθμιστής πρόεδρος του Ιράν, Χασάν Ροχανί, είχε πάρει πάνω του τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα, όχι χωρίς κόστος στο εσωτερικό, καθώς κατηγορήθηκε για υποχωρητικότητα προς τις ΗΠΑ. Ηδη και πριν από το διάταγμα Τραμπ ήταν σε δύσκολη θέση, αφού οι Αμερικανοί δεν προχώρησαν σε ουσιαστική άρση των κυρώσεων και παρά τις υποχωρήσεις της Τεχεράνης, ο οικονομικός αποκλεισμός –ένα χρόνο μετά– παραμένει. Η κατάσταση αυτή αξιοποιείται εις βάρος του Χασάν Ροχανί και των μετριοπαθέστερων από τους συντηρητικούς πολιτικούς αντιπάλους τους, που τους κατηγορούν ότι «πίστεψαν αφελώς τις ΗΠΑ οι οποίες τους κορόιδεψαν».

Και στο παρελθόν

Αν ο Τραμπ συνεχίσει σε αυτό το μοτίβο, ο Ροχανί και οι μεταρρυθμιστές κινδυνεύουν να έρθουν σε εξαιρετικά δύσκολη θέση, καθώς αυτή η συμπεριφορά ενδέχεται να υπονομεύσει την υποψηφιότητά τους στις εκλογές και να κερδίσουν οι σκληροπυρηνικοί. Εχει ξαναγίνει κάτι τέτοιο, όταν κέρδισε τις εκλογές ο πρώην πρόεδρος Αχμαντινετζάντ εις βάρος των μεταρρυθμιστών, καθώς οι ΗΠΑ τότε δεν ανταποκρίνονταν στα ανοίγματά τους, που είχαν προηγηθεί.

Σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μετά την Ισλαμική Επανάσταση, με την αμερικανική πρεσβεία στην Τεχεράνη να παραμένει έκτοτε κλειστή, ο αντιαμερικανισμός είχε αρχίσει να υποχωρεί αισθητά, ειδικά στη νεολαία και στους ανθρώπους των επιστημών και των τεχνών, πολλοί εκ των οποίων μέχρι προχθές ονειρεύονταν να κάνουν καριέρα στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς έβλεπαν όλο και περισσότερους συμπατριώτες τους να κάνουν το όνειρο αυτό πραγματικότητα.

Απογοήτευση για τους νέους και δημόσιες αντιδράσεις

Οι νέοι στο Ιράν έχουν πολύ καλή σχέση με το Διαδίκτυο και καταφέρνουν να μαθαίνουν τα πάντα, παρά τους περιορισμούς. Στην Τεχεράνη σχεδόν όλοι έχουν smartphone και στους δρόμους συναντάς παντού νέους με iphone στο χέρι – οι περισσότεροι με τα τελευταία μοντέλα. Οποιος επισκεφθεί το Ιράν, θα διαπιστώσει ότι όλες οι δυτικές μάρκες υπάρχουν εκεί, παρά τον πολυετή αποκλεισμό της Δύσης. «Ολα μπορούμε να τα βρούμε και να τα αγοράσουμε, αλλά τα πληρώνουμε δύο και τρεις φορές ακριβότερα από ό,τι τα αγοράζετε στη Δύση», λένε.

Οι νέοι του Ιράν ενημερώθηκαν για το διάταγμα του Ντόναλντ Τραμπ την ίδια στιγμή. Για την ακρίβεια, γνώριζαν την είδηση για το διάταγμα πριν καν αυτό τεθεί σε ισχύ, καθώς ήταν ενημερωμένοι λεπτομερώς για όσα είχαν προηγηθεί και εύχονταν να μη γίνει πράξη.

«Ελπίζω να μην ισχύσει στ’ αλήθεια», έλεγε ένα 25χρονο κορίτσι που έχει σπουδάσει ηλεκτρολόγος μηχανικός, έχει κάνει μάστερ στην Τεχεράνη και περίμενε να της απαντήσουν τα αμερικανικά πανεπιστήμια στα οποία είχε κάνει αιτήσεις με την προσδοκία να συνεχίσει τις σπουδές της εκεί. Δεν έκρυβε την απογοήτευσή της για την απαγόρευση Τραμπ και έδειχνε απελπισμένη όταν αναφερόταν στην πιθανότητα να ακυρωθούν όλα τα σχέδιά της.

«Φυγή» επιστημόνων

Το Ιράν διαθέτει σπουδαίους επιστήμονες σε πολλούς τομείς και κάποιοι νεαροί απόφοιτοι πανεπιστημίων της Τεχεράνης γίνονται αμέσως δεκτοί στα καλά πανεπιστήμια των Ηνωμένων Πολιτειών. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει τεράστιο brain drain από το Ιράν προς τις ΗΠΑ και αυτός είναι και ο κύριος λόγος που οι Ιρανοί μετανάστες στην Αμερική έχουν υψηλό μορφωτικό επίπεδο.

Τόσο η πολιτική ηγεσία του Ιράν όσο και διάσημοι Ιρανοί καλλιτέχνες, αλλά και απλοί πολίτες της χώρας αντέδρασαν έντονα από την πρώτη στιγμή στο διάταγμα του Nτόναλντ Τραμπ και δήλωσαν ότι οι Ιρανοί δεν είναι τρομοκράτες και δεν ήταν αυτοί που πρωταγωνίστησαν στις τρομοκρατικές επιθέσεις που έπληξαν τα τελευταία χρόνια τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Κάποια κυβερνητικά στελέχη απευθύνθηκαν δημόσια προς τον Ντόναλντ Τραμπ, κουνώντας του το δάχτυλο και δηλώνοντας (παρότι τον κατηγόρησαν πριν για ρατσισμό) ότι εκείνοι είναι η μοναδική άρια φυλή στην περιοχή (Ιράν σημαίνει «η χώρα των Αρίων» και αυτό ήθελαν να πουν όταν με αυτό το όνομα αντικατέστησαν το παλιό όνομα Περσία, θέλοντας να διαφοροποιηθούν από τους Αραβες στη γύρω περιοχή, τους οποίους θεωρούν περίπου κατώτερους).

Πράξεις διαμαρτυρίας

Πολλοί νέοι άνθρωποι στην Τεχεράνη επιδοκίμασαν τις δηλώσεις της δημοφιλούς ηθοποιού Ταρανέ Αλιντουστί, η οποία υποστήριξε ότι οι τρομοκράτες στις ΗΠΑ ήταν κυρίως πολίτες εθνικοτήτων χωρών που δεν είναι στη λίστα του Ντόναλντ Τραμπ. Η συγκεκριμένη ηθοποιός πρωταγωνιστεί στην ταινία «Ο εμποράκος», που είναι υποψήφια για Οσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας και θα μετέβαινε στις ΗΠΑ για την τελετή απονομής. Επειτα από αυτά, όμως, ανακοίνωσε ότι δεν θα παραστεί στην τελετή των Οσκαρ, ως πράξη διαμαρτυρίας, ακόμα και αν η περίπτωσή της εξαιρεθεί από τη γενική απαγόρευση. Η στάση της αυτή επαινέθηκε τόσο από τους απλούς Ιρανούς όσο και από κυβερνητικά στελέχη, που την παρουσίασαν ως υπόδειγμα ήθους και πατριωτισμού.

Ακόμα πιο δημοφιλής στο Ιράν είναι ο σκηνοθέτης της ταινίας, ο Ασγκάρ Φαραντί, που έχει ήδη κερδίσει ένα βραβείο Οσκαρ το 2012 με την ταινία «Ο χωρισμός» και που και εκείνος δεν θα παραστεί στην τελετή. Ο Φαραντί άφησε αιχμές όμως, όχι μόνο για τον Ντόναλντ Τραμπ αλλά και για πολιτικούς της χώρας του, μιλώντας για ομάδες ανθρώπων και στις δύο πλευρές που ασπάζονται τη σκληρή γραμμή και προσπάθησαν να παρουσιάσουν στον λαό τους «ως τρομακτικές τις εικόνες ανθρώπων από άλλους πολιτισμούς, ώστε οι διαφορές να γίνουν διαφωνίες, οι διαφωνίες εχθρότητες και οι εχθρότητες φόβοι». Ανέφερε ακόμη – και με αυτό συμφώνησαν πολλοί νέοι και καλλιτέχνες στο Ιράν, ότι «το να εμπνέεις φόβο στον άλλο, είναι ένα από τα κατεξοχήν μέσα για τη δικαιολόγηση εξτρεμιστικών και φανατικών συμπεριφορών από στενόμυαλους ανθρώπους».

Τεράστια προσβολή στο «μεγάλο ιρανικό έθνος» και «ενάντια στους διεθνείς νόμους» χαρακτήρισε την απαγόρευση του Ντόναλντ Τραμπ και η βουλευτής του Ιράν Σομαγιέ Μαχμούντι, η οποία κι εκείνη με τη σειρά της αρνήθηκε να παραστεί σε διεθνή διάσκεψη του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη για τη θέση της γυναίκας.

Οι νέοι, που αποτελούν την πλειονότητα στο Ιράν, δεν έχουν μνήμες πριν από την Ισλαμική Επανάσταση και ειδικά οι νέοι στην Τεχεράνη έχουν υιοθετήσει έναν τρόπο ζωής με αρκετά στοιχεία του δυτικού πολιτισμού. Οι περισσότεροι αναρωτιούνται ποιο το όφελος των απαγορεύσεων αυτών. Οι μεταρρυθμιστές προσπάθησαν στην αρχή να παρουσιάσουν τον Ντόναλντ Τραμπ «σαν σκυλί που γαβγίζει, αλλά δεν δαγκώνει».

Οι πρώτες κινήσεις του δεν τους διευκολύνουν και γνωρίζουν ότι στην προεκλογική περίοδο που θα ανοίξει σε λίγο, η σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες θα είναι κεντρικό θέμα.

Advertisements

Η περίπτωση της Bridging Europe

be

Η εταιρεία δημοσκοπήσεων «φάντασμα» χωρίς διεύθυνση και τηλέφωνο και χωρίς το δικαίωμα να διενεργεί δημοσκοπήσεις, που δημιούργησε ένα μέλος του ΣΥΡΙΖΑ.

 

Η «Bridging Europe» είναι η περιβόητη εταιρεία δημοσκοπήσεων που εμφανίστηκε τα τελευταία δύο χρόνια στα κοινά της χώρας, δημοσιεύει τις έρευνες της αποκλειστικά σε φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ, αλλά κανένας δεν γνωρίζει σε ποιον ανήκει, ούτε καν που βρίσκεται η έδρα της.

bringingleft

Πρόκειται για μια εταιρεία δημοσκοπήσεων που δεν είναι μέλος του ΣΕΔΕΑ (Σύλλογος Εταιρειών Δημοσκοπήσεων και Έρευνας Αγοράς) αλλά ούτε εγγεγραμμένη στο μητρώο του ΕΣΡ είναι, ώστε να έχει τη δυνατότητα να διενεργεί νομίμως έρευνες κοινής γνώμης. Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγει να δημοσιοποιήσει τη μετοχική της σύνθεση, όπως είναι υποχρεωμένες να κάνουν όλες οι νόμιμες εταιρείες, καθώς και να ελέγχεται όπως μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή με τις εταιρείες που ανήκουν στον ΣΕΔΕΑ.

Μέλη του Συλλόγου Εταιρειών Δημοσκοπήσεων και Έρευνας Αγοράς έχουν επανειλημμένα ζητήσει από τα συγκεκριμένα ΜΜΕ που συνεργάζονται με την Bringing Europe (αφού δεν μπορούν να επικοινωνήσουν με κάποιον εκπρόσωπό της εταιρείας καθώς δεν εμφανίζεται κανείς ) να τους μεταφέρουν την παράκληση να παρουσιαστούν και να εγγραφούν στο μητρώο του ΕΣΡ ώστε να λειτουργούν νομίμως. Ο ΣΕΔΕΑ έχει απευθυνθεί επίσης και στον αρμόδιο υπουργό Επικρατείας, καθώς και στον γγ Ενημέρωσης, οι οποίοι συμφώνησαν μαζί τους ότι δεν πρέπει να δημοσιεύονται έρευνες από μη νόμιμες εταιρείες, αλλά τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ συνέχισαν να το κάνουν.

Η συνέχεια από το ρεπορτάζ που δημοσιεύθηκε στο inside story:

«Ο νόμος περί δημοσκοπήσεων δεν τηρείται πρώτα από όλα από την ίδια την πολιτεία» υποστηρίζουν όλοι οι δημοσκόποι με τους οποίους μίλησε το inside story στο πλαίσιο ρεπορτάζ για τις δημοσκοπήσεις. Και όλοι τους ανεξαιρέτως αναφέρθηκαν – άλλοι ονομαστικά και άλλοι όχι- στη συγκεκριμένη εταιρεία που διενεργεί δημοσκοπήσεις χωρίς να έχει το δικαίωμα να κάνει έρευνες κοινής γνώμης και χωρίς να δηλώνει ποιος είναι ο ιδιοκτήτης και ποια η μετοχική σύνθεση- όπως ορίζει ο νόμος περί δημοσκοπήσεων.

