ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗ ΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΩΣ

Η υπουργός Παιδείας, Νίκη Κεραμέως, μιλά στη LIFO λίγο πριν από την έναρξη μιας δύσκολης σχολικής χρονιάς σε συνθήκες πανδημίας.

δημοσιεύθηκε στην Lifo στις 10.9.2020

Η συνέντευξη εδώ

Άοπλοι στο μέτωπο του υγειονομικού πολέμου

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ

Δημοσιεύτηκε στις 30.3.2020 στην LIFO

Ως τώρα, τα εθνικά συστήματα υγείας που δοκιμάστηκαν, αποδείχθηκαν ανεπαρκή για να αντιμετωπίσουν μια τέτοια πανδημία. Η προστασία των υγειονομικών και ο εξοπλισμός τους, καθώς και η –με κάθε τρόπο– ενίσχυση τους, είναι εκ των ων ουκ άνευ σε αυτήν τη μάχη, αλλά και για την επόμενη μέρα.

Eίμαστε σε πόλεμο» είπε πρώτος ο πρωθυπουργός της Γαλλίας και έκτοτε όλοι επαναλαμβάνουν τη φράση αυτή. Και πράγματι, οι συνθήκες που ζει η ανθρωπότητα, λόγω της επιδημίας του νέου κορωνοϊού, μοιάζουν με συνθήκες πολέμου. Μόνο που πρόκειται για έναν υγειονομικό πόλεμο.   Κόσμος που κρύβεται στα σπίτια του, αντί για τα καταφύγια, γήπεδα που έχουν γεμίσει –σε πολλές χώρες– με κρεβάτια εκστρατείας για να υποδεχθούν ασθενείς, αντί για τραυματίες, και στην πρώτη γραμμή του «μετώπου», αντί για τους στρατιωτικούς, βρίσκονται οι υγειονομικοί: γιατροί, νοσηλευτές και το υπόλοιπο προσωπικό των νοσοκομείων.   Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες ασκούν το λειτούργημα τους δεν διαφέρουν πολύ από τις συνθήκες πολέμου. Δεν είναι μόνο η εξάντληση και η πραγματική έκθεση της ζωής τους σε κίνδυνο. Από τον γιατρό στη Γουχάν της Κίνας, που πρώτος ενημέρωσε την κοινή γνώμη, μέχρι τους –πάνω από 40– γιατρούς στην Ιταλία, που νόσησαν και πέθαναν, οι νοσοκομειακοί γιατροί και οι υπόλοιποι εργαζόμενοι στα νοσοκομεία, αυτές τις μέρες της πανδημίας, δίνουν κυριολεκτικά τη ζωή τους στη μάχη αυτή, καθώς εκτίθενται καθημερινά στον ιό – συχνά χωρίς τον απαραίτητο για την προστασία τους εξοπλισμό.

Πολλές πράξεις ηρωισμού που συμβαίνουν καθημερινά στα νοσοκομεία της χώρας θα τις μάθουμε μετά και κάποιες δεν θα τις μάθουμε ποτέ.   Η ιστοσελίδα της ομοσπονδίας των νοσοκομειακών γιατρών κατακλύζεται καθημερινά από μηνύματα του κόσμου που θέλει να τους πει «ευχαριστώ».

Οι γιατροί της Ομοσπονδίας Ενώσεων Νοσοκομείων Ελλάδας πριν από λίγες μέρες κατέθεσαν ξανά τις προτάσεις τους προς την πολιτεία.   Ζητούν: α) Την «ανάπτυξη όσο το δυνατόν περισσότερων κλινών ΜΕΘ, έστω και τώρα», όπως λένε. Διαχρονικό αίτημα της ΟΕΝΓΕ και πριν από την επιδημία ήταν τουλάχιστον 2.000 κλίνες ΜΕΘ στα δημόσια νοσοκομεία (από 557 που υπήρχαν μέχρι πρότινος) και άλλες 1.500 κλίνες ΜΑΦ (Μονάδες Αυξημένης Φροντίδας, που μπορούν να μετατραπούν ανά πάσα στιγμή σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας).   β) Μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού για να στελεχωθούν τα δημόσια νοσοκομεία και τα κέντρα υγείας.   γ) Μέσα ατομικής προστασίας των υγειονομικών.   δ) Άμεση επίταξη του ιδιωτικού τομέα της υγείας.

«Η κυβέρνηση αφήνει τα ιδιωτικά μεγαθήρια ανενόχλητα να κερδοσκοπούν ακόμα και τώρα. Τα τακτικά χειρουργεία στον ιδιωτικό τομέα συνεχίζονται κανονικά, παρά την απαγόρευση, ενώ βρισκόμαστε στη δίνη της πανδημίας» καταγγέλλουν.   ε) Διενέργεια τεστ για κορωνοϊό σε όλο το προσωπικό των νοσοκομείων. Απαγόρευση της διενέργειας τεστ στον ιδιωτικό τομέα, επίταξη όλων των αντιδραστηρίων και των kit που διαθέτουν. Διενέργεια των τεστ μόνο βάσει επιστημονικών ενδείξεων, απολύτως δωρεάν και με ευθύνη των κρατικών φορέων σε μεγάλες ομάδες πληθυσμού.   στ) Εξασφάλιση της προστασίας της υγείας των προσφύγων, των μεταναστών, των αστέγων, των τοξικοεξαρτημένων, των φυλακισμένων, των Ρομά και άλλων ειδικών πληθυσμιακών ομάδων.

Ο υπουργός Υγείας χαρακτηρίζει τους γιατρούς και τους νοσηλευτές «σύγχρονους ήρωες» και σε πρόσφατες δηλώσεις του ανέφερε ότι ως τώρα έχουν εγκριθεί πάνω από 4.200 προσλήψεις γιατρών και προσωπικού για τα δημόσια νοσοκομεία, ενώ για τις ΜΕΘ υποστήριξε ότι μαζί με αυτές του ιδιωτικού τομέα, που έχουν στη διάθεση τους, ξεπερνάνε τις 870 και «συνεχίζεται η προσπάθεια απόκτησης και άλλων». Ανέφερε επίσης ότι έχει γίνει παραγγελία 600 αναπνευστήρων.