«Για να δημοσιοποιήσει μία εταιρεία δημοσκοπήσεων μία έρευνα κοινής γνώμης ο νόμος λέει ότι πρέπει να είναι στην λίστα του ΕΣΡ. Την περασμένη Κυριακή είδαμε πάλι μία δημοσκόπηση από εταιρεία που δεν είναι ούτε στον ΣΕΔΕΑ ούτε στο ΕΣΡ. Επιχειρήσαμε να επικοινωνήσουμε μαζί τους για να τους ενημερώσουμε για τη νομοθεσία και να τους καλέσουμε να εγγραφούν στη λίστα του ΕΣΡ» αναφέρει ο κ.Θωμάς Γεράκης, διευθύνων σύμβουλος της Marc, «αλλά δεν κατέστη δυνατόν γιατί στην ιστοσελίδα τους δεν αναφέρεται ούτε έδρα, ούτε διεύθυνση, ούτε τηλέφωνο!».
Την ίδια περίπτωση στηλιτεύει και ο Δημήτρης Μαύρος, πρόεδρος του ΣΕΔΕΑ, παρότι αρνείται να αναφέρει το όνομα της Bridging Europe. «Εμείς αυτό που κάναμε όταν είδαμε αυτή την έρευνα, ήταν να στείλουμε ένα δελτίο τύπου στα ΜΜΕ http://www.sedea.gr/files/deltio-typou-16.06.17.pdf με τη λίστα του ΕΣΡ ώστε να πληροφορηθούν όλοι ποιες είναι οι νόμιμες εταιρείες. Το θέσαμε και στον αρμόδιο υπουργό και αυτός είπε ότι συμφωνεί μαζί μας».
Η εν λόγω εταιρεία πάντως, εμφανίζεται με έδρα κάποτε στις Βρυξέλλες κάποτε στην Αθήνα, τις προηγούμενες μέρες χωρίς έδρα πουθενά. Μέχρι τώρα τα ευρήματα της Bridging Europe δημοσιεύονται σε φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ (Εφημερίδα Συντακτών, Χωνί) σε κομματικά (Αυγή, Left) ενώ τελευταία και στο κρατικό ΑΠΕ, παρότι πρόκειται για φορέα που διενεργεί δημοσκοπήσεις παρανόμως.

%ce%b1%cf%85%ce%b3%ce%ae%ce%b4%ce%b7%ce%bc%ce%bf%cf%83%ce%ba%ce%bf%cf%80%ce%ae%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82
Είναι εντυπωσιακό μάλιστα ότι και ο γενικός γραμματέας Ενημέρωσης, Λευτέρης Κρέτσος, είχε κάνει πριν από λίγο καιρό (αυτό;)κριτική http://news247.gr/eidiseis/synentefxeis/kretsos-sto-news247-o-klados-twn-dhmoskophsewn-de-mporei-na-aytorrythmistei.4007200.html λέγοντας ότι είναι λάθος για τα κομματικά μέσα να παρουσιάζουν δημοσκοπήσεις από εταιρείες που δεν είναι στον ΣΕΔΕΑ αν και λίγες μέρες τη δήλωση αυτή συνέβη ξανά το ίδιο, όπως ξανάγινε την περασμένη Κυριακή.

Η Bridging Europe πάντως πέρα από τη μη τήρηση των περισσότερων διατάξεων του νόμου, σε πολλές έρευνες που είχε δημοσιεύσει απέφευγε να αναφέρει το όνομα του εντολέα παρότι είναι υποχρεωτικό.

Μία από τις πρόσφατες δημοσκοπήσεις της Bridging Europe ήταν για την Εφημερίδα των Συντακτών, η οποία δημοσιεύθηκε στις 27 Αυγούστου με τίτλο «Ψηφίζουν αλλαγή στο τηλεοπτικό τοπίο» https://www.efsyn.gr/arthro/psifizoyn-allagi-sto-tileoptiko-topio
Στη δημοσιοποίηση της δημοσκόπησης αυτής βλέπουμε να αναφέρεται η ταυτότητα της έρευνας, καθώς η εταιρεία το προηγούμενο διάστημα είχε γίνει αντικείμενο πολλών επικριτικών δημοσιευμάτων, κυρίως γιατί ήταν η μόνη που έδινε και συνεχίζει να δίνει τον ΣΥΡΙΖΑ ως πρώτο κόμμα στην πρόθεση ψήφου, όταν όλες οι υπόλοιπες τον δείχνουν να καταρρέει.

Αυτή δεν είναι η μόνη αλλαγή που υποχρεώθηκε να κάνει η εν λόγω εταιρεία, όταν όλοι άρχισαν να αναρωτιούνται για το ποιος είναι ο ιδιοκτήτης της νεοφερμένης, αλλά αρνούμενης να νομιμοποιηθεί εγγραφόμενη στο ΕΣΡ εταιρείας.
Ιδρυτής και διευθυντής της Bridging Europe μέχρι πρότινος, δεν ήταν άλλος από τον επίσης νεοφερμένο στα πολιτικά πράγματα της χώρας, τον τριαντάχρονο Δημήτρη Ραπίδη.
director

Ο Δημήτρης Ραπίδης εμφανίστηκε στα πολιτικά πράγματα της χώρας μετά την έναρξη της κρίσης, το 2012, όταν βρέθηκε στον ΣΥΡΙΖΑ και στη συνέχεια εντάχθηκε στη γραμματεία Εξωτερικής Πολιτικής του κόμματος. Όσοι τον θυμούνται εκεί, αναφέρουν ότι βρέθηκε στην επιτροπή Εξωτερικής Πολιτικής χωρίς να τον γνωρίζουν από πριν, εικάζοντας ότι τον έφερε κάποιο από τα στελέχη της ηγετικής ομάδας. «Μας είπε ότι τον ενδιαφέρουν τα Βαλκάνια και η Τουρκία» αναφέρει ένα από τα μέλη εκείνης της Επιτροπής. «Είχε ένα think tank, την Bridging Europe, δεν ξέραμε από πού χρηματοδοτούνταν και αυτό κάποιοι στον ΣΥΡΙΖΑ δεν το έβλεπαν με καλό μάτι- αυτοί που έφυγαν μετά το τρίτο μνημόνιο. Ο ίδιος δήλωνε άνεργος και έλεγε ότι εκείνη την περίοδο έψαχνε για δουλειά».
Μετά τις Ευρωεκλογές πάντως, ο Δ. Ραπίδης, που στο μεταξύ είχε περάσει στην ομάδα Ευρωπαϊκών υποθέσεων του ΣΥΡΙΖΑ υπό τον Στέλιο Παππά, άρχισε να συνεργάζεται στενά με τον Δημήτρη Παπαδημούλη και να εργάζεται για την ευρωομάδα της αριστεράς, όπου συνεχίζει και σήμερα.
%cf%81%ce%b1%cf%80%ce%af%ce%b4%ce%b7%cf%82%cf%80%ce%b1%cf%80%ce%b1%ce%b4%ce%b7%ce%bc%ce%bf%cf%8d%ce%bb%ce%b7%cf%82

Ο κ.Ραπίδης σύντομα βρέθηκε στο στόχαστρο των πολιτικών αντιπάλων του ΣΥΡΙΖΑ, καθώς τόσο από την αρθρογραφία του, όσο και από την παρουσία του στα σόσιαλ μήντια, δεν κρυβόταν η ταύτιση του με το κυβερνών κόμμα, παρότι δεν την ανέφερε πουθενά- πιθανόν λόγω του ηθικά ασυμβίβαστου που υπάρχει με την ιδιότητα του «δημοσκόπου» . Για το λόγο αυτό, όταν τελευταία άρχισαν πολλοί να αναρωτιούνται για τη σχέση του με την κυβέρνηση, έπαψε να εμφανίζεται ως διευθύνων σύμβουλος της Bridging Europe κι εμφανίζεται μόνο ως ιδρυτής της, ενώ στη θέση του διευθύνοντα έχει μπει ένα ξένο όνομα.

Σε επικοινωνία που είχε το inside story μαζί του δήλωσε ότι ο ίδιος δεν είναι πια διευθυντής και συνεπώς δεν μπορούσε να μας απαντήσει στα ερωτήματα που θα του θέταμε. Σε άλλη ερώτηση μας για το που βρίσκεται η έδρα της εταιρείας μας είπε ότι «δεν υπάρχει, γιατί βρίσκεται σε μεταβίβαση», αλλά πριν ήταν στην Αθήνα.
Το inside story επιχείρησε να επικοινωνήσει και με τους φερόμενους ως επικεφαλής της εταιρείας αυτή την περίοδο, αλλά καθώς δεν υπάρχει τηλέφωνο, ούτε e-mail παρά μόνο η δυνατότητα να αφήσεις ένα μήνυμα στην ιστοσελίδα http://www.bridgingeurope.net/contact.html αυτό και πράξαμε , αλλά χωρίς να λάβουμε ποτέ κάποια απάντηση.

%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%84%ce%b1%ce%be%ce%b5%ce%b9%cf%831

%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%84%ce%b1%ce%be%ce%b5%ce%b9%cf%832

%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%84%ce%b1%ce%be%ce%b5%ce%b9%cf%833

%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%84%ce%b1%ce%be%ce%b5%ce%b9%cf%832

%ce%b4%ce%b9%ce%b1%cf%84%ce%b1%ce%be%ce%b5%ce%b9%cf%833

%ce%b1%ce%bb%cf%84%cf%83%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%af%cf%81%ce%b9bringing

%cf%81%ce%b1%cf%80%ce%af%ce%b4%ce%b7%cf%82%cf%85%cf%80%ce%bf%ce%b3%cf%81%ce%b1%cf%86%ce%ae%cf%83%cf%85%cf%81%ce%b9%ce%b6%ce%b1

%cf%84%ce%bf%cf%85%ce%af%cf%84%cf%82%cf%81%ce%b1%cf%80

Δημοσιεύθηκε στο insidestory.gr

Όταν η Ελλάδα μοίραζε βοήθεια σε τρίτες χώρες

Η έρευνα του ΥΠΕΞ, που έχει ξεκινήσει εδώ και δύο περίπου χρόνια, φέρνει στην επιφάνεια καλά κρυμμένα μυστικά της δραστηριότητας κάποιων ΜΚΟ στη χώρα μας πριν από την κρίση.

 

υπεξ
(δημοσιεύτηκε στις 12 Αυγούστου 2016 στο Inside story.)

Δεκαπέντε χρόνια μετά την έναρξη της χρηματοδότησης ΜΚΟ από το υπουργείο Εξωτερικών, επιχειρήθηκε για πρώτη φορά έλεγχος όλων των προγραμμάτων που διαχειρίστηκαν από το 2001 μέχρι το 2010 μη κυβερνητικές οργανώσεις με στόχο την αναπτυξιακή και ανθρωπιστική βοήθεια προς τρίτες χώρες. Παλιότερα υπήρξαν μεμονωμένοι έλεγχοι για ελάχιστες πολύ προκλητικές περιπτώσεις, στις οποίες καταλογίστηκαν και πρόστιμα, όμως τώρα επιχειρείται συνολικά απολογισμός και απόδοση ευθυνών, όπου υπάρχει ζήτημα με προγράμματα που χρηματοδοτήθηκαν, αλλά ουδέποτε υλοποιήθηκαν.

Τα εμπόδια είναι πολλά, και τα περισσότερα στοιχεία δεν υπάρχουν πια. Παρόλα αυτά, οι έρευνες που διεξάγονται εδώ και μερικούς μήνες ρίχνουν φως σε αρκετές υποθέσεις και αποκαλύπτουν, μεταξύ άλλων, ότι εγκρίνονταν προγράμματα αμφισβητούμενης σκοπιμότητας και πως τα χρήματα για πολλά από αυτά έμεναν στην Ελλάδα, αντί να πηγαίνουν στις χώρες για τις οποίες προοριζόταν η βοήθεια.

Όλα αυτά τα χρόνια, συνολικά 176 ΜΚΟ χρηματοδοτήθηκαν από την Υπηρεσία Διεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας του ΥΠΕΞ (ΥΔΑΣ)Η ιστοσελίδα της υπηρεσίας. Τους τελευταίους μήνες έχουν σταλεί στην Εισαγγελία Διαφθοράς 44 προγράμματα, ενώ για περισσότερες από 25 ΜΚΟ έχει ξεκινήσει η διαδικασία καταλογισμού για την επιστροφή χρημάτων. Οι αποφάσεις καταλογισμών που έχουν γίνει σε μέλη διοικητικών συμβουλίων ΜΚΟ έως τώρα φτάνουν τα 1.980.000 ευρώ, ενώ η έρευνα συνεχίζεται.

Πριν από λίγο καιρό επιστράφηκαν τα πρώτα χρήματα στο δημόσιο. Συγκεκριμένα, κατατέθηκαν 202.000 ευρώ, ποσό που δόθηκε το 2008 για δύο προγράμματα της ΜΚΟ Ελληνικό Ινστιτούτο Επικοινωνίας Leadership, τα οποία δεν υλοποιήθηκαν ποτέ. Τα προγράμματα, που είχαν χρηματοδοτηθεί από την ΥΔΑΣ, αφορούσαν την “Ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και τη βιώσιμη ανάπτυξη στην Αίγυπτο” και την “Ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας της Σερβίας”.

Οι ΜΚΟ ως άλλο ένα κόλπο

Όταν ξεκίνησε η κρατική χρηματοδότηση των ΜΚΟ, το 2001 –τότε που ξεφύτρωναν σαν τα μανιτάρια– και όσο αυτή διαρκούσε, δηλαδή μέχρι την αρχή της κρίσης, ελάχιστα γράφονταν και ακόμα λιγότερα αποκαλύπτονταν σχετικά με το ποιοι και πώς έπαιρναν τα χρήματα αυτά. Λίγο πολύ όμως, όλοι είχαν αντιληφθεί ότι στην Ελλάδα (και) η υπόθεση της αναπτυξιακής και ανθρωπιστικής βοήθειας προς τρίτες χώρες είχε μετατραπεί σε μεγάλο βαθμό σε μια υπόθεση κολλητών και κατάχρησης δημόσιου χρήματος.

Οι ΜΚΟ εξελίχθηκαν σύντομα σε άλλο ένα “κόλπο”, από αυτά που στήνονται στις αυλές της κυβερνητικής εξουσίας για να ωφελούνται οι ημέτεροι. Προφανώς όχι τυχαία, τα μεγαλύτερα ποσά –μιλάμε για εκατομμύρια ευρώ– δόθηκαν σε ΜΚΟ που διοικούνταν από πρόσωπα με ισχυρές φιλίες και δεσμούς με την πολιτική εξουσία. Κάποιοι από αυτούς μάλιστα, επιβιώνουν και στη σημερινή πολιτική κατάσταση.

Παρότι οι όροι χρηματοδότησης ήταν εξαιρετικά πολύπλοκοι και δύσκολοι –ενδεχομένως και για να αποθαρρυνθούν οι “εκτός συστήματος” από το να διεκδικήσουν μέρος της χρηματοδότησης, είτε αυτοί είχαν αγαθές προθέσεις είτε όχι– ποτέ δεν ελέγχθηκε η σκοπιμότητα των έργων για τα οποία δινόταν αφειδώς κρατική χρηματοδότηση. Αποτέλεσμα ήταν πολύ συχνά να χρηματοδοτούνται προγράμματα όπως “Κοινωνικά Δίκαιος Τουρισμός στον Λίβανο”, “Χρηστή Διακυβέρνηση στο Σουδάν”, κ.λπ. Κανένας στο υπουργείο Εξωτερικών δεν γνώριζε σε τι αφορούσαν τα προγράμματα αυτά, ποιο ήταν το περιεχόμενό τους και εάν η ελληνική κυβέρνηση είχε σοβαρούς λόγους να τα χρηματοδοτήσει.

Ακόμα πιο ουσιώδες όμως, είναι ότι ποτέ δεν ελεγχόταν εάν το όποιο έργο –σοβαρό ή μη, αναγκαίο ή όχι– πραγματοποιούνταν και παραδίδονταν. Είναι άξιο απορίας το πώς, ενώ ήταν τόσο δύσκολοι οι όροι έγκρισης χρηματοδότησης ενός προγράμματος από πλευράς τεχνικών προϋποθέσεων, στη συνέχεια δεν υπήρχε σχεδόν κανένας ουσιαστικός έλεγχος για το αν υλοποιήθηκε.

Επισήμως, σκοπός της χρηματοδότησης των ΜΚΟ ήταν να προσφέρουν αυτές, αντί για το κράτος –και οπωσδήποτε στο όνομα της Ελλάδας– αναπτυξιακή και ανθρωπιστική βοήθεια σε κράτη που την είχαν ανάγκη, ενισχύοντας την εικόνα της χώρας στο εξωτερικό.

Η συγκεκριμένη πηγή χρηματοδότησης κολλητών και φίλων –αν και υπήρχαν και κάποιες σοβαρές οργανώσεις– στέρεψε όταν η κρίση προχώρησε, καθώς η κατάσταση άρχισε να φαντάζει προκλητική και οι ψίθυροι για το τι πραγματικά συνέβαινε όλο και δυνάμωναν. Σε κάποιες περιπτώσεις, όπως στην κραυγαλέα υπόθεση της διαβόητης ΜΚΟ “Αλληλεγγύη”, καταλογίστηκαν από το 2008 και ζητήθηκε να επιστραφούν 6,69 εκατ. ευρώ (η γνωστή υπόθεση με τα χαλασμένα κοτόπουλα). Κάποια χρήματα επιστράφηκαν, αλλά όχι όλα και η υπόθεση αυτή βρίσκεται σε εκκρεμότητα εδώ και αρκετά χρόνια, χωρίς να έχουν αποδοθεί ευθύνες στον πρόεδρο της ΜΚΟ κ. Δημήτρη Φουρλεμάδη, ο οποίος τότε τα παράτησε και έγινε διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Alpha του επιχειρηματία Δ. Κοντομηνά.

Η “Αλληλεγγύη” είχε λάβει συνολικά 23,6 εκατομμύρια ευρώ και μόλις τον προηγούμενο μήνα βρέθηκαν και καταγράφηκαν για πρώτη φορά όλα τα ποσά, καθώς επικρατούσε (ενδεχομένως σκόπιμο) χάος. Περίπου 10 προγράμματα της “Αλληλεγγύης” έχουν κλείσει, θεωρούνται δηλαδή από το κράτος οικονομικά τακτοποιημένα, ενώ 18 παραμένουν ανοιχτά και ως τώρα υπάρχουν καταλογισμοί για τέσσερα προγράμματα που έχουν ελεγχθεί. Η ΜΚΟ έχει επιστρέψει τα 5,3 εκατομμύρια ευρώ στο ΥΠΕΞ, ενώ το ελληνικό κράτος της ζητάει πίσω πολύ περισσότερα.

Μετ’ εμποδίων ο έλεγχος

Εδώ και λίγο καιρό στο ΥΠΕΞ επιχειρείται για πρώτη φορά ενδελεχής έλεγχος από μία ομάδα διπλωματών (θα μπορούσαμε να τους χαρακτηρίσουμε και “αδιάφθορους”, εάν αυτές οι λέξεις δεν είχαν χάσει το νόημά τους τελευταία), που προσπαθεί να ρίξει φως σε όλες τις υποθέσεις για να ελεγχθούν τα πάντα από την αρχή: ποιοι πήραν χρήματα, γιατί τα πήραν και τι τα έκαναν.

Τα εμπόδια ωστόσο είναι πάρα πολλά, όπως διαπιστώνουν τόσο οι διπλωμάτες όσο και οι δικαστές. «Πρώτον, άντε να αποδείξεις ύστερα από 15 χρόνια αν έγινε ή όχι –κι αν έγινε όπως θα έπρεπε να είχε γίνει– ένα σεμινάριο από ελληνική ΜΚΟ σε ένα χωριό του Πακιστάν, ιδιαίτερα όταν και η πρεσβεία και η ΥΔΑΣ (σ.σ αρμόδια υπηρεσία του ΥΠΕΞ) έχουν ήδη “βεβαιώσει” την καλή εκτέλεσή του», αναφέρει πρόσωπο που ερευνά τις υποθέσεις αυτές. Η κατάσταση όμως είναι ακόμα χειρότερη, όπως εξηγεί, όσον αφορά στην “ανθρωπιστική βοήθεια”, όπου δεν έχει μείνει κανένα ίχνος, παρά μόνο δηλώσεις όπως αυτή: «Μοιράσαμε τέντες και κουβέρτες και φύγαμε».

Αυτή τη στιγμή πάντως έχει σταματήσει κάθε νέα χρηματοδότηση και στην ΥΔΑΣ υπάρχουν δύο κατηγορίες προγραμμάτων ΜΚΟ:

α) Τα “κλειστά”, δηλαδή εκείνα που υποτίθεται ότι είναι δημοσιονομικά τακτοποιημένα. Αυτά είναι περίπου 530, τα οποία ύστερα από τις βεβαιώσεις των πρεσβειών των χωρών στις οποίες δραστηριοποιήθηκαν οι ΜΚΟ και της αρμόδιας υπηρεσίας ΥΔΑΣ πήραν και τις ευλογίες της Υπηρεσίας Δημοσιονομικού Έλεγχου στο ΥΠΕΞ και στάλθηκαν μαζί με όλα τα παραστατικά στο Ελεγκτικό Συνέδριο, όπου βρίσκονται σωρηδόν σε μια αποθήκη στην Κάντζα, όπου κανείς δεν γνωρίζει πού βρίσκεται τι και η εύρεση οποιουδήποτε δικαιολογητικού είναι, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ηράκλειος άθλος. Μάλιστα, δεν κρατήθηκαν καν αντίγραφα τους στην ΥΔΑΣ!

Για να ολοκληρωθεί η εκταμίευση της κρατικής χρηματοδότησης, οι πρέσβεις έπρεπε να βεβαιώσουν για την καλή εκτέλεση των έργων. Οι περισσότεροι συνήθως δεν είχαν ιδέα για τα προγράμματα, αλλά παρόλα αυτά έδιναν το ΟΚ, καθώς γνώριζαν ότι αυτά είχαν το πράσινο φως από το ΥΠΕΞ, και πως αυτό ήθελαν οι πολιτικές ηγεσίες, από την αρχή που ξεκίνησε η χρηματοδότηση συγκεκριμένων ΜΚΟ και η έγκριση των προγραμμάτων τους. Η ΝΔ κάλυπτε το ΠΑΣΟΚ και το αντίθετο, παρά την όποια λεκτική αντιπαράθεση στο θέμα αυτό, κυρίως επιμέρους βουλευτών. Οι εξαιρέσεις ήταν ελάχιστες και μόνο χάρη στους λίγους διπλωμάτες που αρνήθηκαν να κάνουν τα στραβά μάτια διασώθηκαν κάποια στοιχεία, αφού οι πολιτικές ηγεσίες είχαν σπεύσει να κλείσουν άρον άρον τους φακέλους των προγραμμάτων, με τα περισσότερα στοιχεία να έχουν εξαφανιστεί από το ΥΠΕΞ.

Όλα τα παραπάνω σήμαιναν ότι πολλά “κλειστά” προγράμματα απλώς έκλεισαν για να κλείσουν, χωρίς να έχουν ελεγχθεί ουσιαστικά.

β) Τα “ανοικτά”, δηλαδή αυτά που δεν έχουν ακόμα περάσει από τον οικονομικό έλεγχο της Υπηρεσίας Δημοσιονομικού Έλεγχου και δεν έχουν σταλεί στο Ελεγκτικό Συνέδριο, επειδή το 2010 το ΥΠΕΞ δεν τους είχε πληρώσει την τρίτη ή την τέταρτη δόση λόγω περιστολής δαπανών. Αυτά είναι 198. Kαι εδώ έχουμε πάλι βεβαιώσεις καλής εκτέλεσης από πρεσβείες (πλην ελαχιστότατων περιπτώσεων) καθώς και το OK από την ΥΔΑΣ.

Όπως εξηγούν αρμόδιες διπλωματικές πηγές, για να αποδειχθεί ότι οι “βεβαιώσεις” δόθηκαν χωρίς έλεγχο (σύμφωνα με βάσιμες ενδείξεις και πληροφορίες που υπάρχουν για κάποια προγράμματα) πρέπει να αποδειχθεί ότι: α) το έργο δεν έγινε καθόλου ή έγινε με πολύ πλημμελή τρόπο και β) ότι υπήρξε δόλος εκ μέρους των υπαλλήλων που εξέδιδαν τις βεβαιώσεις –πράγμα πολύ δύσκολο, εάν όχι ακατόρθωτο. Υπάρχουν, όπως λένε πηγές μέσα από το ΥΠΕΞ, “καραμπινάτες” περιπτώσεις που είναι φανερά απάτες, όμως είναι πολύ πιθανό να μην βρεθούν ποτέ οι αποδείξεις. Πάντως, γίνεται προσπάθεια να “ξεσκονιστούν” τα πάντα, και σε ορισμένες περιπτώσεις όπως αυτές που αναφέρουμε παρακάτω, υπάρχουν αποτελέσματα.

Μεγάλες είναι βέβαια, σύμφωνα με κυβερνητική πηγή, και οι ευθύνες της Υπηρεσίας Δημοσιονομικού Έλεγχου στο ΥΠΕΞ, που υπάγεται στο υπουργείο Οικονομικών, η οποία σπανιότατα βρήκε κάτι το μεμπτό, –παρότι υπήρχαν και μάλιστα πολλά– και όταν έβρισκε, το επέστρεφε στην ΥΔΑΣ “για διόρθωση” (αν π.χ. έλειπε μια ημερομηνία ή μια σφραγίδα) χωρίς να μπαίνει στην ουσία του πράγματος. Ευθύνες έχουν και οι πάρεδροι του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο ΥΠΕΞ, που επίσης αρκούνταν σε καθαρά τυπικούς ελέγχους. Γι’ αυτό και σε κάθε δίωξη περιλαμβάνεται και ο επικεφαλής των παρέδρων, την εποχή που έγινε το αδίκημα.