  Επαρκούν αυτά; Για την αντιμετώπιση μιας πανδημίας από ένα υποβαθμισμένο για χρόνια σύστημα υγείας, σίγουρα όχι. Το δημόσιο σύστημα της χώρας είχε ήδη πάρα πολλές ελλείψεις, γι’ αυτό οι επιστήμονες που συμβούλευσαν την κυβέρνηση, υπέδειξαν από την αρχή τα αυξημένα μέτρα προστασίας, τον περιορισμό και στη συνέχεια την απαγόρευση της κυκλοφορίας.   Σύμφωνα με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στα Δημόσια Νοσοκομεία (ΠΟΕΔΗΝ) «στη χώρα μας το 2019 λειτουργούσαν 557 κλίνες ΜΕΘ, αντί για τις 3.500 που προβλέπονται από τα διεθνή standards, με το μεγαλύτερο πρόβλημα να εντοπίζεται στα νοσοκομεία του λεκανοπεδίου της Αττικής, που εξυπηρετούν 6 εκατομμύρια πληθυσμό με μόλις 224 κλίνες ΜΕΘ».  

«Δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική για την Ελλάδα, μόνο το “Delay the peak, till a cure or a vaccine is found”» αναφέρει ιατρός που έχει εργαστεί χρόνια στο εξωτερικό και εργάζεται πλέον στην Ελλάδα, έχοντας διαφορετική άποψη από αυτή των συνδικαλιστών, αλλά και του γιατρού-περιφερειάρχη Αττικής, Γ. Πατούλη, που ζήτησε από την κυβέρνηση να ανοίξουν άμεσα 2.000 ΜΕΘ.

Οι ενστάσεις και ο αντίλογος «Δεν μπορείς να σχεδιάζεις ένα σύστημα υγείας για την πιθανότητα της πανδημίας, που συμβαίνει μία φορά στα εκατό χρόνια» υποστηρίζει ο συγκεκριμένος γιατρός. «Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθήνας ζήτησε από το υπουργείο Υγείας να ανοίξουν άμεσα τουλάχιστον 2.000 κλίνες ΜΕΘ και να εξασφαλιστούν όσο το δυνατόν περισσότεροι αναπνευστήρες και διαγνωστικά τεστ. Η χώρα είχε 557 κλίνες ΜΕΘ για τις ανάγκες της μέχρι τώρα. Με τις δωρεές αναπνευστήρων, φτάσαμε 700-800. Αν ανοίξουμε 2.000 ΜΕΘ, ποιος θα τις λειτουργήσει; Γιατί δεν έχουμε 6.000 εντατικολόγους οι οποίοι να κάθονται.

Η εντατικολογία είναι μετεκπαίδευση μετά από πνευμονολογία, αναισθησιολογία, χειρουργική και παθολογία. Υπάρχουν 4-5 προγράμματα εξειδίκευσης στη χώρα. Με λίγες θέσεις ετησίως. Μπορείς να κάνεις fast track εκπαίδευση σε κάποιους πιο σχετικούς (πνευμονολόγους, παθολόγους, μετά καρδιολόγους κ.ο.κ). Αλλά δεν είναι κάτι το οποίο ευχόμαστε. Το βασικότερο είναι το εξειδικευμένο προσωπικό. Το οποίο δεν υπάρχει στην Ελλάδα. Όσοι υπάρχουν, θα προσληφθούν, αλλά δεν επαρκούν. Οι συνδικαλιστές ζητούν να προσληφθούν και ειδικότητες οι οποίες δεν έχουν σχέση με την αντιμετώπιση της πανδημίας».  

Σχετικά με το αίτημα Πατούλη και ΙΣΑ για 2.000 ΜΕΘ, κι άλλοι γιατροί εκφράζουν παρόμοιους προβληματισμούς και ενστάσεις: «Οι ενώσεις των γιατρών δεν λένε τι είδους προσλήψεις και τι ειδικότητας γιατρούς χρειαζόμαστε για την αντιμετώπιση της πανδημίας, αλλά απαιτούν να γίνουν γενικώς μαζικές προσλήψεις. Χρειαζόμαστε μήπως δερματολόγους και ορθοπεδικούς για τον κορωνοϊό; Αν η η χώρα μας χρειάζεται άλλες 100 ΜΕΘ, δηλαδή κάπου 2.000 κλίνες, χρειάζεται ακόμα 300-400 εντατικολόγους. Πόσοι είναι σήμερα οι εντατικολόγοι στην Ελλάδα; 250 το πολύ, χωρίς να υπολογίζουμε όσους έφυγαν στο εξωτερικό. Αυτοί που είναι στη χώρα, οι περισσότεροι εργάζονται ήδη στις ΜΕΘ. Άρα αν λειτουργήσουν οι νέες ΜΕΘ, θα υπάρχει πλημμελές προσωπικό, και όχι τόσο εξειδικευμένο, γεγονός που σε μια πανδημία δεν είναι το καλύτερο».  

Οι συνδικαλιστές ωστόσο, υποστηρίζουν ότι η κρίση της πανδημίας έφερε στο προσκήνιο όλες τις αδυναμίες του δημόσιου συστήματος υγείας και είναι εύλογο τα αιτήματα τους να περιλαμβάνουν συνολικά τα προβλήματα του κλάδου και της υγείας και όχι μόνο όσα αφορούν στην αντιμετώπιση της πανδημίας.  

Σύμφωνα με την ΠΟΕΔΗΝ, που επικαλείται τα διεθνή standards, για κάθε ΜΕΘ 6 κλινών η στελέχωση πρέπει να διαθέτει: έναν γιατρό ανά κλίνη συν τον διευθυντή, τέσσερις έως έξι νοσηλευτές ανά κλίνη, έναν τραυματιοφορέα, έναν βοηθό θαλάμου, έναν φυσικοθεραπευτή, προσωπικό καθαριότητας και 24ωρη λειτουργία του νοσοκομείου για διενέργεια διαγνωστικών εξετάσεων. Σύμφωνα επίσης με την ΠΟΕΔΗΝ, αυτήν τη στελέχωση δεν την διέθετε καμία ΜΕΘ στην Ελλάδα μέχρι πρότινος.   Όπως επισημαίνουν οι εργαζόμενοι στα δημόσια νοσοκομεία «η υποστελέχωση σε γιατρούς και νοσηλευτικό προσωπικό στις ΜΕΘ είναι και μία από τις αιτίες της αύξησης των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων, οι οποίες έχουν πολύ σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία των ασθενών». Σοβαρό πρόβλημα είναι και ότι πολλές ΜΕΘ έχουν απαρχαιωμένο ιατρικό και τεχνολογικό εξοπλισμό, ενώ στα νησιά δεν υπάρχουν καθόλου (γι’ αυτό και η αποτροπή της κυβέρνησης και των ειδικών να πάει στα νησιά ο κόσμος).

Τα δημόσια νοσοκομεία λειτουργούσαν επί σειρά ετών με ελλείψεις σε γιατρούς, καθώς τα χρόνια της κρίσης δεν έγιναν προσλήψεις. Η προηγούμενη κυβέρνηση τις εξήγγειλε συνεχώς, αλλά δεν τις έκανε. Η σημερινή κυβέρνηση δεν τις θεώρησε ούτε αυτή προτεραιότητα όταν ανέλαβε, δείχνοντας περισσότερο ενδιαφέρον για τη συνεργασία του δημόσιου συστήματος υγείας με τον ιδιωτικό τομέα. Τις τελευταίες μέρες ωστόσο, έχει προχωρήσει σε μαζικές προσλήψεις, αν και η ομοσπονδία των νοσοκομειακών γιατρών ζητάει και άλλες, προφανώς πολύ περισσότερες από όσες θα γίνουν εν τέλει.  

Άλλο ένα αίτημα των υγειονομικών, απολύτως εύλογο, είναι να καλυφθούν οι ελλείψεις σε όποια νοσοκομεία παρατηρούνται. Ελλείψεις σε μάσκες, γάντια, στολές κ.λπ., που η κυβέρνηση οφείλει να εξασφαλίσει την επάρκεια τους.   Το πρόβλημα με τις ελλείψεις εντάθηκε κυρίως όταν χώρες της ΕΕ άρχισαν να απαγορεύουν τις εξαγωγές αυτών των υλικών και η Ελλάδα είναι μια χώρα που όλα αυτά τα εισάγει, καθώς δεν έχει δική της παραγωγή και είναι εξαρτημένη. Υπήρχαν προμήθειες από τη Γερμανία που –σύμφωνα με πληροφορίες– εμποδίστηκαν, με τις γερμανικές αρχές να μην απαντούν ούτε στις τηλεφωνικές κλήσεις των Ελλήνων αρμοδίων όταν ζήτησαν εξηγήσεις, όπως έκαναν και για άλλους εκπροσώπους χωρών που διαμαρτύρονταν.  

Μια πολύ δύσκολη κατάσταση παρουσιάζουν και οι νοσοκομειακοί γιατροί στην Ιταλία, στην Ισπανία, στη Γαλλία, ακόμα και στη Νέα Υόρκη.   «Στα νοσοκομεία της Γαλλίας οι μάσκες δεν επαρκούν και βλέπεις άλλους γιατρούς να μη χρησιμοποιούν μάσκες για να τις κρατήσουν για τους γιατρούς που είναι στις ΜΕΘ, στην πρώτη γραμμή» ανέφερε ο Γρηγόρης Γεροτζιάφας, Έλληνας καθηγητής Αιματολογίας στην πανεπιστημιακή σχολή της Σορβόνης και επικεφαλής του τμήματος θρόμβωσης στο νοσοκομείο Τενόν, που έχει μετατραπεί σε νοσοκομείο για τον νέο κορωνοϊό. «Το προσωπικό της Assistence Publique Hôpitaux de Paris έχει μολυνθεί κατά εκατοντάδες. Γιατροί, νοσηλευτές, τεχνολόγοι εργαστηρίων, βοηθοί νοσηλείας και υπόλοιπο νοσοκομειακό προσωπικό, κατά 34% αναγκάζονται να βγουν εκτός μάχης».

«Οι ΜΕΘ έχουν κορεστεί και σε λίγο θα εφαρμόζουμε πρωτόκολλο διαλογής ασθενών, γι’ αυτό να πείτε στην Ελλάδα να μείνουν μέσα», λέει. «Στη Γαλλία, αυτήν τη στιγμή αντιμετωπίζουμε και πρόβλημα επάρκειας φαρμάκων, καθώς πολλά από αυτά που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του Covid παράγονται στις ΗΠΑ, οι οποίες τα κρατάνε για αυτούς. Δεν έχουμε ιατρικό εξοπλισμό, τελειώνει και το στοκ. Τα νοσοκομεία ζητάνε από τα ερευνητικά κέντρα υλικά και μηχανήματα για να κάνουν τεστ, για τους ασθενείς που νοσηλεύονται, γιατί δεν έχουν. Δεν υπάρχουν υλικά και αντιδραστήρια για τεστ, ούτε για όλους τους ασθενείς που νοσηλεύονται».