“Αναπτυξιακή βοήθεια” σε κοσμηματοπώλες και βιομηχάνους

Εκτός από τα περίπου 700 χρηματοδοτημένα προγράμματα των ΜΚΟ, έχει ανακαλυφθεί στα αρχεία και μια σειρά από Χρηματικά Εντάλματα Προπληρωμής (ΧΕΠ) με τα οποία επίσης δίνονταν (ακόμα ευκολότερα) χρήματα από την ΥΔΑΣ σε γνωστούς και φίλους, χωρίς καμία προφανή σκοπιμότητα. To inside story διαθέτει έγγραφα ΧΕΠ, με τα οποία δίνονται μερικές εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ σε ιδιοκτήτη εκδοτικού οίκου (Ίνδικτος) –που ανήκε στο φιλικό περιβάλλον στελέχους της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΞ εκείνης της περιόδου– με αιτιολογία την έκδοση κάποιων φυλλαδίων, ενώ βρέθηκε και ΧΕΠ για δαπάνη ύψους 18.948 ευρώ σε πολύ γνωστό κοσμηματοπωλείο της Αθήνας (Πενθερουδάκης).

Η ομάδα των διπλωματών που ελέγχει όλες αυτές τις δαπάνες έχει στείλει αρκετά και από αυτά τα ΧΕΠ στην Εισαγγελία. Τα ποσά των διαπιστωθεισών χρηματοδοτήσεων από την πλευρά του ΥΠΕΞ αναφέρονται με επιφύλαξη, όπως αναφέρουν και στην δικαιοσύνη, καθώς δεν υπάρχει ακόμη ασφαλής καταγραφή των συνόλου των εκταμιεύσεων της ΥΔΑΣ. Η καταγραφή είναι πλήρης μόνο σε σχέση με τα στοιχεία που υπάρχουν σήμερα στο ΥΠΕΞ και έχουν βρεθεί.

Μια ακόμα από τις ενδιαφέρουσες περιπτώσεις που ανακάλυψαν πρόσφατα στο ΥΠΕΞ ήταν και η ΜΚΟ που εμφανιζόταν στις λίστες των χρηματοδοτούμενων οργανώσεων με την ονομασία INA και μέλη της ήταν …βιομήχανοι της βόρειας Ελλάδας. Με το πρόσχημα της αναπτυξιακής βοήθειας –όπως αναφέρεται και σε έγγραφο με στοιχεία που εστάλησαν στη δικαιοσύνη– τα χρήματα φαίνεται να πήγαιναν σε ιδιωτικές εταιρείες. Την υπόθεση πλέον ερευνά (και) η δικαιοσύνη, παρότι υπήρξε ζωηρό ενδιαφέρον βορειοελλαδίτη υπουργού υπέρ των συγκεκριμένων επιχειρηματιών.

Το “Κέντρο Ευρωπαϊκου Συνταγματικού Δικαίου”

Για να καταλάβει κανείς πώς λειτουργούσε το σύστημα, αρκεί να παρακολουθήσει ένα από τα χαρακτηριστικά προγράμματα των ΜΚΟ που χρηματοδοτούσε το υπουργείο Εξωτερικών. Η περίπτωση, που έχει σταλεί και στον εισαγγελέα, είναι το πρόγραμμα κοινωνικά δίκαιου τουρισμού στο Λίβανο από τη ΜΚΟ “Κέντρο Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου-Ίδρυμα Θεμιστοκλή και Δημήτρη Τσάτσου” (αναφέρεται και ως ΚΕΣΔ σε κάποια έγγραφα). Πολλά από τα στοιχεία που βρέθηκαν στον φάκελο του “κλειστού” αυτού προγράμματος είναι πραγματικά άξια αναφοράς.

Το πρόγραμμα “Fairtour” ή αλλιώς “Εκπόνηση σχεδίου και εφαρμογής δράσεων για την προώθηση κοινωνικά δίκαιου τουρισμού στη Συρία και στο Λίβανο”Από τη ιστοσελίδα της οργάνωσης είχε προϋπολογισμό 320.000 ευρώ. Διαπιστώθηκε λοιπόν ότι υπήρξε εκταμίευση της β’ και γ’ δόσης (120.000 ευρώ), ενώ ο πρέσβης της Ελλάδας στη Βηρυτό εκείνη την περίοδο Νικόλαος Βαμβουνάκης είχε εισηγηθεί αρνητικά, καθώς ουδέποτε, όπως είπε, είχε λάβει γνώση του συγκεκριμένου προγράμματος. Από τις ελάχιστες φωτεινές εξαιρέσεις, ο πρέσβης αρνήθηκε να κάνει τα στραβά μάτια, προς μεγάλη και δυσάρεστη έκπληξη των ενδιαφερομένων.

Σχετικά με το “Fairtour”, από το σχετικό έγγραφο του ΥΠΕΞ μαθαίνουμε ότι:

Υπήρξε μελέτη για το πρόγραμμα, που κόστισε 80.000 ευρώ. Από αυτά, τα 50.000 ευρώ πήγαν σε Έλληνες και τα 30.000 σε ξένους.
Για δαπάνες φιλοξενίας στην Ελλάδα (οι αποστολές ήταν για τρία ολιγοήμερα σεμινάρια 4 ή 6 ατόμων) αναφέρεται το υπερβολικό ποσό των 60.000 ευρώ.
Από τον συνολικό προϋπολογισμό του προγράμματος, το 90% των χρημάτων δαπανήθηκε στην Ελλάδα και μόνο το 10% στη χώρα-πεδίο δράσης.
Υπήρξε μέχρι και διαμαρτυρία συμμετεχόντων, όπως της διευθύντριας του υπουργείου Τουρισμού του Λιβάνου, για τα πανάκριβα εισιτήρια μέσω Κύπρου που στοίχιζαν 600 δολάρια περισσότερα από την πτήση της Ολυμπιακής, ενώ η λιβανέζικη αεροπορική εταιρεία τους τα προσέφερε, όπως ανέφερε, δωρεάν. Επίσης η συγκεκριμένη γυναίκα πρότεινε να μειωθούν οι διανυκτερεύσεις και επεσήμανε ότι εάν η πρότασή της δεν γινόταν δεκτή, δεν θα συμμετείχε ούτε η ίδια ούτε άλλο ένα στέλεχος, του οποίου το όνομα αναφέρει. Προφανώς η πρόταση της δεν έγινε δεκτή, γιατί τελικά όπως προκύπτει από τα στοιχεία που βρέθηκαν, ακύρωσαν τη συμμετοχή τους.
Ο εκπρόσωπος της λιβανέζικης ΜΚΟ που θα συνεργαζόταν με την ΜΚΟ του “Κέντρου Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου” για το πρόγραμμα ήταν κι εκείνος δυσαρεστημένος, καθώς φαίνεται ότι είχε συμφωνηθεί να υποδείξει αυτός τα πρόσωπα που θα συμμετείχαν στα σεμινάρια, πράγμα που δεν συνέβη και διαμαρτυρήθηκε γι’ αυτό. Από την ελληνική ΜΚΟ του απάντησαν ότι τα πρόσωπα που συμμετείχαν τα υπέδειξε η πρεσβεία της Ελλάδας στον Λίβανο, πράγμα που επίσης διαψεύδεται από την πρεσβεία, με τον τότε πρέσβη να αναφέρει ότι ουδέποτε ρωτήθηκε.
Από τα 320.000 ευρώ του προϋπολογισμού του προγράμματος, ο τοπικός εταίρος θα έπαιρνε μόνο τα 15.000 ευρώ. Κατά τη διάρκεια της τελικής ημερίδας ωστόσο είχε λάβει μόνο 5.000 και από τον φάκελο του προγράμματος δεν φαίνεται αν έλαβε και τα υπόλοιπα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα παραστατικά του προγράμματος δεν υπάρχουν πια στον φάκελο της ΜΚΟ “Κέντρο Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου” στο ΥΠΕΞ, αφού το πρόγραμμα έχει “κλείσει” και θεωρείται τακτοποιημένο αρμοδίως με τις τότε υπηρεσίες του ΥΠΕΞ να έχουν εκδώσει και βεβαιώσεις καλής εκτέλεσης, κουκουλώνοντας την αρνητική εισήγηση του πρέσβη και τις λοιπές ενδείξεις.

Διαπιστώθηκε επίσης, ότι μετά από αναφορά του τότε πρέσβη στον Λίβανο προς το ΥΠΕΞ, είχε διαταχθεί –ως όφειλε– ΕΔΕ από τον κ. Μολυβιάτη, η οποία ωστόσο δεν αξιοποιήθηκε περαιτέρω και βρέθηκε καταχωνιασμένη στα αρχεία. Χάρη σε αυτήν ωστόσο βρέθηκαν τα παραπάνω στοιχεία που αποκαλύπτουν τι συνέβαινε με τα προγράμματα αυτά. Στοιχεία που βέβαια δεν θα είχαν συλλεχθεί, εάν δεν βρισκόταν ένας πρέσβης να στείλει αναφορά, αρνούμενος να κάνει ό,τι έκαναν οι περισσότεροι.

Το κόστος κάποιων από τα προγράμματα, από παλαιότερες λίστες του ΥΠΕΞ

Ο πρόεδρος της ελληνικής ΜΚΟ που εμπλέκεται, τοποθετήθηκε πριν από μερικούς μήνες στην Επιτροπή των Σοφών για το Ασφαλιστικό από υπουργό που υπήρξε μέλος και αυτός της συγκεκριμένης ΜΚΟ και το αναφέρει στο βιογραφικό του. Η συγκεκριμένη ΜΚΟ είναι από εκείνες που έχουν λάβει μεγάλες χρηματοδοτήσεις για πλήθος προγραμμάτων όπως: “Τεχνική υποστήριξη της αλβανικής κυβέρνησης για την καταπολέμηση της διαφθοράς”, “Ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στην κοινωνική και οικονομική ζωή της Ιορδανίας”, “Καλύτερη νομοθέτηση στη Δημοκρατία της Αρμενίας”, “Εκπαίδευση εμπειρογνωμόνων στη χρηστή διακυβέρνηση στο Σουδάν”, “Eκπαίδευση δικαστών στη Νότια Αφρική” κ.α (πηγή:  η ιστοσελίδα της οργάνωσης).

Αναμένονται οι πρώτες διώξεις

Εδω και 17 μήνες η ομάδα των “αδιάφθορων” της ΥΔΑΣ μελετά σε βάθος τους φακέλους και προσπαθεί να αποδείξει τα τρωτά, τις αντιφάσεις και τις τυπικές παραλείψεις των έργων και των συμβάσεων. Αν κρίνουν ότι για ένα πρόγραμμα έχουν επαρκή αρνητικά στοιχεία, το στέλνουν στην Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς.

Ειδικά τους τελευταίους μήνες, που η “ομάδα Ράικου” της εισαγγελίας ενεργοποιήθηκε ξανά, φαίνεται να αρχίζει να κινείται και η δικαιοσύνη, γιατί μέχρι πρότινος τα έστελναν μεν στην Εισαγγελία Πρωτοδικών, αλλά δεν γινόταν τίποτα.

Στο επόμενο εξάμηνο, αν δεν υπάρξουν καθυστερήσεις ή στασιμότητα από τη δικαιοσύνη, αναμένεται να γίνουν διώξεις για αρκετά προγράμματα για τα όποια έχουν σταλεί πολλά στοιχεία, όπως π.χ. αυτό που αφορά τα λεφτά που είχαν συγκεντρωθεί για το τσουνάμι, που θεωρείται μεγάλο σκάνδαλο από όσους το διερεύνησαν, καθώς και δυο-τρεις περιπτώσεις ΜΚΟ ανθρώπων με ισχυρές διασυνδέσεις στο πολιτικό κατεστημένο, τότε αλλά και τώρα.

Η έλλειψη προσωπικού που να είναι πρόθυμο να συμβάλει στη διερεύνηση των προγραμμάτων είναι ακόμα ένα σοβαρό εμπόδιο στον έλεγχο των ΜΚΟ, καθώς υπάρχει τεράστιος όγκος δουλειάς και πάρα πολύ λίγα άτομα που εργάζονται γι’ αυτό. Για κάθε υπόθεση χρειάζεται έρευνα πολλών ημερών και ιδιαίτερη προσοχή, γιατί «τα λάθη δεν επιτρέπονται», όπως λέει πηγή από το ΥΠΕΞ.

Παράλληλα, η ομάδα της ΥΔΑΣ απαντάει σε εφορίες και ΣΔΟΕ, που ερευνούν φορολογικά διάφορες ΜΚΟ, κι επίσης προβαίνει σε καταλογισμούς, μια πολύ χρονοβόρα διαδικασία, καθώς πρέπει να τους σταλούν τα παραστατικά από το Ελεγκτικό Συνέδριο.

Την ίδια στιγμή προσπαθούν να βρουν τι έγιναν παραπάνω από 46 εκατομμύρια ευρώ που είχαν δοθεί από το ΥΠΕΞ σε άλλα υπουργεία για “αναπτυξιακές δράσεις στο εξωτερικό” (γιατί συνέβαινε και αυτό, προκειμένου να μοιράζονται κάποια κονδύλια και σε άλλα υπουργεία).

https://insidestory.gr/article/voitheia-trites-hores?token=LKEHJ51CBI

Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ –στον ΣΥΡΙΖΑ

Τα πρώην μέλη του ΠΑΣΟΚ που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στην κυβέρνηση Τσίπρα είναι περισσότερα κι από αυτά του κυβερνητικού εταίρου, των Ανεξάρτητων Ελλήνων. Είναι υπουργοί, βουλευτές αλλά και διοικητικά στελέχη μιας κυβέρνησης που όλο και δυσκολότερα καταφέρνει να πείσει ότι εκπροσωπεί το νέο και το άφθαρτο.

(δημοσιεύθηκε στις 7 Ιουλίου 2016 στο Inside story.)

Το ΠΑΣΟΚ είναι το γέννημα-θρέμμα της μεταπολίτευσης, που η κρίση διέλυσε σχεδόν στα εξ ων συνετέθη. Παρόλα αυτά, εξακολουθεί να είναι εδώ. Όχι μόνο στα έδρανα της αντιπολίτευσης, αλλά και στην κυβέρνηση, καθώς ένα μεγάλο μέρος του εξακολουθεί να κυβερνάει. Δεν είναι μόνο οι υπουργοί και οι βουλευτές, είναι και τα εκατοντάδες στελέχη, οι σύμβουλοι και οι μετακλητοί που στελεχώνουν το κράτος και τους δημόσιους οργανισμούς. 

Το κοινό χαρακτηριστικό που έχουν οι περισσότερες μεταγραφές είναι ότι έφυγαν από το ΠΑΣΟΚ ως “αντιμνημονιακοί”, αλλά τελικά έγιναν “μνημονιακοί” στον ΣΥΡΙΖΑ, όπου και παραμένουν. Εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις, που εγκατέλειψαν και τον Αλέξη Τσίπρα όταν έφερε κι εκείνος μνημόνιο, όλοι οι υπόλοιποι μόλις άλλαξαν κόμμα, σταμάτησαν τον “αντιμνημονιακό αγώνα”, μυήθηκαν στη “ρεάλ πολιτίκ” κι εντάχθηκαν στον κυβερνητικό και κομματικό μηχανισμό.

Ένα άλλο κοινό χαρακτηριστικό των στελεχών που έφυγαν από το ΠΑΣΟΚ είναι ότι οι περισσότεροι από αυτούς προηγουμένως ήταν “στον πάγκο”, ενώ στον ΣΥΡΙΖΑ παίζουν στη βασική ομάδα. Οι περισσότεροι δηλαδή αναβαθμίστηκαν αλματωδώς και μόνο λίγοι διατήρησαν το προηγούμενο στάτους τους, όπως π.χ. η Θεοδώρα Τζάκρη και ο Μάρκος Μπόλαρης. Αυτοί βέβαια δεν έκαναν ακριβώς αντιμνημονιακό αγώνα επί ΠΑΣΟΚ, αφού και τότε υπηρετούσαν κανονικά κυβερνήσεις και πολιτικές που στήριζαν το μνημόνιο. Οι συγκεκριμένοι άλλωστε, μαζί με μερικούς ακόμα, εγκατέλειψαν το ΠΑΣΟΚ μόνο όταν αυτό είχε ήδη βουλιάξει.

Τρία κύματα φυγής

Τρία είναι μέχρι τώρα τα μεγάλα κύματα φυγής από το ΠΑΣΟΚ προς τον ΣΥΡΙΖΑ. Το πρώτο ήταν αυτό που έφτασε στην Κουμουνδούρου μέχρι το 2012, τότε που το ΠΑΣΟΚ ήταν ακόμα ισχυρό, αλλά είχαν αρχίσει οι τριγμοί στα θεμέλια. Με το που ξεκίνησαν οι πρώτες συγκεντρώσεις των “Αγανακτισμένων” στο Σύνταγμα το 2011, αρκετά στελέχη του ΠΑΣΟΚ άρχισαν να προσεγγίζουν τον ΣΥΡΙΖΑ και να συμμετέχουν ενεργά και στις αντιμνημονιακές διαδηλώσεις. Την ίδια περίοδο, σύμφωνα με τότε συνεργάτη του Αλέξη Τσίπρα και νυν υπουργό, «πολλοί μετακλητοί υπάλληλοι και επιστημονικοί συνεργάτες βουλευτών και υπουργών του ΠΑΣΟΚ μας ζητούσαν να έρθουν στον ΣΥΡΙΖΑ».

Την αρχή έκανε το 2010 το ιδρυτικό μέλος του ΠΑΣΟΚ Αλέξης Μητρόπουλος (πρώην αντιπρόεδρος της Βουλής), που κατέβηκε ως υποψήφιος νομάρχης Αττικής με τον ΣΥΡΙΖΑ. Το ρεύμα συνεχίστηκε με διάφορα στελέχη από την παλιά ομάδα του Άκη Τσοχατζόπουλου που προσέγγιζαν την Κουμουνδούρου. Εκείνην την περίοδο είχε πάρει εκπομπή στο ραδιόφωνο του ΣΥΡΙΖA «Στο Κόκκινο» ο Βαγγέλης Χωραφάς, ο άλλοτε θεωρητικός της ομάδας Τσοχατζόπουλου, που είχε βρεθεί στο περιβάλλον Τσίπρα μαζί με τον Αντώνη Κοτσακά, το δεξί χέρι του Άκη Τσοχατζόπουλου από τη δεκαετία του ’80 που βρίσκεται σήμερα στην πολιτική γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ (ενώ και η κόρη του Δώρα είναι πολλά υποσχόμενο στέλεχος) και τον Γιώργο Ραυτόπουλο, ένα από τα ιστορικότερα στελέχη του ΠΑΣΟΚ.

Στο πρώτο κύμα ήταν και η Σοφία Σακοράφα (μέλος του ΠΑΣΟΚ από το 1993 ως το 2010) και αργότερα ο Παναγιώτης Κουρουμπλής (τρεις φορές βουλευτής με το ΠΑΣΟΚ), με την πρώτη ωστόσο να εγκαταλείπει τον ΣΥΡΙΖΑ όταν έφερε το δικό του μνημόνιο, σε αντίθεση με τον δεύτερο, που αναδείχθηκε σε έναν από τους βασικούς παράγοντες της κυβέρνησης και της υλοποίησης της πολιτικής της.

Την περίοδο 2010-12 προσέγγισαν τον ΣΥΡΙΖΑ και αρκετά “πικραμένα” στελέχη του ΠΑΣΟΚ που δεν είχαν αξιοποιηθεί από τον Γιώργο Παπανδρέου, αλλά και ιδεολογικά διαφωνούντες, όπως η ομάδα του “Νέου Αγωνιστή”, μία από τις ομάδες του λεγόμενου “αριστερού πατριωτικού ΠΑΣΟK”, μέλη της οποίας ήταν η Νίνα Κασιμάτη, ο Κώστας Τσουκαλάς (γιος του Δημήτρη Τσουκαλά), ο Βασίλης Ασημακόπουλος, ο Γιάννης Χατζηαντωνίου, ο Βαγγέλης Καραγρηγορίου κ.α. Η συγκεκριμένη ομάδα διασπάστηκε μετά το τρίτο μνημόνιο καθώς κάποιοι, όπως ο Βασίλης Ασημακόπουλος και ο Γιάννης Χατζηαντωνίου, διατήρησαν την πολιτική τους αντίθεση με την μνημονιακή πολιτική και αποχώρησαν από τον ΣΥΡΙΖΑ, ενώ άλλοι παρέμειναν χωρίς να προβάλουν διαφωνίες και αποδεχόμενοι το νέο μνημόνιο, όπως η Νίνα Κασιμάτη που έγινε βουλευτής και ο Βαγγέλης Καραγρηγορίου που διορίστηκε πρόσφατα πρόεδρος της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (θέση περιζήτητη).

Οι αποχωρήσεις που ακολούθησαν τις εκλογές του 2012

Το δεύτερο κύμα φυγής από το ΠΑΣΟΚ προς τον ΣΥΡΙΖΑ άρχισε μετά τις εκλογές του 2012, στις οποίες το ΠΑΣΟΚ καταποντίστηκε και ο ΣΥΡΙΖΑ αναδείχθηκε σε αξιωματική αντιπολίτευση, ενώ διαφαινόταν ότι θα ήταν η επόμενη κυβέρνηση. Η κορύφωση του κύματος εκείνου ήταν το 2014-15. Τότε που και η ίδια η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ καλούσε τον κόσμο του ΠΑΣΟΚ να έρθει, παρότι οι οργανώσεις του κόμματος αντιδρούσαν σφοδρά. Αυτό το κύμα έφερε τότε στον ΣΥΡΙΖΑ τη Θεοδώρα Τζάκρη (νυν υφυπουργό για θέματα Βιομηχανίας), τον Οδυσσέα Βουδούρη (νυν γ.γ. Διαχείρισης Προσφυγικού), τον Γιάννη Μυλόπουλο (νυν πρόεδρο της Αττικό Μετρό), τον Κώστα Χρυσόγονο (νυν ευρωβουλευτή) και άλλους.

Το τρίτο κύμα ήταν μετά το Ιανουάριο του 2015, αφού ο ΣΥΡΙΖΑ κέρδισε τις εκλογές, με τον Χρήστο Σπίρτζη (νυν υπουργό Υποδομών), τον Δημήτρη Μάρδα (νυν υφυπ. Εξωτερικών) και άλλα άγνωστα μέχρι τότε στο ευρύ κοινό πρώην στελέχη του ΠΑΣΟΚ να έρχονται μαζικά και να τοποθετούνται σε κυβερνητικές θέσεις, πράγμα που εξακολουθεί να συμβαίνει μέχρι σήμερα. Ο Χρήστος Σπίρτζης είχε φύγει από το ΠΑΣΟΚ λίγο καιρό πριν από τις εκλογές και είχε φτιάξει μια μικρή πολιτική ομάδα μαζί με τον πρώην πρόεδρο της ΑΔΕΔΥ Σπύρο Παπασπύρο και άλλα πρώην συνδικαλιστικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ. Ο Δημήτρης Μάρδας μετά το ΠΑΣΟΚ και πριν τον ΣΥΡΙΖΑ είχε κάνει μία ενδιάμεση στάση στο Ποτάμι, το οποίο εγκατέλειψε λίγο πριν από την εκλογική νίκη του Τσίπρα και αφού είχε προηγηθεί συνεννόηση με την Κουμουνδούρου.

Αυτός που έχει φέρει πάρα πολλά μεσαία και χαμηλά πρώην στελέχη του ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ είναι ο υπουργός Υποδομών Χρήστος Σπίρτζης. Νίκος Μαδεμλής, Δημήτρης Σακελλάρης και Γιάννης Δέδες είναι μερικοί από τους συνεργάτες του, ενώ πολλά πρώην μέλη του ΠΑΣΟΚ είναι τοποθετημένα στις διοικήσεις των οργανισμών που εποπτεύει.

Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ με άρωμα ΠΑΣΟΚ

Στην κυβέρνηση υπάρχει έτσι κι αλλιώς έντονη η παρουσία στελεχών που προέρχονται από το ΠΑΣΟΚ (Παναγιώτης Κουρουμπλής, Νίκος Τόσκας, Θεοδώρα Τζάκρη, Δημήτρης Μάρδας, Χρήστος Σπίρτζης, Μάρκος Μπόλαρης) καθώς και κάποιων που ήταν συνεργάτες ή σύμβουλοι υπουργών του ΠΑΣΟΚ, χωρίς οι ίδιοι να είναι στελέχη του κόμματος (Νίκος Κοτζιάς, Γιώργος Κατρούγκαλος, Νίκος Παρασκευόπουλος).

Εξίσου έντονη όμως είναι η παρουσία πρώην στελεχών του ΠΑΣΟΚ και στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, αφού επιπλέον όσων είναι και υπουργοί, υπάρχουν ακόμα οι: Γιώργος Πάντζας, Άννα Βαγενά, Γιάννης Μιχελογιαννάκης, Θόδωρος Παραστατίδης, Νίνα Κασιμάτη, Ολυμπία Τελιγιορίδου και Γεωργία Γεννιά (ο Στάθης Παναγούλης εξελέγη με τη λίστα του ΣΥΡΙΖΑ αλλά ανεξαρτητοποιήθηκε).