  Για ελλείψεις όμως, μιλάνε πολλά δημοσιεύματα ακόμα και στα νοσοκομεία της Γερμανίας, τα αρτιότερα εξοπλισμένα νοσοκομεία σε όλη την ΕΕ και ένα σύστημα Υγείας με τις περισσότερες Μονάδες Εντατικής Θεραπείας. Όπως αναφέρουν τα γερμανικά ΜΜΕ, ούτε οι μάσκες, ούτε οι αναπνευστήρες είναι σε επάρκεια, ενώ οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το επόμενο διάστημα –που αναμένεται η κορύφωση της πανδημίας– υπάρχει ο κίνδυνος ακόμα και το γερμανικό σύστημα υγείας να μην αντέξει.

Ελληνίδα γιατρός που εργάζεται στη Γερμανία, σε πρόσφατο άρθρο της στην εφημερίδα «Ριζοσπάστης» έγραφε ότι: «Με βάση το Ινστιτούτο Υγείας της Γερμανίας, Robert Koch, καλείται το κάθε νοσοκομείο να διπλασιάσει τις κλίνες στην Εντατική.

Κάτι που οι περισσότεροι νοσοκομειακοί γιατροί θεωρούν μη ρεαλιστικό. Αλλά ακόμα και να πραγματοποιηθεί αυτό, δεν λύνεται το πρόβλημα, αφού υπάρχει μεγάλη έλλειψη σε αναπνευστήρες. Αντίστοιχα, έρχονται συνέχεια στο φως σοβαρές ελλείψεις σε μάσκες, γάντια και αντισηπτικά, τα οποία είναι πλέον κλειδωμένα σε ειδικά δωμάτια φύλαξης και βγαίνουν μόνο με ειδική εντολή.

Image

Ελλείψεις εντοπίζονταν ήδη πριν από το ξέσπασμα της επιδημίας και στο αναισθητικό παρασκεύασμα Προποφόλ, του οποίου η τιμή μέσα σε λίγες μέρες εικοσαπλασιάστηκε».   Όπως αναφέρεται στο άρθρο αυτό, «Γιατροί εκτιμούν ότι με την πανδημία του κορωνοϊού η Εντατική Ιατρική στη Γερμανία θα φτάσει μέσα σε λίγες μόνο μέρες στα όριά της.

Ο εκπρόσωπος της Γερμανικής Εταιρείας Αναισθησιολογίας και Εντατικής Ιατρικής υποστήριξε ότι η καμπύλη του αριθμού των ασθενών τις επόμενες μέρες θα συνεχίσει να ανεβαίνει βαθμιαία, αλλά πολύ σύντομα η άνοδος θα είναι αλματώδης».  

«Ιδιαίτερα οι μεγάλες κλινικές είναι ήδη από τώρα πολύ επιβαρυμένες και στις αμέσως επόμενες εβδομάδες θα φτάσουν στα ανώτατα όριά τους. Μάλιστα, υπάρχουν διευθυντές κλινικών και νοσοκομείων που μπροστά στη μεγάλη έλλειψη προσωπικού που αντιμετωπίζουν, έχουν απαγορεύσει στους γιατρούς τους να κάνουν το τεστ, σε υποψία αναπνευστικής λοίμωξης, και τους καλούν σε περίπτωση πυρετού και βήχα να μείνουν σπίτι μέχρι να περάσει ο πυρετός! Και μετά να επιστρέψουν στην εργασία τους. Ενώ κάποια νοσοκομεία, προκειμένου να αντιμετωπίσουν το οξυμένο πρόβλημα του προσωπικού, αποφάσισαν να κληθούν συνταξιούχοι γιατροί και νοσηλευτές, οι οποίοι όμως αντικειμενικά, λόγω ηλικίας, ανήκουν και οι ίδιοι στις ευπαθείς ομάδες». 

Στη Νέα Υόρκη οι νοσοκομειακοί γιατροί που δίνουν τη μάχη για την αντιμετώπιση του Covid-19 αναφέρουν ότι ζουν «σκηνές Αποκάλυψης». «Δεν υπάρχουν πλέον κρεβάτια για όλους τους ασθενείς και ο αναγκαίος εξοπλισμός τελειώνει» λένε στα αμερικανικά ΜΜΕ, επισημαίνοντας ότι για πρώτη φορά εργάζονται σε τέτοιες συνθήκες που μοιάζουν με πόλεμο, ζητώντας απεγνωσμένα ιατρικό εξοπλισμό, αναπνευστήρες, και νέο προσωπικό, προκειμένου να αντέξουν.  

«Και στη Γουχάν και στη Λομβαρδία ένα μέρος του υγειονομικού προσωπικού βγήκε εκτός μάχης, το σύστημα κατέρρευσε κι εκτοξεύθηκε η θνητότητα» λέει ο νοσοκομειακός γιατρός-νευροχειρουργός Πάνος Παπανικολάου, γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας Νοσοκομειακών Γιατρών (ΟΕΝΓΕ) και στέλεχος της ΑΝΤΑΡΣΥΑ. «Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας άργησε να αντιδράσει με τον Covid-19, ενώ είχε υπεραντιδράσει με τον Η1Ν1» επισημαίνει και τονίζει επίσης ότι ο ΠΟΥ «δεν ξεμπρόστιασε την Τουρκία που δεν δήλωνε κρούσματα για καιρό, ενώ πίστευε για μέρες την Αίγυπτο, το Ισραήλ, όπως και την Τουρκία, ότι ήταν ασφαλείς χώρες».

Ο Πάνος Παπανικολάου εξηγεί πως από τα δεδομένα που υπάρχουν ως τώρα, προκύπτει ότι η θνητότητα σχετίζεται με την ηλικία, το φύλο και τη διαθεσιμότητα υπηρεσιών υγείας στον πληθυσμό. Αναφέρει το παράδειγμα της Γερμανίας με 0,27 θνητότητα, επί των καταγεγραμμένων κρουσμάτων, η οποία είναι μακράν η πρώτη χώρα της ΕΕ σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας. «Σύμφωνα με τις διεθνείς ιατρικές οδηγίες, το 10% των κλινών πρέπει να είναι ΜΕΘ» αναφέρει. «Υπάρχουν αναπνευστήρες που κάθονται. Να ανοίξουν κλίνες στο ΕΣΥ με κάθε θυσία και να γίνει επίταξη των ιδιωτικών κλινικών».  