Η μεγαλύτερη συγκέντρωση πρώην στελεχών και μελών του ΠΑΣΟΚ όμως παρατηρείται σε θέσεις στελέχωσης του κράτους, διοικήσεων, συμβούλων κ.α. Η Λούκα Κατσέλη (πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας και της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών), ο Γιάννης Ρουμπάτης (διοικητής της ΕΥΠ), ο Δημήτρης Τσουκαλάς (γενικός γραμματέας του υπουργείου Εσωτερικών) και ο Παναγιώτης Ρουμελιώτης (πρόεδρος του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών) είναι μερικά από τα εμβληματικά πρώην στελέχη του ΠΑΣΟΚ που η κυβέρνηση τοποθέτησε σε εξέχουσες και περιζήτητες θέσεις. Ωστόσο πολλά, λιγότερο γνωστά, πρόσωπα του ΠΑΣΟΚ βρίσκονται σε πολύ περισσότερες θέσεις (Γ. Δέδες-γ.γ Υποδομών, Γ. Αναγνωστόπουλος-διευθύνων σύμβουλος ΟΣΥ, Κυριακή Τεκτονίδου-αναπλ. γ.γ. Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων & Αναπτυξιακής Συνεργασίας).

Το τέταρτο κύμα (;)
Ενόψει συνεδρίου και επικείμενου ανασχηματισμού ο Αλέξης Τσίπρας σχεδιάζει νέα διεύρυνση του ΣΥΡΙΖΑ και της κυβέρνησης του, καθώς όπως έχει πει επανειλημμένα η ηγεσία, το κόμμα και η κυβέρνηση πρέπει να εκφράζουν την εκλογική βάση του ΣΥΡΙΖΑ (η πλειοψηφία της οποίας είναι πρώην ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ). Δεν είναι μυστικό άλλωστε, ότι η φιλοδοξία της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ είναι να πάρει τη θέση που είχε το ΠΑΣΟΚ πριν καταρρεύσει στο (διπολικό) πολιτικό σύστημα.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του ρεπορτάζ έχουν γίνει αρκετές κρούσεις, πολλοί εμφανίζονται να ανταποκρίνονται, αλλά έχουν υπάρξει και αρνήσεις, όπως ακούγεται για στελέχη όπως ο Μίμης Ανδρουλάκης και ο Χάρης Καστανίδης, που λέγεται ότι βολιδοσκοπήθηκαν αλλά δεν έδειξαν ενδιαφέρον σε αυτήν τη φάση. Οι ίδιες πληροφορίες λένε ότι η Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου, που περιμένει στον προθάλαμο της κυβέρνησης εδώ και πολύν καιρό, ίσως να μπει τώρα στο επόμενο διάστημα. Ένα άλλο όνομα που ακούγεται είναι αυτό του πρώην υπουργού του ΠΑΣΟΚ Στέφανου Τζουμάκα, ο οποίος πριν από λίγο καιρό είχε προσκληθεί στο Μέγαρο Μαξίμου όπου πήγε και συζητήθηκαν διάφορα.

Με βάση όσα καταδεικνύουν οι δημοσκοπήσεις, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν φαίνεται πως έχει να πάρει πλέον πολλά από τη βάση των πρώην ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ. Ωστόσο, υπάρχουν ακόμα πολλά στελέχη που έχουν μείνει εκτός πολιτικής και αναζητούν μια ευκαιρία για να επανέλθουν. Αρκετοί από αυτούς διαθέτουν μία τεχνογνωσία που συχνά αναζητούν στην κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία όμως θα δυσκολεύεται όλο και πιο πολύ πλέον να πείσει ότι είναι “άφθαρτη” και εκπροσωπεί το νέο.

https://insidestory.gr/article/pasok-einai-edo-ston-syriza?token=0U43Q2A5XJ

Η διπλή γλώσσα της Μέρκελ και οι αδυναμίες της κυβέρνησης βγάζουν εκτός ελέγχου το προσφυγικό για την Ελλάδα

μέρκελ

Της Βασιλικής Σιούτη

3 Μαρτίου 2016

(Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Επίκαιρα”)

Καμία αισιοδοξία για την αντιμετώπιση του προσφυγικού ζητήματος δεν εμπνέουν οι τελευταίες εξελίξεις. Η κυβέρνηση -σύμφωνα με όσα δηλώνουν τα στελέχη της- φέρεται να πιστεύει ότι η γερμανίδα καγκελάριος στέκεται στο πλευρό της και ότι θα ασκήσει πιέσεις στην Αυστρία και στις χώρες του Βίζεγκραντ για να ανοίξουν τα σύνορα και να περάσουν οι πρόσφυγες στη βόρεια Ευρώπη. Τίποτα τέτοιο ωστόσο δεν επιβεβαιώνεται από τα γεγονότα και τις δηλώσεις των πρωταγωνιστών στην ΕΕ.

Αντιθέτως, τις τελευταίες μέρες υποτίθεται ότι τα σύνορα ήταν ανοιχτά, αλλά στην ουσία δεν ήταν, αφού άνοιγαν για λίγο και άφηναν να περνάνε μόλις μερικές δεκάδες, όταν στην Ελλάδα συνεχίζουν να φτάνουν καθημερινά εκατοντάδες πρόσφυγες και μετανάστες. Η Τουρκία ως τώρα δεν συμμορφώνεται με τις δεσμεύσεις της και είναι πλέον προφανές ότι παίζει ένα παιχνίδι αποσταθεροποίησης, ενθαρρύνοντας τη μετακίνηση των προσφυγικών ροών προς την ΕΕ μέσω της Ελλάδας, προκειμένου να ισχυροποιήσει τη δική της θέση και να αξιοποιήσει κυνικά τους πρόσφυγες και τους μετανάστες ως πολιτικό εργαλείο.
Αλλά ούτε και η Ελλάδα έχει τηρήσει τις δικές της δεσμεύσεις προς την ΕΕ -δεσμεύσεις πολύ βαριές είναι αλήθεια, που όταν ο πρωθυπουργός τις συμφώνησε, πολλοί απόρησαν που δέχτηκε να σηκώσει η χώρα ένα τέτοιο βάρος, ενώ εξακολουθεί να πλήττεται από την οικονομική κρίση.
Σύμφωνα λοιπόν με τις αποφάσεις που ελήφθησαν στις 25 Οκτωβρίου στη μίνι σύνοδο για το προσφυγικό, που έγινε στις Βρυξέλλες, ο πρωθυπουργός δεσμεύτηκε ότι η ελληνική κυβέρνηση μέχρι το τέλος του 2015 θα είχε ετοιμάσει κατάλληλους χώρους φιλοξενίας και σίτισης για 30.000 πρόσφυγες και θα διέθετε και 20.000 σπίτια για ενοικίαση με ποσά που θα πλήρωνε η ΕΕ. Παρόλα αυτά, έφτασε ο Μάρτιος του 2016 και η κυβέρνηση δεν ήταν έτοιμη ούτε για τους μισούς από όσους συμφώνησε να φιλοξενήσει, όπως δείχνουν οι θλιβερές εικόνες σε πλατείες, λιμάνια, δρόμους και στα σύνορα.

Τα ερωτήματα που απέφυγαν οι ιθύνοντες να απαντήσουν είναι πολλά. Το βασικότερο: τι θα γινόταν από την αρχή του νέου έτους και η Ελλάδα έπρεπε να ετοιμάσει τόσους χώρους φιλοξενίας; Αφού υποτίθεται ότι είχαμε πετύχει να μείνουν τα σύνορα ανοιχτά και ότι αυτή ήταν και η επιθυμία της Γερμανίας. Αλλά προφανώς τα πράγματα δεν ήταν έτσι.
Φυσικά, η υποκρισία σχετικά με τις προθέσεις των εμπλεκόμενων γύρω από το προσφυγικό-μεταναστευτικό, χωρίς να εξαιρείται η Ελλάδα, είναι μεγάλη.

Οι χώρες του Βίζεγκραντ είπαν ανοιχτά ότι δεν θέλουν να πάρουν πρόσφυγες και κρίνονται για αυτό. Η Αυστρία είπε ότι το 2015 έδωσε άσυλο σε 90.000 πρόσφυγες και ότι δεν έχει τη δυνατότητα να πάρει τόσο μεγάλο αριθμό και για το 2016. Την ίδια στιγμή ασκεί κριτική στην Ελλάδα ότι αν και διαθέτει παρόμοιο πληθυσμό ως χώρα, έχει δώσει άσυλο μόνο σε 10.000 πρόσφυγες. Η ΠΓΔΜ και η Σερβία, αν δεν έχουν πράσινο φως από τις χώρες προορισμού και τη διαβεβαίωση ότι θα έχουν τα σύνορα ανοιχτά, δηλώνουν ότι δεν μπορούν να ανοίξουν τα δικά τους.

Η Γερμανία υποτίθεται ότι είναι αλληλέγγυα προς την ελληνική κυβέρνηση και η Ανγκελα Μέρκελ για ένα διάστημα εμπόδισε άλλα κράτη μέλη να δημοσιοποιήσουν την δυσφορία τους για την Ελλάδα και επέβαλε να διατηρηθούν χαμηλά οι τόνοι. Όταν όμως τα πράγματα δυσκόλεψαν για εκείνη στην Γερμανία και άρχισε να δέχεται η ίδια πλέον έντονη κριτική, τότε άλλαξε στάση. Η ελληνική κυβέρνηση ωστόσο συμπεριφέρεται σαν να μην το έχει καταλάβει ακόμα. Εκτός εαν η στάση της αυτή είναι μέρος ενός επικοινωνιακού σχεδίου.

Αν η Μέρκελ ήθελε πραγματικά ανοιχτά σύνορα δεν θα «έκλεινε» τα δικά της επιστρέφοντας μετανάστες στην Αυστρία, όπως άρχισε να κάνει τελευταία. Αν ήθελε να φιλοξενήσει πρόσφυγες που έχουν «εγκλωβιστεί» στην Ελλάδα, αλλά την εμποδίζουν τα κλειστά σύνορα της ΠΓΔΜ, θα μπορούσε να οργανώσει καθημερινές πτήσεις τσάρτερ από την Αθήνα στο Βερολίνο. Στοιχίζουν ελάχιστα (με τις εταιρείες χαμηλού κόστους από 9,99 έως 50 ευρώ) και οπωσδήποτε πολύ λιγότερα από τα χρήματα που ζητάνε οι επιτήδειοι για να μεταφέρουν τους πρόσφυγες στοιβαγμένους από την πλατεία Βικτωρίας στην Ειδομένη (100-300 ευρώ).

πρόσφυγες

Επιπλέον, για όποιον παρακολουθεί όσα συμβαίνουν, οι μάσκες σιγά σιγά πέφτουν. Ήδη η γερμανίδα καγκελάριος σε συνέντευξη τύπου που έδωσε πριν από λίγες μέρες στο Βερολίνο, μετά από τη συνάντηση της με τον πρωθυπουργό της Κροατίας, είπε ξεκάθαρα ότι η ΕΕ θα πάρει τους πρόσφυγες από την Ελλάδα όταν αυτή ελέγξει τα σύνορά της και ότι πρέπει να σταματήσει η πολιτική με την οποία οι πρόσφυγες θα περνάνε τα σύνορα με ένα νεύμα. Δήλωσε επίσης ότι τώρα η Ελλάδα διαθέτει κατάλληλους χώρους για να στεγαστούν οι πρόσφυγες (έτσι την είχαν ενημερώσει) και ότι οι αιτούντες άσυλο δεν θα μπορούν να διαλέγουν αυτοί σε ποια χώρα θα πάνε.
Όλα αυτά σηματοδοτούν ξεκάθαρα τις εξελίξεις των επόμενων ημερών και φανερώνουν ότι το επόμενο διάστημα θα αυξηθεί ο αριθμός των προσφύγων που θα εγκλωβιστεί στη χώρα μας.

Η Άνγκελα Μέρκελ , από ότι φαίνεται, διαφοροποιείται μόνο ρητορικά, καθώς η στάση της δεν διαφέρει καθόλου από εκείνη της Αυστρίας που υποτίθεται ότι είναι αντίθετες.

Στη σύνοδο της Δευτέρας τα πράγματα δεν θα είναι καλά για την Ελλάδα. Ποτέ βέβαια κανένας Έλληνας πρωθυπουργός δεν βγήκε από ευρωπαϊκή σύνοδο στις Βρυξέλλες λέγοντας ότι ηττήθηκε. Ακόμα και όταν η χώρα προσέφευγε στο ΔΝΤ και υπέγραφε το πρώτο μνημόνιο , ο τότε πρωθυπουργός πανηγύριζε και δεχόταν συγχαρητήρια από τους ομολόγους του. Αλλά και το πρόσφατο τρίτο μνημόνιο παρουσιάστηκε σαν έντιμος συμβιβασμός. Το ίδιο και τώρα. Όπως και να παρουσιαστεί η όποια απόφαση, στην πράξη τα σύνορα θα κλείσουν ακόμα κι αν πουν ότι μένουν ανοιχτά, γιατί οι πρόσφυγες θα περνάνε πλέον με το σταγονόμετρο. Οι ροές θα συνεχιστούν, άρα ο αριθμός των εγκλωβισμένων θα μεγαλώνει. Ο Γ. Μουζάλας προετοιμάζει ήδη το κλίμα για μια εφιαλτική κατάσταση με χιλιάδες «αιχμάλωτους» πρόσφυγες και μετανάστες, που θα διαρκέσει ίσως και τρία χρόνια. Και μόνο η απόφαση της ΕΕ για βοήθεια αντιμετώπισης ανθρωπιστικής κρίσης (που δεν έχει ξανασυμβεί στην ΕΕ) τα λέει όλα.

Κάποιοι ακόμα και τώρα πιστεύουν ότι οι όποιες υποχωρήσεις στο προσφυγικό μπορεί να συμβάλουν στην αποφυγή περικοπών των συντάξεων. Στο Βερολίνο αποκλείουν κατηγορηματικά τη σύνδεση αξιολόγησης και προσφυγικού. Κάποιοι μάλιστα σχολιάζουν με ιδιαίτερα ειρωνικά και φαρμακερά σχόλια τη συσχέτιση που επιδιώκουν κάποιοι, αλλά είναι βέβαιοι, υποστηρίζουν, ότι “αν γινόταν αυτό, η Ελλάδα θα εγκατέλειπε κάθε προσπάθεια για μεταρρυθμίσεις”.

Την ίδια στιγμή η κυβέρνηση είναι εντελώς αμήχανη και απούσα ως τώρα. Δεν έχει αναλάβει καμία ευρωπαϊκή πρωτοβουλία, περιμένοντας να λύσει το πρόβλημα η Μέρκελ, δεν έχει φτιαχτεί ούτε καν κάποιο συντονιστικό όργανο διαχείρισης της προσφυγικής κρίσης, όπως συμβαίνει πάντα για σοβαρές έκτακτες καταστάσεις και ο μέχρι πρότινος υπεύθυνος για τον συντονισμό του κυβερνητικού έργου για το προσφυγικό, Αλέκος Φλαμπουράρης, ήταν εξαφανισμένος. Οι πρόσφυγες σιτίζονται από ΜΚΟ, αλληλέγγυους πολίτες και οργανώσεις -πολλές από τις οποίες δημιουργούνται καθημερινά- συνταξιούχους και μαθητές σχολείων που σπεύδουν να βοηθήσουν όπως μπορούν για να καλύψουν τα κενά της πολιτείας.
Η ερχόμενη εβδομάδα θα είναι οπωσδήποτε εβδομάδα εξελίξεων και πολλά θα αρχίσουν να ξεκαθαρίζουν.

Από το κίνημα των αγανακτισμένων στο κίνημα της γραβάτας

γραβάτα5

Της Βασιλικής Σιούτη

Λίγες μέρες πριν τα πρώτα γενέθλια της κυβέρνησης Τσίπρα-Καμμένου, στην Αθήνα έκανε την εμφάνισή του το «κίνημα της γραβάτας» που ξεκίνησε από τους δικηγόρους, για να εκφράσει στη συνέχεια όλους τους επιστημονικούς φορείς και τους αυτοαπασχολούμενους επαγγελματίες.

Στο πρώτο συλλαλητήριο που διοργάνωσαν οι δικηγόροι στις 14 Ιανουαρίου, οι δρόμοι πλημμύρισαν από χιλιάδες διαμαρτυρόμενους που φορούσαν γραβάτα -εικόνα όχι πολύ συνηθισμένη ως τότε- και κάπως έτσι ο ξεσηκωμός των δικηγόρων ονομάστηκε «κίνημα της γραβάτας» (αν και οι γυναίκες συνάδελφοί τους μάλλον υπερείχαν αριθμητικά).
Η συγκέντρωση εκείνη που αποτέλεσε την αρχή, όσο και οι άλλες που ακολούθησαν, εξέπληξε με την πρωτοφανή μαζικότητα, αλλά και τον παλμό της. «Δεν έμεινε ούτε ένας δικηγόρος στο γραφείο του» έλεγαν οι διοργανωτές. « Όλοι τα κλείδωσαν και βγήκαν έξω».

Το ασφαλιστικό ήταν αυτό που πυροδότησε την «εξέγερση» τους, μετά από μια σειρά μέτρων που προηγήθηκαν, καθώς, όπως καταγγέλλουν, σε συνδυασμό με το καθεστώς φορολόγησής τους «βάζει ταφόπλακα στην αυτοαπασχόληση».
Στο επόμενο συλλαλητήριο που πραγματοποίησαν, ενώθηκαν μαζί τους χιλιάδες μηχανικοί, γιατροί, φαρμακοποιοί, επιστήμονες και άλλοι αυτοαπασχολούμενοι επαγγελματίες, για να επαναλάβουν άλλη μία εντυπωσιακή συγκέντρωση. Εξίσου δυναμική ήταν και η συμμετοχή τους στην γενική απεργία, κάνοντας για πρώτη φορά τόσο αισθητή την παρουσία τους σε απεργιακή κινητοποίηση .

Η κόντρα με την κυβέρνηση

Πριν από έξι χρόνια, ήταν το κίνημα των αγανακτισμένων που σφράγιζε την έναρξη της εποχής των μνημονίων. Ένα κίνημα που ριζοσπαστικοποίησε μεγάλο τμήμα του πληθυσμού και συνέβαλε στην άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία. Σήμερα το κίνημα των αγανακτισμένων έχει υποχωρήσει. Οι αυτοπασχολούμενοι επιστήμονες και επαγγελματίες είναι οι μόνοι αυτήν την περίοδο που κινούνται οργανωμένα και αντιδρούν. Πρόκειται για μεσοαστικά και μικροαστικά κυρίως στρώματα, που μπορεί να μην εκπροσωπούν πλατιές λαϊκές μάζες, είναι όμως δυναμικές ομάδες που επηρεάζουν την κοινωνία.
Θα μπορέσει το κίνημα της γραβάτας να ταρακουνήσει την κυβέρνηση; Στο Μέγαρο Μαξίμου λένε όχι. Η πολιτική εναντίον των γραβατών ήταν συνειδητή επιλογή. Η κυβέρνηση έπρεπε να πετύχει τους μνημονιακούς στόχους που έχει συμφωνήσει. Επέλεξε να θίξει τους αυτοαπασχολούμενους και τους αγρότες που δεν αποτελούν το προνομιακό κομμάτι της εκλογικής της πελατείας.

γραβάτα
Οι δανειστές θεωρούν ότι η μεγάλης έκτασης αυτοαπασχόληση στην Ελλάδα (πάνω από 30% όταν ο μέσος όρος στην ευρωζώνη είναι 15% και στις χώρες της βόρειας Ευρώπης κάτω από 10%) είναι ανορθολογική και αποτελεί εστία εκτεταμένης φοροδιαφυγής. Η συρρίκνωση του δημοσίου, των αυτοαπασχολούμενων και των αγροτών, προκειμένου οι υπηρεσίες αυτές να περάσουν σε αντίστοιχες ιδιωτικές επιχειρήσεις ήταν πάντα στην ατζέντα του ΔΝΤ μαζί με την υποτίμηση της μισθωτής εργασίας.

Η κυβέρνηση Σαμαρά προτιμούσε τη συρρίκνωση του δημοσίου περισσότερο από τα υπόλοιπα. Όταν ήρθε ο ΣΥΡΙΖΑ αυτό άλλαξε, καθώς οι δημόσιοι υπάλληλοι είναι η δική του εκλογική πελατεία και επέλεξε να στριμώξει τους αυτοαπασχολούμενους και τους αγρότες. Για να εμφανίσει την επιλογή αυτή ως δική του και φιλολαϊκή, επιχειρεί να τους παρουσιάσει σχεδόν όλους ως φοροφυγάδες. Κατηγορία που βρίσκει εύκολα πρόσφορο έδαφος, καθώς η φοροδιαφυγή στους κλάδους αυτούς είναι δεδομένη. Καταφεύγει ωστόσο κι αυτός στον κοινωνικό αυτοματισμό, όπως έκαναν οι προηγούμενοι με τους «τεμπέληδες» δημόσιους υπαλλήλους.

Ο Αλέξης Τσίπρας δεν δίστασε να τους προκαλέσει και δημόσια: «Δεν είμαστε με τους μεγαλοδικηγόρους που διαδηλώνουν με τις γραβάτες» είπε πριν από λίγο καιρό μιλώντας σε κομματική συγκέντρωση.
Η φράση αυτή εξόργισε πολλούς, κυρίως γιατί όπως υποστηρίζουν, οι μεγαλοδικηγόροι είναι λίγοι και δεν θίγονται από τα μέτρα της κυβέρνησης, αφού αυτοί έχουν πολύ υψηλά εισοδήματα και την δυνατότητα φοροδιαφυγής.
«Τόσα χρόνια ήταν κατά των διαδηλώσεων, υπέρ του ΝΑΙ και δεν έδιναν δεκάρα για άλλες κοινωνικές ομάδες» ισχυρίζονται στην κυβέρνηση, ενώ ο υπουργός Εργασίας Γ. Κατρούγκαλος ισχυρίστηκε ότι οι δικηγόροι ως τώρα δεν πλήρωναν αρκετά.

«Έχει ενδιαφέρον το επιχείρημα που ακούμε από τα χείλη κυβερνητικών στελεχών, ότι οι δικηγόροι ήταν με το ΝΑΙ στο δημοψήφισμα-άρα γιατί διαμαρτύρονται» λέει ο Βασίλης Ασημακόπουλος, δικηγόρος που στήριξε το «Όχι» και συμμετείχε και στο κίνημα των αγανακτισμένων το 2011. «Κατά πρώτον δεν είναι ακριβές ότι ήμασταν όλοι με το ΝΑΙ. Κυρίως όμως, αυτό είναι ένα επιχείρημα που δεν νομιμοποιούνται να το επικαλούνται τα στελέχη ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛΛ που υποστήριξαν το ΟΧΙ, μετατρέποντάς το σε ΝΑΙ την επόμενη μέρα».

Ο Δημήτρης Βερβεσός από τον δικηγορικό σύλλογο Αθηνών απαντά ότι δεν είναι αλήθεια ότι οι δικηγόροι τόσα χρόνια δεν πλήττονταν ή δεν αντιδρούσαν. «Είχαμε την επιβολή ΦΠΑ 23%, την φορολόγηση από το πρώτο ευρώ, το κούρεμα των αποθεματικών κ.α». «Αντιδράσαμε και για μη συντεχνιακά θέματα» υποστηρίζει και αναφέρει «τις αλλαγές του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας με κομβικό θέμα το προνόμιο των τραπεζών, έναντι των εργατικών απαιτήσεων και του δημοσίου, στις περιπτώσεις πλειστηριασμών».

γραβάτα2
Η οργή που προκάλεσαν οι δηλώσεις κυβερνητικών ξεχείλιζε την ημέρα του συλλαλητηρίου: «Το “κίνημα της γραβάτας” είναι αυτοί που επέλεξαν να μην εργαστούν στο δημόσιο, παρακαλώντας τους πολιτικούς για να τους διορίσουν… Δουλεύουμε σκληρά χωρίς ωράρια, χωρίς επιδόματα και μπόνους , χωρίς σιγουριά για το εισόδημα μας… Έχουμε υποστεί μειώσεις εισοδήματος, επιβολή υψηλών φόρων και ΦΠΑ και τώρα ζητούν πολλαπλασιασμό ασφαλιστικών εισφορών δίχως λογική και ανταπόδοση… Οι γραβάτες της εργασίας μας θα γίνουν θηλιά στο πολιτικό βίο αυτών που θα μας αγνοήσουν».

«Οι δικηγόροι που κινητοποιούνται είναι κυρίως άνθρωποι του καθημερινού μόχθου» αναφέρει ο Βασίλης Ασημακόπουλος. «Αρκετοί στην κυβέρνηση, που χλευάζουν ή ειρωνεύονται την κινητοποίηση των δικηγόρων, δεν έχουν ανάλογες εργασιακές εμπειρίες. Ήταν και είναι μάλλον γραφειοκρατικοποιημένοι επαγγελματίες της πολιτικής».
Η κυβέρνηση φαίνεται να έχει καταφέρει να ενώσει στο κίνημα της γραβάτας μνημονιακούς και αντιμνημονιακούς εναντίον της. Οι τελευταίοι, που έχουν πάρει αποστάσεις από τον ΣΥΡΙΖΑ, εκτιμούν ότι «Οι πρακτικές της κυβέρνησης προετοιμάζουν την παλινόρθωση και νομιμοποίηση της νεοφιλελεύθερης δεξιάς, καθώς απονομιμοποιούν την αριστερά με όρους μαζικής απεύθυνσης και πολιτικής ικανής να απαντήσει στο μνημονιακό σχεδιασμό».