Ο γραμματέας της ΟΕΝΓΕ υποστηρίζει ότι ακόμα και με βάση το οργανόγραμμα που είχε φτιάξει ο Ανδρέας Λοβέρδος όταν ήταν υπουργός Υγείας, οι ελλείψεις των γιατρών ξεπερνούσαν τις 5.000. Σύμφωνα με τον ίδιο, ξεπερνούσαν τις 8.500 πριν από την πανδημία.   «Σήμερα υπάρχουν 2.500 γιατροί υποψήφιοι για 950 μόνιμες θέσεις επιμελητών στο ΕΣΥ. Να διοριστούν όλοι, χωρίς κρίση» προτείνει.  

Ο γιατρός αναφέρεται κι εκείνος στη μη επάρκεια των μέσων ατομικής προστασίας των υγειονομικών, στηλιτεύοντας και αυτό που είδαμε πρόσφατα «τα ευρωπαϊκά κράτη να τσακώνονται ποιο θα κατασχέσει τους αναπνευστήρες του άλλου».   «Η προστασία των υγειονομικών είναι πρώτη προτεραιότητα. Αν δεν στηριχθούν οι υγειονομικοί και το εθνικό σύστημα υγείας, η κρίση θα εξελιχθεί σε υγειονομική κρίση, το σύστημα θα καταρρεύσει και η θνητότητα θα εκτιναχθεί».  

Ως τώρα πάντως, τα εθνικά συστήματος υγείας που δοκιμάστηκαν αποδείχθηκαν ανεπαρκή για να αντιμετωπίσουν μια τέτοια πανδημία. Η προστασία των υγειονομικών και ο εξοπλισμός τους, καθώς και η –με κάθε τρόπο– ενίσχυση τους, είναι εκ των ων ουκ άνευ σε αυτήν τη μάχη, αλλά και για την επόμενη μέρα. Κανένας ωστόσο δεν αμφιβάλλει για τα όρια του ελληνικού συστήματος υγείας, όσα και αν γίνουν την ενδεκάτη ώρα. Γι’ αυτό και από τα πολλά που οφείλουμε στους υγειονομικούς, το πρώτο που ζητάνε και οι ίδιοι είναι να «μείνουμε σπίτι» όλοι οι υπόλοιποι. Όπως λέει και ο γιατρός Γρ. Γεροτζιάφας: «Τα μέτρα απαγόρευσης της κυκλοφορίας δεν είναι μία ατομική υπόθεση, είναι μία υπόθεση κοινωνικής αλληλεγγύης και προστασίας της δημόσιας υγείας».

 

Πώς ο Σωτήρης Τσιόδρας κέρδισε την εμπιστοσύνη ενός πολύ καχύποπτου λαού

«Την τελευταία λέξη δεν θα την έχει ο θάνατος. Πρέπει η κάθε γλώσσα να μιλεί την καλοσύνη της ημέρας».

LIFO ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ 2.4.2020

Σπάνια, ίσως και ποτέ, η επιλογή μιας κυβέρνησης για σημαντική θέση ευθύνης δεν έχαιρε τέτοιας εκτίμησης και αναγνώρισης ως αξιοκρατική, όπως η επιλογή του καθηγητή Λοιμωξιολογίας, Σωτήρη Τσιόδρα, που έχει τεθεί επικεφαλής της επιστημονικής ομάδας η οποία δίνει τη μάχη για την αντιμετώπιση της πανδημίας στη χώρα μας. Ο λόγος είναι ο προφανής. Οι «ημέτεροι», οι «κολλητοί», οι «αρεστοί», οι «κουμπάροι» και αυτοί του «κομματικού σωλήνα», που συνήθως επιλέγονται, είναι για τις εύκολες μέρες. Όταν το διακύβευμα δεν είναι η δημόσια υγεία και η ανθρώπινη ζωή. Για τα δύσκολα, όπως είναι η μάχη εναντίον μιας πανδημίας, και μάλιστα σε χώρα απροετοίμαστη γι’ αυτό, χρειάζονται οι άριστοι των αρίστων, γιατί κανείς δεν παίζει με αυτά. Οι άνθρωποι της προσφοράς και της αυταπάρνησης.

Έτσι, η επιλογή του σεμνού αυτού καθηγητή και αφοσιωμένου επιστήμονα από τον πρωθυπουργό ήταν περίπου αυτονόητη κι ας μην είχε πολιτική σχέση μαζί του. Άλλωστε, όπως με ειλικρίνεια παραδέχτηκε και ο πρώην υπουργός Υγείας της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, κι αυτοί εκείνον θα επέλεγαν.   Ο κ. Τσιόδρας έχει καταφέρει από την πρώτη στιγμή να κερδίσει την εμπιστοσύνη ενός λαού πολύ καχύποπτου με τα δημόσια πρόσωπα. Οι πολίτες, κάθε απόγευμα στις 6, οπότε έχει καθιερωθεί η καθημερινή ενημέρωση για την πανδημία από την τηλεόραση, περιμένουν να τον ακούσουν ευλαβικά. Τους ενημερώνει, τους εμπνέει και κάποιες φορές τους συγκινεί.