γραβάτα4
Ο νέος πρόεδρος της Ν.Δ πάντως, για την ώρα δεν τους υπόσχεται τίποτα. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ένας δικηγόρος: «η Ν.Δ έχει τους μισούς δικηγόρους και με ένα νεύμα του Μητσοτάκη θα μπορούσε να πάρει και τους υπόλοιπους, αλλά δεν το κάνει», υπονοώντας σαφώς την προσήλωση της ηγεσίας στα μνημόνια. Πιθανώς στη Ν.Δ πιστεύουν ότι η οργή προς την κυβέρνηση θα τους φέρει σε αυτούς έτσι κι αλλιώς. Είναι χαρακτηριστικό ένα από τα πικρά για την κυβέρνηση συνθήματα που ακούστηκαν στην πορεία για το ασφαλιστικό που έλεγε: «Κρατήσατε Στουρνάρα, ψηφίσατε και Πάκη. Στο τέλος θα μας φέρετε και τον Μητσοτάκη». Προφητικό ή όχι, θα το δείξει ο χρόνος.

(δημοσιεύθηκε στο Greek Report)

Τσίπρας στη γραμμή Μέρκελ για προσφυγικό

Της Βασιλικής Σιούτη

(Δημοσιεύθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2015)

προσφυγ4

Το τελευταίο της χαρτί για την αντιμετώπιση του προσφυγικού ζητήματος παίζει η Άνγκελα Μέρκελ, καθώς εάν η εμπλοκή του ΝΑΤΟ δεν φέρει τα αναμενόμενα, τότε το κλείσιμο των συνόρων που η ίδια δεν επιθυμεί, γνωρίζει ότι θα είναι μάλλον αναπόφευκτο. Την ίδια θέση υιοθετεί και η ελληνική κυβέρνηση, καθώς κατά κάποιον τρόπο, η Άνγκελα Μέρκελ και ο Αλέξης Τσίπρας έχουν συνδέσει τις τύχες τους όσο αφορά στο προσφυγικό.

Αμφότεροι δέχονται έντονη κριτική για τους χειρισμούς τους και βλέπουν την δημοτικότητα τους να πλήττεται. Ο Αλέξης Τσίπρας δέχεται εδώ και πολύ καιρό κριτική από τους ευρωπαίους συναδέλφους του ότι άργησε να αντιληφθεί το μέγεθος του προβλήματος, ότι δεν κατάφερε να φυλάξει τα σύνορα της χώρας και δεν ανταποκρίθηκε εγκαίρως στις δεσμεύσεις του. Υπενθυμίζουν ότι μεταξύ άλλων είχε δεσμευθεί πως μέχρι το τέλος του περασμένου Δεκεμβρίου θα είχε έτοιμα όλα τα hotspot και χώρους φιλοξενίας για 50.000 πρόσφυγες, αλλά μόλις τις τελευταίες μέρες κινήθηκε η κρατική μηχανή.
Βέβαια όλο αυτό το διάστημα υπήρχαν διαφωνίες μεταξύ των υπουργών και τεράστιες αποκλίσεις ως προς το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί το ζήτημα.
Δεν ήταν λίγοι οι υπουργοί που αρνούνταν να συνεργαστούν και να βοηθήσουν σχεδόν σε οτιδήποτε. Ο Αλέκος Φλαμπουράρης, που είχε αναλάβει το γενικό συντονισμό όλων των υπουργείων, δεν κατάφερε να ανταποκριθεί στα καθήκοντα που του ανατέθηκαν και ο αρμόδιος υπουργός, Γιάννης Μουζάλας ήταν, κατά γενική ομολογία, τραγικά μόνος. Τελικά, όλοι κατέληξαν στη δική του γραμμή, παρά τις διαφωνίες που εξέφραζαν, αλλά το αποτέλεσμα ήταν η μεγάλη καθυστέρηση που στοίχισε σε αξιοπιστία στη χώρα.

προφυγ
Η γερμανίδα καγκελάριος δέχεται κι αυτή μεγάλη πίεση, κυρίως στη χώρα της, τόσο στο κόμμα της όσο και στο συνεργαζόμενο κόμμα των χριστιανοκοινωνιστών. Η βασική κατηγορία είναι ότι βιάστηκε να «προσκαλέσει» τους πρόσφυγες στη Γερμανία, χωρίς να έχει γίνει προηγουμένως καμία προετοιμασία για αυτό. Αμφισβήτηση όμως δέχεται κι εκτός συνόρων. Χωρίς να διατυπώνονται ευθέως κατηγορίες εναντίον της, πολιτικοί ηγέτες άλλων κρατών μελών της ΕΕ εκφράζουν τη δυσφορία τους, κυρίως μέσω της άρνησης τους να αναλάβουν από κοινού την ευθύνη για ένα πρόβλημα -την αύξηση των προσφυγικών ροών- που θεωρούν ότι προκάλεσαν η Ελλάδα και η Γερμανία.

Εάν η Ευρώπη δεν καταφέρει να διαχειριστεί το προσφυγικό, το πλήγμα για την Ελλάδα θα είναι πολύ μεγάλο, η Μέρκελ οπωσδήποτε θα υποστεί τις συνέπειες, αλλά οι κίνδυνοι για την συνοχή της ΕΕ θα είναι μεγαλύτεροι. Σε όλα αυτά προστίθενται και οι κίνδυνοι πιθανών «παράπλευρων συνεπειών» λόγω της εμπλοκής της Τουρκίας και του ΝΑΤΟ, κάτι που κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει.
Η Ελλάδα έχει ακόμα περισσότερους λόγους να προβληματίζεται για την εξέλιξη αυτή, καθώς η Τουρκία δεν εγκατέλειψε ποτέ τις βλέψεις για συνδιαχείριση του Αιγαίου. Και τώρα που η ΕΕ, δηλαδή ουσιαστικά η Γερμανία, κάλεσε τον «λύκο να φυλάει να πρόβατα», όλοι προσπαθούν να πείσουν ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος. Η αξία των διαβεβαιώσεων αυτών μένει να κριθεί στην πορεία. Σύμφωνα ωστόσο, με πληροφορίες, δεν είναι όλοι στην κυβέρνηση εξίσου καθησυχασμένοι για τις προθέσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο και αρκετοί εκφράζουν την εύλογη ανησυχία τους, αν και όχι δημόσια.

Με βάση όσα γράφονται στα διεθνή και αμερικανικά ΜΜΕ, σχεδόν κανείς δεν φαίνεται να πιστεύει στην άλλη πλευρά του ατλαντικού, ότι η εμπλοκή του ΝΑΤΟ μπορεί να προσφέρει ουσιαστική βοήθεια στο προσφυγικό. Σε δημοσίευμα των ΝΥΤ η παρουσία δυνάμεων του ΝΑΤΟ χαρακτηρίστηκε απλώς ως μία «συμβολική κίνηση αλληλεγγύης» προς την ΕΕ. Άλλωστε οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με το σχέδιο, το μόνο που θα κάνουν είναι να δίνουν πληροφορίες για τις κινήσεις των διακινητών στην τουρκική ακτοφυλακή για να τους σταματά. Ποιος αμφέβαλε ποτέ όμως ότι η Τουρκία δεν μπορούσε να συλλέξει η ίδια τις πληροφορίες αυτές;

Στο μεταξύ, όπως αποκαλύφθηκε πρόσφατα με τη δημοσιοποίηση του διαλόγου του τούρκου προέδρου με τους Γιούνκερ και Τουσκ. στο παρασκήνιο διεξάγεται ένα ανελέητο τούρκικο παζάρι με τον Ερντογάν να ζητά δυσανάλογα ανταλλάγματα και να εκβιάζει ανοιχτά την ΕΕ,
Ο Αχμέτ Νταβούτογλου, παρόλα αυτά, έχει δεσμευτεί στην Άνγκελα Μέρκελ ότι η Τουρκία θα σταματά τις βάρκες, θα περισυλλέγει τους πρόσφυγες και θα τους επιστρέφει στην Τουρκία. Η γερμανίδα καγκελάριος από την πλευρά της, έχει δεσμευτεί ότι η Γερμανία θα χρηματοδοτήσει πτήσεις τσάρτερ από τα παράλια της Τουρκίας προς την Γερμανία και θα παίρνει 650 πρόσφυγες την ημέρα για όλο το 2016. Ποιος όμως εγγυάται ότι οι Τούρκοι θα τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους, όταν στο παρασκήνιο πιέζουν ασφυκτικά , ζητώντας όχι μόνο περισσότερα χρήματα, αλλά και τεράστια πολιτικά ανταλλάγματα;

μέρκελερντογάν

Σε κάθε περίπτωση η εικόνα της Μέρκελ να ζητά -αν όχι να παρακαλά- τη βοήθεια της Τουρκίας που την εκβιάζει, είναι ένα σοβαρό πλήγμα, όχι μόνο για το γόητρο της Γερμανίας, αλλά και για την ισχύ της Ευρώπης, γεγονός που μπορεί να έχει απρόβλεπτες συνέπειες.
Η γερμανίδα καγκελάριος, αν και έχει αποφύγει την αυτοκριτική ως τώρα, παραδέχεται ότι η Ευρώπη βρίσκεται ενώπιον μιας ιστορικής δοκιμασίας και ότι αν οι προσπάθειες της δεν ευοδωθούν, θα οδηγηθούν στο κλείσιμο συνόρων – με ό,τι αυτό συνεπάγεται .

Σε πρόσφατη ομιλία της προσπάθησε να αιτιολογήσει την επιχείρηση του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο και για το λόγο που αυτό προσκλήθηκε, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να γίνει ιδιαίτερα πειστική: «…Γιατί επιχείρηση του ΝΑΤΟ; Υπάρχουν οι αντίστοιχες ναυτικές μονάδες, υπάρχει μεγάλη ανάγκη μια ακτή 900 χιλιομέτρων να παρακολουθείται συστηματικά για τον εντοπισμό σκαφών που μεταφέρουν παράνομα πρόσφυγες από τη μια πλευρά στην άλλη» είπε και υποστήριξε ότι «Αυτή η αποστολή μπορεί να διεξαχθεί μόνο σε συνεργασία με την τουρκική ακτοφυλακή» , ρίχνοντας την ευθύνη για την ως τώρα καθυστέρηση της επανεισδοχής στην γραφειοκρατία.

Νωρίτερα η Αγκελα Μέρκελ είχε προσφέρει στήριξη στον Ταγίπ Ερντογάν για την επιβολή ζώνης απαγόρευσης πτήσεων στη βόρεια Συρία. Ο Σελαχατίν Ντεμιρτάς, ηγέτης του τουρκικού φιλοκουρδικού κόμματος HDP που επισκέφτηκε αυτές τις μέρες την Αθήνα, δεν έκρυψε την απογοήτευση του για την στάση της ΕΕ απέναντι στην Τουρκία, την σιωπή της Μέρκελ για τους διωγμούς των Κούρδων και τα σοβαρά προβλήματα δημοκρατίας, επειδή προσδοκά βοήθεια στο προσφυγικό. Σε δηλώσεις του (στην Καθημερινή και στον Πέτρο Παπακωνσταντίνου) αναφέρθηκε και στην προεκλογική βοήθεια που προσφέρθηκε από την γερμανίδα καγκελάριο στο κόμμα του Ερντογάν, αλλά και στην αναβολή δημοσιοποίησης της ευρωπαϊκής έκθεσης προόδου που περιέγραφε την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία , προκειμένου αυτή να μη τον βλάψει .
Αυτή την εβδομάδα ωστόσο, η εισηγήτρια της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Κάτι Πίρι, επιβεβαίωσε ότι η Τουρκία δεν έχει παρουσιάσει πρόοδο σε πολύ βασικούς τομείς. Ανέφερε επίσης, πως παρότι το Ευρωκοινοβούλιο δεν επιθυμεί να σταθεί εμπόδιο στην συμφωνία μεταξύ Ε.Ε. και Τουρκίας για το προσφυγικό, δεν μπορεί να σιωπήσει για τα υπαρκτά ζητήματα όπως το κουρδικό, το κυπριακό, τα θέματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ελευθερίας της έκφρασης και τις φυλακίσεις δημοσιογράφων και αντιφρονούντων.
Η ειρωνεία είναι ότι η Ελλάδα προσπαθούσε για χρόνια να αναγνωρίσει η ΕΕ τα ελληνικά σύνορα ως ευρωπαϊκά και να εγγυηθεί την ασφάλειά τους, κυρίως λόγω του τουρκικού κινδύνου, και τώρα που αυτό εξ ανάγκης συνέβη λόγω προσφυγικού, η ΕΕ καλεί σε βοήθεια για την φύλαξή τους την Τουρκία! Εάν η χώρα δεν βρισκόταν σε αδυναμία και είχε μία σταθερή πολιτική ηγεσία, η κατάσταση ίσως να μην ενέπνεε ιδιαίτερη ανησυχία. Η συγκυρία όμως είναι η πιο δύσκολη από το 1974 και μετά, οπότε κανείς δεν μπορεί να παραβλέψει τους κινδύνους.