Και είναι τόσο παράξενο που αυτός ο άνθρωπος έχει αναδειχτεί σε πρότυπο αυτές τις δύσκολες μέρες, ενώ δεν έχει τίποτε από αυτά που ενθουσιάζουν τις μάζες: δεν έχει εμφάνιση σταρ, δεν έχει θράσος, δεν έχει τσαμπουκά, δεν είναι καν ρήτορας. Είναι μια ταπεινή φυσιογνωμία, σχεδόν ασκητική, φοράει γυαλιά και συμβατικά ρούχα, ενώ, όταν μιλάει, διακρίνεις ένα ελαφρύ ψεύδισμα. Πολλές φορές μοιάζει σχεδόν αδέξιος και αμήχανος, με έναν τρόπο όμως που τον κάνει να δείχνει συμπαθητικός, και έχει όλες αυτές τις παλιομοδίτικες αρετές που ως τώρα έμοιαζε να μην ενδιαφέρουν κανέναν: είναι σεμνός, ευσυνείδητος, ντρέπεται όταν ακούει επαίνους, αποφεύγει την προβολή και βλέπει την ιατρική ως λειτούργημα. Το παλιομοδίτικο προφίλ του συμπληρώνει το ότι είναι πιστός χριστιανός ορθόδοξος –μάλιστα είναι και ψάλτης–, καθώς και πολύτεκνος πατέρας με επτά παιδιά.

Όμως ο κ. Τσιόδρας δεν είναι ένας αδύναμος άνθρωπος. Είναι μια πολύ ισχυρή προσωπικότητα με ακλόνητες αρχές, που δεν είναι διατεθειμένος να θυσιάσει, και δέχτηκε τον ρόλο αυτόν παρά τη δυσκολία που έχει με την προβολή που τον συνοδεύει, γνωρίζοντας ότι θα σηκώσει σταυρό.

Τις τελευταίες μέρες άρχισε να δέχεται, ίσως για πρώτη φορά στη ζωή του, συντονισμένες και μαζικές επιθέσεις. Κανείς δεν τόλμησε να το κάνει μπροστά του, επώνυμα και τεκμηριωμένα. Ήταν αναμενόμενο, βέβαια, ότι όσοι αυτές τις ώρες δεν βλέπουν πως πρόκειται για τη μεγαλύτερη πρόκληση των τελευταίων δεκαετιών της ανθρωπότητας και αντιμετωπίζουν τη μάχη κατά της πανδημίας ως πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης και τον κ. Τσιόδρα ως κυβερνητικό εκπρόσωπο –παρότι δεν είναι–, θα του χυμούσαν.

Για την ώρα, οι επιθέσεις που δέχεται είναι από ανώνυμα τρολ του Διαδικτύου, γραφικές προσωπικότητες, κομματικά στελέχη δεύτερης γραμμής και ελάχιστους αρθρογράφους κομματικών εντύπων, με προφανή πολιτική σκοπιμότητα. Νομίζουν κάποιοι πως πλήττοντάς τον, πλήττουν την κυβέρνηση και τη Νέα Δημοκρατία, μολονότι ο άνθρωπος αυτός δεν έχει καμία σχέση με τα κόμματα και ο ρόλος του είναι καθαρά επιστημονικός. Ο κ. Τσιόδρας ηγείται της προσπάθειας αυτής για λογαριασμό όλων μας, αλλά για κάποιους αυτό είναι πολύ δύσκολο να το καταλάβουν.

Στον επιστημονικό τομέα χαίρει μεγάλου σεβασμού και όλοι εκφράζονται γι’ αυτόν με τα θερμότερα λόγια. Ο καθηγητής Πολιτικής Υγείας και πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ, Ηλίας Μόσιαλος, τον έχει χαρακτηρίσει ως την πλέον κατάλληλη επιλογή.

Ο γιατρός και πρώην υπουργός του ΣΥΡΙΖΑ, Ανδρέας Ξανθός, επίσης. Ακόμα και ένας καθηγητής Βιοχημείας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, που εμφανίστηκε να τον αμφισβητεί με ένα ποστ που ανάρτησε στο Facebook, το οποίο έλαβε μεγάλη δημοσιότητα, λίγες μέρες μετά δήλωσε ότι στηρίζει πάντα το «εξαιρετικό έργο» του κ. Τσιόδρα και χαρακτήρισε φαντασιόπληκτους όσους θεώρησαν ότι τον υπονομεύει.

Συνάδελφός του, καθηγήτρια στο ΕΚΠΑ, λέει γι’ αυτόν: «Ο Τσιόδρας είναι σοβαρός άνθρωπος – έχω ακούσει τα καλύτερα από τους καλύτερους στη Σχολή του. Εκτός των γνωστών κυκλωμάτων. Είμαστε τυχεροί ως χώρα που το δύσκολο έργο της διαχείρισης και της επικοινωνίας στο θέμα του κορωνοϊού το έχει αναλάβει ο καθηγητής Σωτήρης Τσιόδρας».

Το 27 σελίδων βιογραφικό του κ. Τσιόδρα, που αποφοίτησε με άριστα από την Ιατρική Σχολή της Αθήνας και συνέχισε τις σπουδές του στα καλύτερα πανεπιστήμια των ΗΠΑ (Χάρβαρντ και ΜΙΤ), είναι γεγονός ότι δεν το έχουν πολλοί συνάδελφοί του στην Ελλάδα. Όσοι τον γνωρίζουν, όμως, υποστηρίζουν ότι ακόμα πιο σπουδαίο και από το βιογραφικό του είναι το ήθος του. «Έχετε ξαναδεί καθηγητή Ιατρικής της εμβέλειάς του, που έχει δει και αντιμετωπίσει χιλιάδες θανάτους, να βουρκώνει στη σκέψη των ασθενικών μανάδων και γιαγιάδων μας;» αναφέρει μαθητής του, χωρίς να θέλει να αναφερθούμε στο όνομά του, καθώς, όπως λέει, δεν έχει την έγκρισή του και γιατί ο καθηγητής προτιμά να μένει «μακριά από τα βρομόνερα των επαίνων».

Οι παλιοί συμφοιτητές του λένε κι αυτοί τα καλύτερα λόγια και ορκίζονται ότι δεν έχει την παραμικρή πολιτική φιλοδοξία. Οι συντάκτες Υγείας που τον παρακολουθούν εδώ και αρκετά χρόνια λένε γι’ αυτόν: «Ο Σωτήρης Τσιόδρας είναι αυτό που βλέπετε. Ένας άνθρωπος αφοσιωμένος στην επιστήμη του, που χαμηλώνει τα μάτια γιατί ντρέπεται όταν του μιλάς». «Ενδιαφέρεται προσωπικά για τους ασθενείς του. Και σήμερα που έχει αναλάβει τον ρόλο αυτόν έχει πάθος να γίνει το σωστό. Το μόνο κίνητρό του είναι να βοηθήσει τη χώρα να ξεπεράσει τη δοκιμασία αυτή» αναφέρει ένας από τους παλαιότερους συντάκτες Υγείας.

«Δεν του αρέσουν, όμως, καθόλου τα δημοσιεύματα που αναφέρονται σε αυτόν ως “στρατηγό” και τον εγκωμιάζουν. Σ’ εμάς, τους δημοσιογράφους, μιλάει πάντα μόνο για το αντικείμενό του και τονίζει συνεχώς ότι αυτό που γίνεται για την αντιμετώπιση της πανδημίας είναι συλλογική δουλειά. “Είμαστε 35 άτομα” τονίζει διαρκώς. Εγώ έχω αναλάβει την ενημέρωση, αλλά τη δουλειά αυτή την κάνουμε συλλογικά, όλοι μαζί”».

Ο καθηγητής Παθολογίας και Λοιμώξεων που έχει γίνει το πρόσωπο-σύμβολο της μάχης κατά της πανδημίας έχει κινδυνεύσει αρκετές φορές από την επαφή του με λοιμογόνους παράγοντες και έχει κάνει πολλά για ασθενείς που δεν είναι γνωστά και για τα οποία δεν μιλά ποτέ. Για παράδειγμα, ποτέ δεν διαφήμισε ότι μετέβη στη Μόρια και σε άλλες δομές για να κάνει εμβόλια διφθερίτιδας σε ασθενείς.

Τελευταία είναι φανερά αδυνατισμένος και άυπνος, καθώς δεν πηγαίνει ούτε για να κοιμηθεί στο σπίτι του αυτή την περίοδο, όπως λένε στο υπουργείο Υγείας, και έχει να δει τα παιδιά και τη γυναίκα του δέκα μέρες.   Την περασμένη Κυριακή δέχτηκε μια λυσσώδη επίθεση στο Διαδίκτυο, κυρίως από ανώνυμα τρολ, επειδή πήγε να ψάλει, όπως κάνει κάθε Κυριακή, και δεν «κάθισε στο σπίτι του». Λες και οι γιατροί δεν εξαιρούνται από τη γενική οδηγία του αυτοπεριορισμού στο σπίτι τους, αφού είναι στην πρώτη γραμμή, ή λες και δεν ήξερε ο κορυφαίος λοιμωξιολόγος να το κάνει αυτό με ασφάλεια, τηρώντας όλους τους κανόνες.

Φυσικά και ο καθηγητής δεν παραβίασε κανέναν κανόνα, όλα έγιναν νόμιμα και ο ίδιος πήγε σε ένα απολύτως ασφαλές περιβάλλον, όπου υπήρχε μόνο ο μητροπολίτης Μεσογαίας Νικόλαος (από τις ξεχωριστές περιπτώσεις ιερέων, ο οποίος είναι και επιστήμονας, με παρόμοιο βιογραφικό με το δικό του, και με τον οποίο συνδέεται με μια βαθιά πνευματική σχέση) καθώς και το αναγκαίο προσωπικό της εκκλησίας, κάτω από δέκα άτομα.   Μάλιστα, ξαφνιάζοντας τους χρήστες της πλατφόρμας του Τουίτερ, ο κ. Τσιόδρας απάντησε σε ένα ανώνυμο account που του έκανε την υπόδειξη να ψέλνει από το σπίτι. 

Ο ρατσισμός, στον οποίο αναφέρθηκε ο καθηγητής, προφανώς αφορά τη θρησκευτική του πίστη και την άσκηση των θρησκευτικών του δικαιωμάτων, για τα οποία θεωρεί ότι δέχτηκε αυτήν τη μισαλλόδοξη επίθεση, με πρόσχημα την παραβίαση των κανόνων του περιορισμού, κατηγορία που είναι εντελώς αβάσιμη. Κάποιοι έφτασαν να διακινούν και fake news για να τον κατηγορήσουν, επικαλούμενα σάιτ που δημοσίευσαν παλαιότερη φωτογραφία του έξω από τη Μονή Πετράκη, ισχυριζόμενοι ψευδώς ότι ήταν μετά τη θεία λειτουργία στην οποία έψαλε, καθώς και ότι έδωσε και συνέντευξη μετά, κάτι που δεν ισχύει. Αντιθέτως, ήταν ο τελευταίος που ήθελε δημοσιότητα σε μια τόσο προσωπική στιγμή του, καθαρά πνευματική και αναγκαία για εκείνον.  

Φυσικά, η μεγάλη πλειονότητα των χρηστών του Τουίτερ έσπευσε να πάρει το μέρος του και να υπερασπιστεί τον καθηγητή που δεν είναι συνηθισμένος σε τοξικά περιβάλλοντα, όπως αυτό της πλατφόρμας του Τουίτερ, όπου ευδοκιμούν οι haters.

Πώς, όμως, αυτός ο άνθρωπος βρέθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου και τέθηκε επικεφαλής της ομάδας αντιμετώπισης της πανδημίας; Ο υφυπουργός Υγείας, Βασίλης Κοντοζαμάνης, γνώριζε τον καθηγητή από την εποχή της επιδημίας της γρίπης του 2009, όταν ήταν πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων. «Δεν τον ήξερα προσωπικά πριν, διαπίστωσα όμως πόσο καλός επιστήμονας είναι από εκείνη την εποχή. Όταν ξέσπασε, λοιπόν, η επιδημία του κορωνοϊού στην Κίνα, τον καλέσαμε να μας ενημερώσει στο υπουργείο Υγείας και έκτοτε υπήρχε συχνή επαφή, καθώς ήταν ο επικεφαλής της ομάδας των λοιμωξιολόγων.

Μετά την εξάπλωση της επιδημίας στην Ιταλία, ο πρωθυπουργός αποφάσισε να γίνει μια έκτακτη σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, στις 24 Φεβρουαρίου, για να εκτιμηθεί η πορεία της χώρας και να εκπονηθεί το σχέδιο δράσης. Εκεί τον συνάντησε ο πρωθυπουργός για πρώτη φορά και έκτοτε καθιερώθηκε η τακτική τους συνάντηση, ώστε να υπάρχει καθημερινή ενημέρωση και να αναλαμβάνονται οι αντίστοιχες πρωτοβουλίες».   Συνεργάτης του πρωθυπουργού αναφέρει ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης εντυπωσιάστηκε από το βιογραφικό του, ενώ του έκανε πολύ θετική εντύπωση το χαμηλών τόνων προφίλ του. «Τον εμπιστεύτηκε αμέσως και υπάρχει μια καλή συνεννόηση μεταξύ τους» λέει.

Έκτοτε, κάθε πρωί, στις 9:30, μετά τον «πρωινό καφέ» στο Μαξίμου, ο κ. Τσιόδρας μαζί με τον υπουργό και τον υφυπουργό Υγείας, καθώς και με τον πρόεδρο του ΕΟΔΥ, από την αίθουσα συσκέψεων του υπουργείου συνδέονται με τον πρωθυπουργικό μέγαρο και συσκέπτονται μέσω τηλεδιάσκεψης με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τους συνεργάτες του. Εκεί ο καθηγητής ενημερώνει τον πρωθυπουργό για τα δεδομένα που έχει από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και από άλλες χώρες, αφού συνομιλεί καθημερινά με τους σημαντικότερους λοιμωξιολόγους του κόσμου αλλά και με στελέχη του ΠΟΥ.

Στην ερώτηση εάν τα κυβερνητικά στελέχη που έρχονται σε επαφή μαζί του τον βλέπουν να στενοχωριέται για τις πολιτικές επιθέσεις που δέχεται, επειδή έχει βρεθεί σε αυτήν τη θέση, απαντούν ότι νομίζουν πως στενοχωριέται, αλλά δεν παραπονιέται γι’ αυτό και προσπαθεί να μην το δείχνει. «Είναι πολύ καλό παιδί ο Σωτήρης» λέει γι’ αυτόν μέλος της κυβέρνησης. «Σπουδαίος επιστήμονας και σπάνιος άνθρωπος».

«Αυτήν τη στιγμή σηκώνει ένα τεράστιο φορτίο στις πλάτες του» λέει για τον καθηγητή μία από τις πιο έμπειρες συντάκτριες Υγείας. «Είναι ένας σεμνός άνθρωπος, αφοσιωμένος στην επιστήμη του, μάχιμος γιατρός. Το μότο του πάντα ήταν “σαπούνι και νερό”, αυτό μας λέει και τώρα. Όλοι οι δημοσιογράφοι στην Υγεία που τον ξέρουμε χρόνια έχουμε την καλύτερη εικόνα γι’ αυτόν». Η προσπάθεια να βρεις κάποιον να σου πει κάτι διαφορετικό είναι μάταιη. Όλοι επαναλαμβάνουν τις ίδιες φράσεις: σεμνός άνθρωπος, αφοσιωμένος στην επιστήμη του, μάχιμος γιατρός δίπλα στον άνθρωπο, μακριά από κυκλώματα.

Όσοι τον ξέρουν λίγο πιο καλά μιλούν και για έναν αληθινά πιστό χριστιανό. Η φετινή Mεγάλη Eβδομάδα θα είναι για εκείνον διπλής σημασίας και πολλών νοημάτων. Κι εκείνος σηκώνει τον δικό του σταυρό, όμως ως χριστιανός πιστεύει και στο θαύμα και στην Ανάσταση. Γι’ αυτό και δεν διαμαρτύρεται, μόνο υπομένει και παραμένει αισιόδοξος με οδηγό του την αγάπη για τον άνθρωπο:   «Η στρατηγική μας έχει ως θεμέλιο λίθο τη διαφάνεια, την αλήθεια, την αποφυγή του στίγματος, την αλληλεγγύη με τον κόσμο, ο οποίος αυτήν τη στιγμή μπορεί να υποφέρει περιοριζόμενος, αλλά θα ανασάνει ελεύθερος αύριο».

https://www.lifo.gr/articles/opinions/275446/pos-o-siotiris-tsiodras-kerdise-tin-empistosyni-enos-poly-kaxypoptoy-laoy?fbclid=IwAR2EtmEaOzy6ZJvks2epwCRntS3lQR5uVRJ6suiVJSa7Sq-LWk8OtXHk_N0

Ο Σωτήρης Τσιόδρας ως καθηγητής: Τι λένε γι’ αυτόν οι φοιτητές του

«Όταν τελειώσει όλο αυτό, θα γυρίσει στο Αττικό να βλέπει γιαγιάδες με χαμόγελο, γιατί έτσι είναι…»

https://www.lifo.gr/articles/greece_articles/276951/o-sotiris-tsiodras-os-kathigitis-ti-lene-gi-ayton-oi-foitites-toy?fbclid=IwAR1fQJXPINl8oQOe1zVktgEa2yKxggwx_GsKGXP5rJo3N5C2SfBzSwEQ_vw